Η Άγνωστη Ιστορία Των Αδελφών Ράλλη των δημιουργών της Ερμούπολης

1062

Mια μοναδική μελέτη/ έρευνα και ένα άρθρο για το Λουκά Ράλλη -το νονό της Ερμούπολης- και τον Αριστείδη Δαμαλά -τον άντρα της Σάρα Μπερνάρ και την οικογένεια τους.
Ένα άρθρο/ έρευνα αφιερωμένο στην Πρωτεύουσα Ερμουπόλη και μια ‘ωδή στην προσφυγομάνα Ερμούπολη’
Διαβάζοντας θα διαπιστώσετε ότι Ερμούπολη δημιουργήθηκε από καταξιωμένους επιχειρηματίες που ήρθαν στην Σύρο ως πρόσφυγες να συνεχίσουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες. Και για αυτό μεγαλούργησαν στήνοντας μια πόλη ΠΡΟΤΥΠΟ ως κέντρο του Εμπορίου και του Κόσμου.
Οι Άνθρωποι αυτοί ήρθαν στην Σύρο ναι μεν ως πρόσφυγες, ρακένδυτοι, ταλαιπωρημένοι διωγμένοι από τα μέρη τους και έχοντας χάσει τα πάντα από τις περιούσιες τους στην Χίο… αλλά δεν είχαν χάσει τίποτα από την οξυδέρκεια τους, την εξυπνάδα τους και προπαντός τις Τεράστιες επιχειρήσεις που κατείχαν σε όλο τον γνωστό και άγνωστο κόσμο πριν τον διωγμό και τον ξεσπίτωμα τους.
Θα διαπιστώσετε ότι επίτηδες επικεντρώθηκα στο άρθρο αυτό στους Ράλληδες και ιδιαίτερα στον Παντιά Ράλλη, ο οποίος πέρασε από την Ερμούπολη ως πρόσφυγας, έγινε σπουδαίος παράγοντας της Χιακής κοινότητας της Ερμούπολης και έφυγε γρήγορα για το Λονδίνο όπου έγινε μεγάλος και τρανός στήνοντας επιχειρήσεις που έφταναν ως την Ινδία και συνεργάζονταν με τον Αγγλικό Στρατό στην Άπω Ανατολή.
Στην ουσία δηλαδή κάνοντας αυτό που έκανε όλη η οικογένεια του χρονιά πριν.. Συνεχίζοντας τις επιχειρήσεις τους
Το άρθρο αυτό είναι μια ωδή στην προσφυγομάνα Ερμούπολη’
την οποία όχι μόνο ξεχνάμε ότι υπήρξε όντως ΠΡΟΣΦΥΓΟΜΑΝΑ αλλά και ποτέ σχεδόν δεν μπήκαμε στον κόπο να την ψάξουμε σε βάθος.


Να ανακαλύψουμε ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι που δημιούργησαν αυτό το θαύμα που λέγεται Ερμουπόλη και τι δυνάμεις είχαν για να μπορέσουν να το πετύχουν αυτό.
Το να πηγαίνει κάνεις ρακένδυτος σε ένα νησί που ως τότε ήταν απλά ένα νησάκι με φτωχούς κατοίκους φοβισμένους από τους πειρατές και με μόνη βιοποριστική τους ασχολία τα ψαρέματα και λίγη γεωργία και να το μετασχηματίσουν σε κέντρο του κόσμου και πολιτιστική και πνευματική πρωτεύουσα της Ευρώπης δεν ήταν τυχαία άτομα.
Ποιοι Ήταν?

Ποια είναι η Ιστορία τους?
Διαβάστε προσεκτικά πόση σημασία έδιναν και τελικά ίσως αυτό να είναι το κλειδί της επιτυχίας τους στα σημαντικά κριτήρια του ήταν ο χαρακτήρα της μόρφωσης, της κοινωνικής προσαρμογής και στο οικογενειακό περιβάλλον των ανθρώπων που συνεργάζονταν και έβαζαν σε σημαντικές θέσεις των επιχειρήσεων τους αλλά και στις πολιτικές θέσεις που στελέχωναν.
.

Αυτή είναι η ιστορία τους και οι Συριανοί είναι υποχρεωμένοι να την γνωρίζουν και να αποδίδουν τιμές σε αυτούς τους ανθρώπους στο αιώνα τον άπαντα. Γιατί Αυτοί δημιούργησαν το Θαύμα που ονομάζεται Ερμουπόλη.

Η οικογένεια Ράλλη προέρχεται από τη βυζαντινή Οικογένεια Ραούλ. Από την Κωνσταντινούπολη πήγαν στη Χίο, όπου διακρίθηκαν στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Από εκεί πήγαν στην Αθήνα, όπου διέπρεψαν ως πολιτικοί και σε άλλες πόλεις της Ευρώπης. Τα μέλη της αποτέλεσαν την επιχείρηση που έγινε γνωστή με την ονομασία «Αδελφοί Ράλλη» (Ralli Bros).
Τα σημαντικότερα μέλη της οικογένειας ήταν οι : Παντιάς Ράλλης, ο εγκέφαλος του εμπορικού οίκου και πρώτος πρόξενος της Ελλάδας στο Λονδίνο, Ζαννής Ράλλης, συνιδρυτής του οίκου και πρόξενος των ΗΠΑ στην Οδησσό, Θεόδωρος Ράλλης, διάσημος ζωγράφος, Στέφανος Ράλλης, μεγαλέμπορος κ.α.

 

Υποστηρίζεται ότι η οικογένεια Ράλλη εγκαταστάθηκε στην Χίο τον 15ο αιώνα με αρχική προέλευση την Κωνσταντινούπολη. Ανήκε στις παλιές αριστοκρατικές, σημαντικές οικογένειες του νησιού, η ακμή της όμως άρχισε στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν μέλη της εγκαταστάθηκαν σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης εγκαθιστώντας ένα ευρύ εμπορικό δίκτυο βασιζόμενο στις συγγενικές σχέσεις. Η επιχειρησιακή αυτή δομή θεωρείται ότι αποτέλεσε και τον αρχικό πυρήνα του Χιώτικου δικτύου.

Με τη θέση της πάνω στη μεγάλης οικονομικής σημασίας θαλάσσια οδό που ένωνε την Ανατολική Μεσόγειο με τον Εύξεινο Πόντο, η Χίος από αιώνες απολάμβανε μεγάλη ευημερία. Επί τρεις αιώνες (1261-1566) υπό την ικανή διοίκηση των Γενοβέζων το εμπόριο της και οι βιοτεχνίες της πήραν μεγάλη ανάπτυξη καθώς και οι καλλιέργειες της μαστίχας και των εσπεριδοειδών. Αλλά και μετά την κατάληψη της Χίου από τους Τούρκους, το 1566, το νησί εξακολούθησε να ευημερία. Το εμπόριο, που προηγουμένως διεξαγόταν αποκλειστικά από τους Γενοβέζους, περιήλθε στα χέρια των Ελλήνων και, με δεδομένη την ελευθερία μετακίνησης που τους είχαν παραχωρήσει οι Οθωμανοί, οι Χιώτες εμπορεύονταν όχι μόνο μέσα στα στενά όρια του Αιγαίου αλλά και πέρα από τη Μεσόγειο Θάλασσα. Για παράδειγμα, η οικογένεια Ράλλη, μια από τις μεγάλες και επιφανείς οικογένειες της Χίου, είχαν επιχειρήσεις που δεν περιορίζονταν μόνο στη Σύρο, Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Λιβόρνο, Τεργέστη και Μασσαλία, αλλά επεκτείνονταν και στην Αυστρία, Περσία και Ρωσία. Άλλες επιφανείς οικογένειες της Χίου με εμπορικές δραστηριότητες ήταν, μεταξύ άλλων, των Αργεντη, Ροδοκανάκη, Βλαστού, Αγέλαστου, Σκυλιτση, Σαγραντη, Σεκιαρη, Πετροκόκκινου, Σκαραμαγκά και Καλβοκορεση.

Η ομαλή πορεία της ζωής στη Χίο διακόπηκε το 1821 από την Ελληνική Επανάσταση. Όταν άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα σύννεφα, πριν ακόμα από την έξοδο που ακλούθησε τη σφαγή του 1822, πολλοί Χιώτες είχαν ήδη εγκαταλείψει τη γενέτειρα τους για πάντα. Οι περισσότεροι εγκατασταθήκαν στο Λονδίνο, όπου άνοιξαν εμπορικούς οίκους, και στη συνέχεια πήραν τον δρόμο για την Καλκούτα.

Ο Στέφανος Ράλλης, πατέρας των πέντε αδελφών που ίδρυσαν αργότερα τον εμπορικό οίκο των Αδελφών Ράλλη, είχαν ήδη καταφύγει στη Μασσαλία πριν από την καταστροφή. Δυο από τους γιους, ο Ζαννης και ο Ευστράτιος, έφτασαν στο Λονδίνο το 1818 και άνοιξαν το πρώτο κατάστημα τους με την επωνυμία «Ράλλης και Πετροκόκκινος», συνεταιρισμένοι τον εύπορο Χιώτη, Πετροκοκκινο. Ποτέ ακριβώς έφτασε στο Λονδίνο ο Παντιας, «ο άνδρας με την πραγματική ευφυΐα και το οργανωτικό πνεύμα ολόκληρης της επιχείρησης» όπως τον αποκαλεί ο Γεννάδιος, δεν είναι βέβαιο. Πιθανώς να έφτασε το 1822. Τα πέντε αδέλφια, με ομόφωνη απόφαση, έδωσαν τη διαχείριση του οίκου στον Παντια, μετονομάζοντας τον «Αδελφοί Ράλλη». Πολύ σύντομα ο οίκος αναδιοργανώθηκε – ο Ζαννης πήγε στην Οδησσό για να οργανώσει τις εξαγωγές σιτηρών από τη Ρωσία, ο Αυγουστης τέθηκε επικεφαλής του παραρτήματος της Μασσαλίας, ο Τουμαζης ανέλαβε το παράρτημα της Κωνσταντινούπολης και ο Ευστράτιος πήγε στο Μάντσεστερ ως υπεύθυνος του τμήματος εξαγωγών υφασμάτων,

Εμπορικός οίκος Ράλλη

Ο εγκέφαλος της εταιρείας ήταν ο Παντιάς Ράλλης
Ήδη το 1830, ο Παντιας είχε καταξιωθεί επαγγελματικά και κοινωνικά στο Λονδίνο και υπήρξε ο ιδρυτής της Ελληνικής Κοινότητας εκεί. Αργότερα, το 1835, ορίστηκε Πρόξενος της Ελλάδας στο Λονδίνο.
Ο Παντιας είχε τα γραφεία του στο Σίτυ, το χρηματοοικονομικό κέντρο της βρετανικής πρωτεύουσας, και καθημερινά περνούσε έξω από τους μεγάλους αγγλικούς εμπορικούς οίκους στο δρόμο για τη δουλειά του. Ιδιαίτερα είχε εντυπωσιαστεί από τα γραφεία της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών. Το γεγονός αυτό, όπως γράφει στο βιβλίο του «Παντιας Στεφανου Ράλλη, ο Ιδρυτής της Ελληνικής Κοινότητας στο Λονδίνο», ο Επίσκοπος Τιμόθεος Κατσιασμένης, πιθανώς πυροδότησε τη φιλοδοξία του να ανοίξει ενα παράρτημα στις Ινδίες.

Ο εμπορικός οίκος Ράλλη ήταν από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς οίκους της Ευρώπης και ο ισχυρότερος μεταξύ των Χιώτικων.

Ο οίκος των Ράλλη δημιουργήθηκε κάπου στα τέλη του 1800 στη Σμύρνη από τα πέντε αδέρφια Παντιά, Ζαννή, Στρατή, Τομαζή και Αυγουστή.
Η οικογένεια καταγόταν από τη Χίο και ήταν Βυζαντινής καταγωγής.

Οι πρώτες επιχειρηματικές της δραστηριότητες είχαν ως κέντρο την Μάλτα αλλά από το 1819 η έδρα της εταιρείας μεταφέρθηκε στο Λονδίνο. Από το 1826 καθιερώθηκε και το όνομα της εταιρείας ως «Ralli Bros». Σύντομα επεκτάθηκε σε όλη τη Μεσόγειο, στην Περσία και στην Αμερική. Ο Στρατής ανέλαβε τη διεύθυνση του εμπορικού καταστήματος του Μάντσεστερ, ο Ζαννής της Οδυσσού, ο Τομαζής της Κωνσταντινούπολης και της Τεργέστης, ο Αυγουστής της Μασσαλίας και ο Παντιάς του Λονδίνου, απ’ όπου οργάνωνε όλη την επιχείρηση όντας ο εγκέφαλος της επιχείρησης.
Συνεχής επέκταση, διάλυση και σύσταση εκ νέου

Το 1837 άνοιξαν καταστήματα στην Περσία, το 1851 στην Καλκούτα και το 1861 στη Βομβάη. Το εμπόριο μεταξιού απέφερε στην εταιρεία τεράστια κέρδη, καθιστώντας την αγορά της Ινδίας ως μια από τις πιο επικερδείς. Το 1840 επεκτάθηκαν και στην Αμερική, στην οποία είχαν σπουδάσει και τα πέντε αδέρφια. Άνοιξαν καταστήματα στην Νέα Ορλεάνη, στην Νέα Υόρκη και στην Σαβάννα. Την διεύθυνση ανέλαβαν συγγενικά πρόσωπά τους. Τα επόμενα χρόνια την διεύθυνση του εμπορικού οίκου ανέλαβε ο Στέφανος Ράλλης, γιος του Αυγουστή, αφού κρίθηκε ως πλέον κατάλληλος. Το 1865 διαλύθηκε και επανασυστάθηκε με κύριους επενδυτές τον Στέφανο Αυγουστή Ράλλη και τον Ιωάννη Στράτου Ράλλη. Με την ίδρυση της εταιρείας πάρθηκε η απόφαση για αποχώρηση της εταιρείας από το εμπόριο σιτηρών της Νοτίου Ρωσίας και το 1870 αποσύρθηκε και από την αγορά της Περσίας. Τον 20ο αιώνα επεκτάθηκε στην Κίνα, στην Ιαπωνία, στην Αίγυπτο και στις χώρες της νοτίου Αφρικής. Το 1903 τα καταστήματα στην Νέα Υόρκη έκλεισαν. Τα ηνία της εταιρείας παρέλαβε ο γιος του Ιωάννη, Ευστράτιος (1876-1964).

Εκτός βέβαια από το εμπόριο η εταιρεία δραστηριοποιήθηκε και στον τραπεζικό και ναυτιλιακό κλάδο. Το 1840 έγινε η πρώτη αναφορά σε πλοία της εταιρείας αλλά ουσιαστικά η σημαντικότερη ενασχόληση της Ralli Brs με τη ναυτιλία ήταν το διάστημα 1942-1961, οπότε και ίδρυσε τη ναυτιλιακή εταιρεία Maritime and Trading Co. Η Ralli Brs λειτουργούσε ως τράπεζα στον Λονδίνο και της είχε χορηγηθεί άδεια για τραπεζικές εργασίες από την τράπεζα της Αγγλίας.

 

Η άνευ προηγουμένου επέκταση του οίκου, συνεχίστηκε και μετά την απόσυρση του Παντια, το 1863, οφείλεται στο εμπορικό δαιμόνιο, το επιχειρηματικό πνεύμα και την παροιμιώδη εργατικότητα του Στεφάνου Ράλλη. Στην οργάνωση του οίκου ακλούθησε τις αρχές που είχε θέσει ο θείος του. Αυτές βασίζονταν στο απόφθεγμα ‘ΒΑΔΙΖΕ ΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑΝ’. Οι αρχές αυτές ήταν – απόλυτη εντιμότητα και ευθύτητα στις συναλλαγές, σιδηρά πειθαρχία στις σχέσεις μεταξύ προϊστάμενων και υφισταμένων και οι προαγωγές να βασίζονται στην προσωπική αξία και ζήλο των υπαλλήλων.

H Διεθνής εξαγορά
Το 1961 η Ralli Bros εξαγοράστηκε από τον Ισαάκ Γούλφσον και τα μέλη της οικογένειας Ράλλη αποσύρθηκαν από την εταιρεία. Λίγα χρόνια αργότερα η Rallis India πουλήθηκε στον όμιλο Tata. Στο απόγειό του ο οίκος των αδερφών Ράλλη απασχολούσε πάνω από 20.000 άτομα.

Η εσωτερική οργάνωση της εταιρείας βασίστηκε στην συγγένεια και στην κοινή καταγωγή. Χαρακτηριστικό είναι ότι μεταξύ του 1830 και του 1860 υπήρχαν 66 μέλη της οικογένειας Ράλλη με πρώτο βαθμό συγγένειας μεταξύ τους. Όλοι αυτοί είτε παντρεύτηκαν μεταξύ τους είτε συνδέθηκαν με επιγαμιαίες σχέσεις με άλλες 21 αρχοντικές Χιώτικες οικογένειες όπως αυτές των Σκαραμαγκάδων, των Αργέντηδων, των Πετροκόκκινων, των Σκυλίτσιδων, των Μαυροκορδάτων, των Ροδοκανάκηδων, των Ζιζινίων, των Αγέλαστων κ.α. Σταδιακά τα μέλη της οικογένειας Ράλλη άρχισαν να αφομοιώνονται στην αγγλική αριστοκρατία με αποτέλεσμα να επέλθει το τέλος της εποχής της τακτικής των συγγενικών σχέσεων και το προσωπικό να αρχίσει να επιλέγεται απλά από τον κοινό τόπο καταγωγής.

1. ‘… Ο Οίκος Ράλλη ασχολήθηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα και με το βαμβάκι. Η εταιρεία Ralli Brothers, που υφίσταται μέχρι σήμερα, με έδρα το Λονδίνο και υποκαταστήματα στην Καλκούτα και Βομβάη, ήταν ο κύριος ανταγωνιστής της Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών και ένας από τους σημαντικότερους Βρετανικούς Οίκους. Σημειωτέον ότι οι ιδρυτές της (αδελφοί Ράλλη) αρχικώς είχαν εγκατασταθεί στη Σύρα. [Δημήτριος Αθ. Κρίνος, Η Σύρα ή Σύρος και η ναυτιλία της κατά τον 19ο αιώνα – Μια ιστορική συμβολή, σ. 142, Εκδόσεις ΑΚΤΙΝΑ, 2005].
2. ‘… Ερμουπολίτες έμποροι όπως οι Ράλληδες… συνεργάζονταν στενά με τους εμπορικούς οίκους που είχαν ιδρύσει οι συγγενείς και οι συμπατριώτες τους στα εμπορικά κέντρα της Ανατολής και της Δύσης.’ [Βασίλη Α. Καρδάση, ΣΥΡΟΣ – Σταυροδρόμι της Ανατολικής Μεσογείου (1832-1857), σ. 24, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1987].
3. ‘… επί του κυρίου Π(αντιά) Ράλλη Γενικού Έλληνος Προξένου εις Λονδίνον…’ [Βασίλη Α. Καρδάση, ΣΥΡΟΣ – Σταυροδρόμι της Ανατολικής Μεσογείου (1832-1857), σ. 260, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1987].
4. ‘Οι πέντε αδελφοί Ράλλη … Παντιάς (Ζευς) Ράλλης (1793-1865)… ίδρυσαν τον Οίκο Αφοί Ράλλη, ίσως τον πιο επιτυχημένο εμπορικό οίκο των Ελλήνων της Διασποράς, κατά τη βικτωριανή εποχή…
… Όταν ο Παντιάς παντρεύτηκε το 1831, η σύζυγός του ήταν η Μαριέττα Σκαραμαγκά (1810-1860), κόρη επιφανούς εμπόρου από τη Χίο (Αμβροσίου Σκαραμαγκά) που είχε ανεπτυγμένες εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία…
… Ο Παντιάς ήταν φημισμένος για τις ηθικές συναλλαγές του και απέφευγε
τις αμφισβητήσιμες συμφωνίες και χρηματοδοτήσεις. Με τον τρόπο του, επέβαλε τα επιχειρηματικά ηθικά πρότυπά του στους υπόλοιπους Έλληνες μετανάστες, με τους οποίους έκανε δουλειές, και έτσι του αποδόθηκε το παρώνυμο ‘Δίας’. Μέσω των επαφών της οικογένειας Ράλλη, στις οποίες συμπεριλαμβανόταν ο Λόρδος Βύρωνας, ανέβηκαν στα υψηλά κλιμάκια της Βρετανικής επιχειρηματικής σκηνής και στους αριστοκρατικούς κύκλους, με τον Παντιά να αναλαμβάνει επικεφαλής της Ελληνικής Κοινότητας του Λονδίνου, να γίνεται Πρόξενος στη Βρετανία του νέου ανεξαρτήτου Ελληνικού Βασιλείου και να οργανώνει την ελληνική συμμετοχή στη Διεθνή Έκθεση του Λονδίνου το 1851…
… Η οικογένεια Ράλλη εκκίνησε την κατασκευή του Ορθοδόξου Καθεδρικού Ναού της Αγίας Σοφίας, στο Λονδίνο, με τη συμμετοχή του συνόλου της εκεί Ελληνικής Κοινότητας

και ο Παντιάς είχε κρίσιμο ρόλο στην καθιέρωση του Ελληνορθόδοξου Κοιμητηρίου, το 1842, στο West Norwood Cemetery…’

 

[https://en.wikipedia.org/wiki/Ralli_Brothers, 19/2/2017]
5. ‘… H Μαρία –Χριστίνα Χατζηιωάννου και η Τζελίνα Χαρλαύτη σημειώνουν ότι: ‘η εμπορική αυτοκρατορία των Ράλληδων έφτανε, το 1860, από τη Νέα Υόρκη στη Ρωσία, στην Ινδία και την Ιαπωνία…
… Έλληνες από τη Χίο με ονόματα όπως Αργέντης, Σεχιάρης, Αγέλαστος, Βλαστός, Ταμβάκος, Σκυλίτσης, Ανδρικόπουλος, Πελεκάνος κ.α. δούλευαν για μικρές επιχειρήσεις ενταγμένες στο δίκτυο των Ράλληδων στην Ινδία…
[http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/ralli-brothers-the-history-remains-as-a-reminder-of-entrepreneurial-abilities-of-economically-shattered-greeks/articleshow/48311628.cms, 19/2/2017]
6. ‘…Η εσωτερική οργάνωση της εταιρείας βασίστηκε στην συγγένεια και στην κοινή καταγωγή. Χαρακτηριστικό είναι ότι μεταξύ του 1830 και του 1860 υπήρχαν 66 μέλη της οικογένειας Ράλλη με πρώτο βαθμό συγγένειας μεταξύ τους. Όλοι αυτοί είτε παντρεύτηκαν μεταξύ τους είτε συνδέθηκαν με επιγαμιαίες σχέσεις με άλλες 21 αρχοντικές Χιώτικες οικογένειες όπως αυτές των Σκαραμαγκάδων, των Αργέντηδων, των Πετροκόκκινων, των Σκυλίτσιδων, των Μαυροκορδάτων, των Ροδοκανάκηδων, των Ζιζινίων, των Αγέλαστων κ.α. Σταδιακά τα μέλη της οικογένειας Ράλλη άρχισαν να αφομοιώνονται στην αγγλική αριστοκρατία με αποτέλεσμα να επέλθει το τέλος της εποχής της τακτικής των συγγενικών σχέσεων και το προσωπικό να αρχίσει να επιλέγεται απλά από τον κοινό τόπο καταγωγής. Τα σημαντικότερα μέλη της οικογένειας ήταν οι : Παντιάς Ράλλης, ο εγκέφαλος του εμπορικού οίκου και πρώτος πρόξενος της Ελλάδας στο Λονδίνο, Ζαννής Ράλλης, συνιδρυτής του οίκου και πρόξενος των ΗΠΑ στην Οδησσό, Θεόδωρος Ράλλης, διάσημος ζωγράφος, Στέφανος Ράλλης, μεγαλέμπορος κ.α.’
Οι απίστευτες Ελληνικές επιχειρηματικές εφευρέσεις των Αδελφών Ράλλη που θησαύρισαν στον πόλεμο μεταξύ των Άγγλων και των Ινδών στην Ινδία και την Άπω Ανατολή.
Μια ιστορία που παραμένει τρανό παράδειγμα και υπενθύμιση των επιχειρηματικών ικανοτήτων των οικονομικά επιφανών Ελλήνων έκτος Ελλάδας εκεί όπου μπορούν να δράσουν ανενόχλητα από τις εσωτερικές αντιπαλότητες και διαμάχες.

 

Η οξυδέρκεια των Αδελφών Ράλλη κυριολεκτικά θαυματούργησε όταν σχεδόν 100 χρόνια πίσω μια διαμάχη είχε ξεσπάσει στον επιδημητικό κόσμο στην Καλκούτα.
Ο Μεγάλος Πόλεμος ήταν σε εξέλιξη και το Γραφείο Πολέμου στο Λονδίνο συνειδητοποιούν ότι τα πράγματα θα δυσκολέψουν ακόμα περισσότερο. Στην Ευρώπη, οι στρατιώτες είχαν κυριολεκτικά κουραστεί σκάβουν μέσα στις λάσπες του πολέμου χαρακωμάτων, και αυτό σήμαινε μια τεράστια απαίτηση για σακιά που θα χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή των οχυρώσεων πίσω από την οποία κρυβόταν και καλύπτονταν οι στρατιώτες. Και τα σακιά κατασκευάζονταν από Γιούτα.!!! Στα Ελληνικά είναι γνωστότερη ως …. Λινάτσα.
Οι εταιρείες Καλκούτα ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να κάνουν τεράστια κέρδη από την πολεμική προσπάθεια, αλλά αναμένεται σίγουρα ένα δίκαιο ποσό των επιχειρήσεων να έρθουν σε αυτούς. Έτσι, ήταν συγκλονισμένος για να ακούσουν ότι το Γραφείο Πολέμου είχε δώσει όλη την σειρά τους σε μία εταιρεία. Και αυτή τη στιγμή του Imperial κρίσης, η εταιρεία δεν ήταν ακόμα και ακριβώς Βρετανοί, αλλά Αδελφών Ράλλη, των οποίων οι ιδιοκτήτες ήταν Βρετανοί κύριοι τώρα, αλλά ήταν αρχικά ελληνικά, και εξακολουθεί ως επί το πλείστον χρησιμοποιείται Έλληνες διαχειριστές και πράκτορες.


Ξαφνικά στην Αγγλία και στην Αμερική. (Αγγλόφωνες χώρες) ξεσπούν διαμαρτυρίες που μάλιστα είχαν έναν και ένα έντονο υπαινιγμό ξενοφοβίας. Οι Times της Ινδίας (TOI) και ο ανταποκριτής τους στην Καλκούτα ανέφερε την 1η Σεπτεμβρίου 1916, ότι η αίσθηση ότι μια εταιρεία που θα μπορούσε να είναι νόμιμα Βρετανική αλλά δεν είναι …. «είναι Έλληνες στο όνομα και στελεχώνεται από Έλληνες προμηθεύει τον Αγγλικό στρατό με τα πολύτιμα σακιά Λινάτσας δίνοντας τους στην πραγματικότητα ότι καλύτερο και μοναδικό είχαν την εποχή εκείνη για να σώζουν τις ζωές τους.» Ξαφνικά λοιπόν πλανάται μια δυσαρέσκεια εναντίον Ελλάδας. Όχι γιατί η εταιρία είναι Ελληνική αλλά γιατί αυτή η εταιρία δεν είναι αμιγώς Αγγλική όπως θα έπρεπε να είναι.
Όπως καταλαβαίνετε η εταιρία αυτή ηταν των Αδελφών Ράλλη που είχαν επεκτείνει πανέξυπνα τις επιχειρήσεις τους στην Ινδία όντως πολιτογραφημένοι Άγγλοι.
Αυτό βασικά που φοβόταν το Λονδίνο ηταν τι θα συνέβαινε αν Η Ελλάδα αποχωρούσε από το «συμμαχικό σύμφωνο.
Τι θα συνέβαινε στην περίπτωση που υπήρχε ξέσπασμα των εχθροπραξιών ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Συμμάχους.?

Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί πως, κατά παράδοξο τρόπο, οι Άγγλοι είχαν σπεύσει να δηλώσει ότι οι Ράλληδες δεν άξιζαν τις κατηγορίες υπερασπίζοντας τους λέγοντας πως η εταιρεία των Ράλληδων πήρε την επίμαχη άδεια της προμηθείας των σακιών αφού ανταγωνίστηκε νόμιμα τις άλλες εταιρίες και δίκαια βγήκε η καλύτερη και σε τιμή και σε δίκτυο διακίνησης των προϊόντων που πρόσφερε . »
Το Γραφείο Πολέμου υποστήριξε ότι οι Ράλληδες είχαν το καλύτερο δίκτυο στις περιοχές όπου το φυτό Γιούτα αναπτύχθηκε και έτσι θα μπορούσε να πάρει τις καλύτερες τιμές Με αυτόν τον τρόπο δεν θα υπήρχε καμία πιθανότητα των άλλων ανταγωνιστικών εταιρειών να δώσουν καλύτερη τιμή και προσφορά του τελικού προϊόντος.. Δηλαδή των σακιών. Έτσι έφτασαν ακόμα και οι ίδιες οι ανταγωνιστικές επιχειρήσεις να συμφωνήσαν ότι το δίκτυο Ράλλη ήταν το αποτελεσματικότερο
Αλλά…… αλλά υποστήριξε ότι ήταν ένα θέμα της Βρετανικής υπερηφάνειας να μην αφήσει Έλληνες να είναι οι βασικοί προμηθευτές του Βρετανικού στρατού.

Οι Έλληνες Ράλληδες δεν ήταν οι μόνοι μη-βρετανοί που εργάζονται στην Ινδία κατά τη διάρκεια του Raj. Υπήρχαν Αρμένιοι έμποροι , Ιταλοί αρτοποιοί και πολλοί ακόμα
Η Ινδία, εκείνη την εποχή είχε προσελκύσει πολλούς επιχειρηματίες από όλο τον κόσμο.
Αλλά όπως αποδεικνύεται οι επιχειρήσεις των Αδελφών Ράλλη ως Έλληνες ήταν ιδιαίτερα επιτυχής και μακράν η μεγαλύτερη σε δραστηριότητες αλλά και σε κέρδη.
Αξίζει να γνωρίζετε ότι υπήρχαν και άλλοι, όπως οι Macropolo & Company, στη Βομβάη το 1863 που κατασκεύαζαν και να πωλούσαν τσιγάρα (το 1940 πωλήθηκε στην Godfrey Phillips, του οποίου το γραφείο Βομβάη εξακολουθεί να ονομάζεται Macropolo Ηome) . Υπήρχε ακόμα άλλη μια η Raptakos, Brett & Company στην Βομβάη επίσης . Μια εταιρεία με βασική της εργασία την υγειονομική περίθαλψη που έχει συσταθεί ως μια εταιρική συνεργασία μεταξύ ενός Έλληνα και ενός Βρετανού επιχειρηματία.

Όπως σας ανέφερα παραπάνω οι εταιρίες των αδελφών Ράλλη ήταν στελεχωμένες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΜΕ Έλληνες. Οι Έλληνες προτιμώνται γιατί ήταν αφοσιωμένοι στην εταιρεία την οποία υπηρετούσαν με πίστη και εντιμότητα.
Αξίζει να διαβάσετε τον εκπληκτικό τρόπο που γινόταν η πρόσληψη και τις συνθήκες που εργάζονταν οι υπάλληλοι αυτοί στην μακρινή Ινδία. Έπρεπε να είναι Νεαροί, ανύπαντροι άντρες στρατολογούνταν κυρίως από τη Χίο, αλλά και από την Κεφαλονιά, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, καθώς και από την ηπειρωτική Ελλάδα. Οι νεαροί υποψήφιοι δεν υποβάλλονταν σε επίσημες εξετάσεις. Αντίθετα, περνούσαν από ακρόαση ενώπιων διευθυντικών στελεχών στο Λονδίνο η και στην Αθήνα. Αν και η μόρφωση λαμβάνονταν υπόψη, τα πιο σημαντικά κριτήρια ήταν ο χαρακτήρας και το οικογενειακό περιβάλλον. Μόλις γίνονταν δεκτοί, οι νεαροί προσληφθέντες συνήθως στέλνονταν στην Αγγλία ως εκπαιδευόμενοι για ένα η δυο χρόνια., όπου μάθαιναν Αγγλικά, αν δεν κατείχαν ήδη τη γλώσσα, και ταυτόχρονα εξειδικεύονταν στο συγκεκριμένο τομέα εργασίας τους. Η εκπαιδευτική περίοδος στην Αγγλία βοηθούσε επίσης τους νεαρούς Έλληνες να εξοικειωθούν με τη βρετανική νοοτροπία, τα ήθη και τον τρόπο ζωής. Ήταν ουσιώδες για τους Έλληνες νεοφερμένους στις Βρετανικές Ινδίες να γνωρίζουν καλά τη συμπεριφορά, τους τροπους, ακόμα και την ενδυμασία των Αγγλων «Σαχιμπ». Οποιαδήποτε παρέκκλιση από το παραδεδεγμένο κώδικα κοινωνικής συμπεριφοράς μπορούσε να προκαλέσει την κοινωνική τους απομόνωση. Ακόμα και οι παραμικρές λεπτομέρειες, όπως το χρώμα της γραβάτας τους, το σχήμα των παπουτσιών τους η ο τόνος της φωνής τους μπορούσε να επιφέρει τον αποκλεισμό τους από τους κοινωνικούς κύκλους η τον πλήρη εξοστρακισμό τους από τη Λέσχη – το βρετανικό θεσμό στον οποίο όφειλαν να ανήκουν όλοι. Κάτι τέτοιο δεν θα έβλαπτε μόνο τον νεοφερμένο προσωπικά, αλλά θα απέβαινε εις βάρος και του εμπορικού οίκου. Ευτυχώς, οι περισσότεροι Έλληνες αποδειχτήκαν ευπροσάρμοστοι και συμμορφώθηκαν γρήγορα στο βρετανικό τρόπο ζωής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την υποδειγματική εντιμότητα και ακεραιότητα που χαρακτήριζε τον εμπορικό οίκο των Αδελφών Ράλλη, τους εξασφάλιζε υπόληψη και μια αρκετά καλή κοινωνική θέση στις Ινδίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ τους πρώτους Έλληνες εμπόρους τους περιφρονούσαν οι Εγγλεζοι και τους αποκαλούσαν «εμποράκους», μερικές δεκαετίες αργότερα τους υπαλλήλους του οίκου Ράλλη τους αποκαλούσαν «οι κύριοι από τους Αδελφούς Ράλλη».
Μετά την προφορική συνέντευξη του και την εκπαίδευση του στην Αγγλία, ο νεοπροσληφθείς απευθυνόταν στην Τράπεζα Χίου, στην Αθήνα, όπου λάμβανε τα εισιτήρια του για τη μετάβαση του στο Πορτ-Σαιντ και στη συνέχεια στη Βομβάη, το λιμάνι εισόδου για όλους τους προσληφθέντες. Το άνετο ταξίδι των τριών εβδομάδων μέσω της διώρυγας του Σουέζ και της Αραβικής Θάλασσας, με το πλοίο της εταιρείας P&O, Α’ θέση, ήταν για όλους μια αξέχαστη εμπειρία. Με την άφιξη του ατμόπλοιου, όμως, στο λιμάνι της Βομβάης, η παραμυθένια ζωή έφτανε απότομα στο τέλος της όταν αντίκριζαν τους κουρελιασμένους αχθοφόρους, τους ζητιάνους, τους πλανόδιους πωλητές, τα κάρα που τα έσερναν βόδια, τις δίτροχες χειράμαξες και καταμεσής σε όλο αυτό το χάος τις ιερές αγελάδες των Βραχμάνων να σεργιανίζουν ανέμελα στη μέση του δρόμου. Στην πλειονότητα τους οι νεοπροσληφθέντες στέλνονταν αμέσως στην ενδοχώρα σε απομονωμένους εμπορικούς σταθμούς για εκπαίδευση. Εκεί οι συνθήκες ήταν πρωτόγονες – ζέστη, υγρασία, κουνούπια, φίδια, μουσώνες και μοναξιά. Έξι-επτά χρόνια διαρκούσε αυτή η σκληρή ζωή. Έπειτα, όμως, όταν τοποθετούνταν σ’ενα από τα μεγάλα παραρτήματα, ζούσαν τη ζωή των Άγγλων «Σαχιμπ», με έξι-επτά υπηρέτες, νταντάδες για τα παιδιά, μεγάλη κοινωνική ζωή, δείπνα, δεξιώσεις και σπορ στις λέσχες. Οι μισθοί ήταν ιδιαίτερα ελκυστικοί, κάθε τέσσερα χρόνια δικαιούνταν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους με άδεια εννέα μηνών μετ’αποδοχών, ταξιδεύοντας Α’ θέση και, επιπλέον, δικαιούνταν άδεια ενός μηνός στις Ινδίες, κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου, ώστε να καταφύγουν στη δροσιά κάποιου θέρετρου των Ιμαλάϊων.

Η Ιστορία μας θυμίζει ότι από την αρχαιότητα η Ελλάδα και η Ινδία ήταν γνωστές του τότε γνωστού κόσμου στην ευρασιατική ήπειρο. Τα εδάφη της άγνωστα και μυστηριώδη επισκέφθηκαν έμποροι και διάφοροι ταξιδιώτες αλλά και ο Μέγας Αλέξανδρος ο Μακεδών.
Δεν είναι τυχαίο που επιβιώσαν καταπληκτικά παραμύθια με θέμα την Ινδία ενώ αντίθετα υπάρχουν σημαντικά αρχαία Ινδικά κείμενα μιλούν για τους Yavanas ή αλλιώς …. Τους Ίωνες.
Ακόμα και σήμερα μια φυλή ανάμεσα στα σύνορα μεταξύ Πακιστάν και Ινδία κατάφερε με δικαστικούς αγώνες να κερδίσει την αναγνώρισης της ως απόγονοι των Ελλήνων.
(Ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα ασχοληθούμε μια άλλη φορά με αυτό)

Παίζοντας Έξυπνα η οικογένεια Ράλλη από το νησί της Χίου κατάφερε να στήσει μια αυτοκρατορία εμπορίου σε ολόκληρο τον κόσμο σχεδόν επιδεικνύοντας μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να προβλέπουν και να επωφελούνται από τις αντιξοότητες.

Έκαναν χρήματα με το εμπόριο της Μαύρης Θάλασσας από τη Ρωσία στην Κωνσταντινούπολη, και εμπλάκηκαν ως έμποροι στην πυρκαγιά του Κριμαϊκού πολέμου το 1854.
Σε αυτόν τον πόλεμο πάλι έκαναν χρήματα με την παροχή από Γιούτα τσάντες και σακιά για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού.
Αυτό ήταν ό, τι τους έφερε στην Ινδία. Η τεχνογνωσία των Ράλλη ήταν στο εμπόριο σιτηρών, αλλά όπως αυτό μεγάλωσε με την εκβιομηχάνιση του 19ου αιώνα και την αύξηση της αστικής ζήτησης, είδαν ότι θα χρειαστούν περισσότερα υλικά συσκευασίας. Ό Anthony Δημητρίου Mango, γράφει: Η ιστορία των Ράλλη στην Ινδία, είναι ένας άθλος εξυπνάδας. Επένδυσαν στην Γιούτα,(Λινάτσα) και ότι άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία,
Το όνομα Ράλλη ήταν γνωστό σε όλη την Ινδία και Άπω Ανατολή.

O A’ Παγκόσμιος Πόλεμος άφησε τις Ινδίες ανεπηρέαστες. Η ζωή για τους Ευρωπαίους συνεχίστηκε το ιδιο εύθυμη όπως πάντα και ο οίκος Ράλλη διατήρησε την ορμή του ως την δεκαετία του –30. Ωστόσο, οι ρωγμές στο οικοδόμημα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας άρχισαν να γίνονται ορατές. Οι Ινδίες κλυδωνίζονταν από ένα κρεσέντο παθητικής αντίστασης και μη-συνεργασίας με τις βρετανικές αρχές την οποία καθοδηγούσε ο Μαχάτμα Γκάντι. Οι Ινδοί άρχισαν να διεκδικούν την πλήρη ανεξαρτησία της χώρας τους. Συνάμα άρχισαν οι συζητήσεις για τη διχοτόμηση της χώρας με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν εχθροπραξίες ανάμεσα σε ινδουιστές και μουσουλμάνους. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η κατάσταση γινόταν όλο και πιο εκρηκτική. Την ημέρα της Ανεξαρτησίας, 15 Αύγουστου 1947, μόλις ανακοινωθήκαν οι συνοριακές γραμμές ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν, άρχισε η μεγαλύτερη μετακίνηση πληθυσμών στην ιστορία της ανθρωπότητας, δυστυχώς όχι ειρηνικά αλλά με αυθόρμητες και παράλογες σφαγές μεταξύ ινδουιστών, σιχ και μουσουλμάνων. Τα βρετανικά στρατεύματα άρχισαν να αποχωρούν και οι Ευρωπαίοι να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους και να επιστρέφουν στις πατρίδες τους. Μαζί αυτούς και οι Χιώτες. Η Εταιρεία Ράλλη αποσύρθηκε από την Ινδία το 1948, αφήνοντας πίσω μια θυγατρική στα χέρια των Ινδών με το όνομα «Rallis India». Κράτησε όμως τις δραστηριότητες της στο Δυτικό και Ανατολικό Πακιστάν μέχρι το 1961, όποτε εξαγοράστηκε από την General Universal Stores του Λονδίνου. Ο ονομαστός εμπορικός οίκος των Αδελφών Ράλλη, που προσέφερε απασχόληση σε εκατοντάδες Έλληνες στην Ινδική Χερσόνησο για περισσότερα από εκατό χρόνια, δεν υπήρχε πια.

Λουκάς Ράλλης
Loukas Rallis. Γέννηση 1794
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Ελλάδα
Ιδιότητα πολιτικός
Αξίωμα Δήμαρχος Πειραιά
Ο Λουκάς Ράλλης ήταν έμπορος και δήμαρχος Πειραιά.
Γεννήθηκε το 1794 στη Χίο και καταγόταν από Βυζαντινή εμπορική οικογένεια. Αρχικά εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη αλλά μετά τις σφαγές των Ελλήνων από τους Τούρκους έφυγε για την Σύρο. Τον Ιούνιο του 1826, ύστερα από δική του πρόταση, η Ερμούπολη πήρε το σημερινό της όνομα, «διότι υπό την σκέπην του Ερμού, εφόρου του εμπορίου, συνέστη και προήχθη η πόλις» όπως έλεγε. Μεγαλέμπορος ήδη από τότε ανέλαβε επί κυβερνήτη Ι. Καποδίστρια πολλές εμπιστευτικές αποστολές καθώς και δικαστικά καθήκοντα γενόμενος και πρόεδρος του ανεκκλήτου δικαστηρίου της Πελοποννήσου. Αργότερα όμως κατέστη ένας από τους περισσότερο αδιάλλακτους πολέμιους του Καποδίστρια υποκινώντας όλους τους αντικαποδιστριακούς της Σύρου.
Μετά την άφιξη του Βασιλέως Όθωνα, μετακόμισε μόνιμα στον Πειραιά, με τους πρώτους οικιστές (1834). Ασχολήθηκε με το διαμετακομιστικό εμπόριο και με τις τραπεζικές δραστηριότητες. Απέκτησε τεράστια περιουσία της τάξεως των 650.000 δραχμών (τότε) και εξελίχθηκε σε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του Πειραιά.
Διατέλεσε δήμαρχος του Πειραιά από το 1856 έως το 1865. Κατά την περίοδο της δημαρχίας του κατασκευάστηκαν έργα όπως: το Δημοτικό Παρθεναγωγείο Θηλέων, το Β’ Αρρεναγωγείο, η Δημοτική Αγορά και θεμελιώθηκε ο σημερινός ναός του Αγίου Σπυρίδωνα, πολιούχου του Πειραιά. Επίσης χρημάτισε μέλος της δεκαπενταμελούς επιτροπής της «εταιρείας για σχηματισμό εθνικού στόλου» (1866) καθώς και πρόεδρος του ανέκκλητου δικαστηρίου Πελοποννήσου.
Απεβίωσε στον Πειραιά στις 18 Δεκεμβρίου του 1879. Η κόρη του Καλλιόπη Ράλλη ήταν παντρεμένη με τον Δαμαλά, μετέπειτα δήμαρχο Πειραιά και Σύρου. Εγγονός του ήταν ο Ιάκωβος Δαμαλάς, διάσημος ηθοποιός και σύζυγος της Σάρας Μπερνάρ.

Ευχαριστίες: Ευχαριστώ εκ βάθους καρδιάς τον εξαίρετο φίλο μου που χωρίς την εκπληκτική βοήθεια του και προτροπή του επιμένοντας να ψάξω την ιστορία της οικογενείας Ράλλη δεν θα είχα φτάσει στις πληροφορίες και στα συμπεράσματα αυτά. Συνεχίζει να μην επιθυμεί την δημοσιοποίηση του ονόματος του και το σέβομαι..
Όπως του χρωστάμε πολλά γιατι η διορατικότητα και η δική του οξυδέρκεια μου έχει δώσει σημαντικά άγνωστα θέματα που μαζί έχουμε ανακαλύψει από την ιστορία του Νησιού μας.

Πηγές: Συριώτης Μικές, «Ο οίκος των αδερφών Ράλλη», Χιακά Χρονικά, 1 (1911), wikipedia.org Εδώ υπάρχει το πλήρες γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας Ράλλη, τον Αριστείδη Δαμαλά, το Λουκά Ράλλη κ.α.
Βιβλιογραφία
Τιμ.Αμπελά, «Λουκά Ράλλη, Ιδιόγραφοι αναμνήσεις και αποκαλύψεις επεισοδίων της Ελληνικής Επαναστάσεως», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ. Δ, σελ.475-512
Γ. Ζολωτας, Ιστορια της Χίου, Τομος Α, Π.Δ. Σακελλαριου, Αθηναι, 1923
Α.Μ. Βλαστος, Ιστορια της Νησου Χίου, Εδοσεις Χαβιαρα, Χίος, 2000
Timotheos Catsiyannis, Pandias Stephen Rallis, 1791-1865, London, 1986
A.D. Mango, Adventure Account, Rallis India Ltd., Bombay, 1998
J. Keay, A History – India, HarperCollins, New Delhi, 2000
L. Collins & D. Lapierre, Freedom at Midnight, HarperCollins, London, 1982
Διωνη Μαρκου-Ντοντη, Το Χρονικο των Ελλήνων στις Ινδιες, Δωδωνη, 2002
Vassiliades, Demetrios, “Three Centuries of Hellenic Presence in Bengal“, Athens, Indika Online, 2005.

Φωτογραφίες από το βιβλίο “Το Χρονικό των Ελλήνων στις Ινδίες”
1. Έλληνες στην Ινδία το 1894.
2. Έλληνες της Εταιρείας Ράλλη το 1902.
3. Τα γραφεία των Ράλλη στην Καλκούτα.

 

Γράφει:Ο δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

Απο http://alithinesgynaikes.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here