Το Ξεχασμένο Δημοτικό Απολυμαντήριο της Σύρου

1106

Το Ξεχασμένο και ιδιαίτερα σημαντικό και σπουδαίο Δημοτικό Απολυμαντήριον της Σύρου
Άλλη μία άγνωστη ξεχασμένη ιστορική πτυχή από την ξεχασμένη ιστορία του νησιού μας.
Η Σύρος δεν είχε μόνο ένα Λοιμοκαθαρτήριο αλλά τρία.
Εκτός από το γνωστό και επίσημο (Το Λοιμοκαθαρτήριο στην Ερμούπολη της Σύρου στον όρμο Πηδάλι, στα Λαζαρέτα δηλαδή πού ήταν το γνωστότερο) σε διάφορες χρονικές περιόδους, που οι επιδημίες (Τύφος, χολέρα, πανώλη) ήταν πολύ επιθετικές και επικίνδυνες στα νησιά γενικότερα ιδρύονταν και λειτουργούσαν άλλοτε καλά και σπουδαία και άλλοτε πρόχειρα λοιμοκαθαρτήρια εκτός απο τα γνωστά κοντά στην ακτογραμμή και άλλα
στο εσωτερικό των νησιών σε απομακρυσμένες περιοχές.

Το πρώτο είχε στηθεί πάνω στο νησάκι του Αγίου Νικολάου που υπήρχε στην είσοδο του λιμανιού της Ερμούπολης (που σημειωτέον εκείνη της εποχή ήταν ακόμα χωρίς όνομα ) .
Το Λοιμοκαθαρτήριο αυτό ήταν πολύ μικρό και βρισκόταν δίπλα στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου που βρισκόταν πάνω στο νησάκι εκείνη την εποχή.
Και τα δυο αυτά κτίρια χάθηκαν όταν ισοπεδώθηκε το νησί για να ενωθεί με το υπόλοιπη ακτογραμμή και να «κλείσει» έτσι το λιμάνι
Από αυτό το γεγονός και η ονομασία της περιοχής Νησάκι όπως έχω γράψει σε ένα άλλο άρθρο μου.
Το μικρό αυτό σανατόριο είχε κάποιους ανθρώπους εργαζόμενους εκεί πάνω..
Τους ΣΑΝΙΤΑΔΕΣ όπως τους έλεγαν οι Συριανοί εκείνη την εποχή, (όνομα προερχόμενο από το Σανατόριο που δούλευαν) .
Άνθρωποι σκληροί και ήρωες θα έλεγε κάποιος την εποχή εκείνη κάνοντας μια δουλειά άκρως επικίνδυνη αφού δεν ήξεραν αν κολλήσουν η αν γυρίσουν ζωντανοί πίσω στα σπίτια τους.

Όπως σας γράφω πιο πάνω κατά περιόδους λειτουργούσαν και άλλα «Απολυμαντήρια»
Το πιο σπουδαίο και γνωστό από αυτά τα «μικρότερα» ήταν εκείνο του Αλεξάνδρου Π. Μάσχα ο οποίος είχε διατελέσει και Δήμαρχος Ερμούπολης την περίοδο 1899-1903.
Το λοιμοκαθαρτήριο αυτό βρίσκεται μέσα στον Ταρσανά της παραδοσιακής οικογένειας των καραβομαραγκών και ναυπηγών Μαυρίκων.

 


Το «ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΗΡΙΟΝ» αυτό ήταν Δημοτικό ιδρυθέν επί δημαρχίας Αλεξάνδρου Π. Μάσχα του Δημάρχου εκείνη την περίοδο στο Νησί όπως αναγράφει και η σωζόμενη επιγραφή.

Γνωρίζουμε για τον Αλεξάνδρο Π. Μάσχα ήταν ότι ήταν εξαιρετικά λαοφιλής, αγαπητός και υπερδραστήριος δήμαρχος, δικηγόρος στο επάγγελμα ο οποίος μόλις εκλέχθηκε ανέλαβε τα οικονομικά του δήμου πού εκείνη την εποχή ήταν σε μαύρο χάλι και σε έκρυθμη κατάσταση λόγω των ελαχίστων εσόδων λόγο των απανωτών κρίσεων που μάστιζαν εκείνη την εποχή την χώρα και την γενικότερη γεωγραφική περιοχή και τα ανέβασε σε ένα καλό ικανοποιητικό επίπεδο.

Κλείνοντας να πω κάτι που ενδεχομένως δεν είναι γνωστό ότι η λέξη «Λαζαράετα» προέρχεται από

την λέξη «Λαζαρέτο» Τα Λαζαρέτα ήταν χώροι υποδοχής όπου έμπαιναν σε καραντίνα επιβάτες, πληρώματα καθώς και εμπορεύματα που προέρχονταν από λιμάνια στα οποία άκμαζε η επιδημία της πανούκλας.
Επίσης στα γερμανικά και τα ρωσικά η λέξη αυτή σημαίνει «στρατιωτικό νοσοκομείο» ή «περιοδεύον αναρρωτήριο».
Λαζαρέτα υπήρχαν όχι πολλά σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά σε καίρια σημεία που ήταν περάσματα εμπορικών πλοίων.
Αυτό που γνωρίζουμε είναι οτι στην Γαλλία στο λιμάνι της Μασσαλίας .το 1526 δημιουργήθηκε το πρώτο «Λαζαρέτο το οποίο λειτουργούσε εκεί για ένα χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο αιώνων

Αργότερα περίπου στο χρονικό διάστημα μεταξύ 1823 και 1828, είχε ανεγερθεί πάνω στη νήσο Ρατονώ ένα λαζαρέτο που έμεινε γνωστό με την ονομασία Νοσοκομείο Καρολίν.
Το λαζαρέτο αυτό είχε το πλεονέκτημα να είναι πιο απομακρυσμένο από την πόλη και συνεπώς ανταποκρινόταν καλύτερα στις προαπαιτούμενες συνθήκες υγιεινής.
Αργότερα ενα λιμάνι καραντίνας δεν άργησε να δημιουργηθεί μεταξύ των νήσων Πομέγκ και Ρατονώ μέσω της κατασκευής ενός κυματοθραύστη.

Στην Ελλάδα Λοιμοκαθαρτήριοα, (Ετυμολογία : λοιμός + καθαρτήριο) υπήρχαν στα Ιόνια Νησιαμ, Κέρκυρα, Λευκάδα,

Το δικό μας Λοιμοκαθαρτήριο είναι από τα ελάχιστα (μπορεί και το μοναδικό) πλέον στην Ελλάδα και στην Ευρώπη που στέκει όρθιο.
Δυστυχώς μάλλον όχι για πολύ…

ΠΗΓΕΣ: Ιστορία της Νήσου Σύρου από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των καθ’ ημάς / υπό Τιμολέοντος Δ. Αμπελά
http://pandektis.ekt.gr/dspace/handle/10442/60872

Γράφει: Ο δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here