Η Αληθινή Ιστορία πίσω από τον Θρύλο του Πετροκόκκινου.

882

Το στοιχειό που έκτιζε εκκλησιές και σχολεία και έδωσε την περιουσία του στους φτωχούς.


Ενας από τους πιο γνωστούς αστικούς Μύθους και θρύλους της Σύρου είναι ο Θρύλος του Πετροκόκκινου.


Για πρώτη φορά στην δημοσιότητα μια έρευνα σε βάθος του θρύλου του Πετροκόκκινου με σπάνιο φωτογραφικό ρεπορτάζ μέσα από τον Τάφο του άλλα και το παράδοξο της πραγματικής ιστορίας της οικογένειας των Πετροκοκκίνων που υπήρξαν απίστευτα καλοί άνθρωποι. Εξαίρετοι, φιλόστοργοι, φιλόπτωχοι και γεμάτοι καλοσύνη κάνοντας αμέτρητα καλά βοηθώντας τους πτωχούς και ευεργετώντας κάθε μέρος που πήγαιναν σε Ελλάδα και εξωτερικό χαρίζοντας κυριολεκτικά τα χρήματα και τις περιουσίες τους.


Ποιος όμως είναι ο Θρύλος του Πετροκόκκινου και πότε ξεκίνησε?


Η ιστορία είναι πάρα πολύ παλιά στα χρόνια που τα αγόρια ήταν πολύ άγρια παιδιά και δεν φοβόταν τίποτα. Όπως σε κάθε μύθο η θρύλο κανείς δεν ξέρει ποιος το είπε πρώτος και πότε ακριβώς ξεκίνησε. Πιθανώς ο Θρύλος να ξεκίνησε κάπου στα μέσα του 19ου αιώνα μερικά χρονιά μετά τον θάνατο του τελευταίου της οικογένειας των Πετροκόκκινων που κατοικούσαν στην Σύρο.


Ήταν μια εποχή που δεν υπήρχε ιντερνέτ. Κινητά τηλέφωνα και γκατζετάκια με παιχνίδια. Ούτε καν λεφτά για καφενείο και ταβέρνα


Έτσι συνήθιζαν να παίζουν παιχνίδια που έφερναν στις άκρες τους φόβους και τις αντοχές τους έτσι μόνο και μόνο για να κάνουν κάτι με την νεανική αδρεναλίνη που έρεε καυτή στα νεανικά σώματα τους.


Είναι γνωστές οι «βόλτες» και τα παιχνίδια που έπαιζαν μέσα στα νεκροταφεία.
Η Ιστορία αυτή θέλει ο Θρύλος να διαδραματίστηκε στο Νεκροταφείο του Αγ. Γεωργίου στην Νεάπολη της Ερμούπολης. Ο τάφος που διαδραματίστηκε το συμβάν είναι του «Πετροκόκκινου».


Ένα άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν ξέρουμε ακριβώς για ποιον από τους τρεις Πετροκόκκινους αναφέρεται ο θρύλος.


Τι λέει λοιπόν ο περιβόητος αυτος θρύλος?


Ένα βράδυ δύο φίλοι έβαλαν ένα στοίχημα.


Το στοίχημα έλεγε να πάνε να παίξουν τράπουλα πάνω στον τάφο του Πετροκόκκινου.
Κάποιος από τους δύο πήγε να κλέψει και κάρφωσε με το μαχαίρι ένα χαρτί της
τράπουλας.


Μετά από το τσακωμό, ξεκαρφώνει το μαχαίρι και το καρφώνει πίσω του στο χώμα..
Θα κάρφωνε το μαχαίρι έτσι ώστε να αποδείκνυε στον φίλο του ότι όντως πήγε εκεί.
Το έπαθλο θα ήταν ένα σεβαστό χρηματικό ποσό.


Πλησιάζει λοιπόν η ώρα, και ο ένας φίλος λέει στον άλλον ότι πηγαίνει να εκτελέσει την «αποστολή». Μόλις το έκανε θα γυρνούσε πίσω στον φίλο του, με σκοπό να πήγαιναν το πρωί μαζί στο νεκροταφείο και αν υπήρχε το μαχαίρι καρφωμένο θα εισέπραττε τα λεφτά.
Ξεκινάει λοιπόν για να πάει στον προορισμό του.


Εκείνη την ημέρα έκανε κρύο και φυσούσε αρκετά, έτσι ο τύπος φορούσε ένα μακρύ παλτό σε στυλ καμπαρντίνας. Φτάνει λοιπόν δίπλα σε ένα τάφο και, κοιτώντας γύρω γύρω, σκύβει για να καρφώσει το μαχαίρι στο χώμα. Κάνει μια απότομη κίνηση και καρφώνει το μαχαίρι βαθιά στο έδαφος. Σηκώνεται να φύγει και νιώθει κάτι να τον κρατάει κάτω, εκείνη την στιγμή παθαίνει καρδιακή προσβολή από τον φόβο του νομίζοντας ότι κάποιος τον κρατάει και πεθαίνει ακαριαία.


Αυτό που τον κράτησε κάτω δεν ήταν κάτι άλλο από το μαχαίρι το οποίο είχε ο ίδιος καρφώσει βαθιά στο έδαφος, πιάνοντας όμως και το παλτό του μαζί.


Επειδή όμως δεν κοιτούσε κάτω, παρά μόνο τριγύρω του, δεν είδε ότι συνέβη κάτι τέτοιο.
Ο φίλος του από τότε δεν μιλούσε από το σοκ για ένα μήνα περίπου, αλλά πήγαινε συχνά να αφήσει λουλούδια στον άτυχο νέο. Μια μέρα βρέθηκε νεκρός δίπλα από τον τάφο του φίλου του.


Είπαν ότι δεν άντεξε τις τύψεις και αυτοκτόνησε.


Μια άλλη εκδοχή του θρύλου του Πετροκόκκινου είναι ότι ο «κάτοικος» του τάφου ζωντάνευε υπό μορφή «στοιχειού» κάτι σαν βρικόλακας και τριγύριζε μέσα στα μνήματα και καμία φορά όταν πεινούσε πολύ τριγύριζε και στην πόλη της Ερμούπολης αργά τις νύκτες όταν η πόλη ακόμα δεν είχε ούτε αυτοκίνητα ούτε τόσα πολλά σπίτια όπως σήμερα.
Αυτήν η εκδοχή, δηλαδή ότι ζωντάνευε και κυκλοφορούσε τα βράδια ως στοιχείο η βρικόλακας είναι και η πιο διαδεδομένη στην Ερμούπολη από τα παλιά χρονιά ως τα μέσα της δεκαετίας του 70.


Θυμάμαι συχνά ειδικά τις παλιές γιαγιάδες να μας φοβίζουν ως παιδάκια ειδικότερα αν ο καιρός ήταν κάπως σκοτεινός μουντός η βαρύς να μπούμε νωρίς μέσα στο σπίτι να μην μας «πιάσει» ο Πετροκόκκινος.


Ποιος όμως ηταν αυτος ο Πετροκόκκινος? Τι υπήρξε στην πραγματικότητα?


Οι Ζαννής Α. Πετροκόκκινος, Θεμιστοκλής Πετροκόκκινος και Ιωάννης Πετροκόκκινος ο οποίος διατέλεσε και ένας από τους καλύτερους δήμαρχους της Σύρου την περίοδο (1911-1921) ηταν ούτε λίγο ούτε πολύ από τους μεγαλύτερους ευεργέτες της Σύρου και κατά γενική ομολογία από τους καλύτερους ανθρώπους που πέρασαν πότε από αυτόν εδώ τον τόπο.


Ο Δήμαρχος Ιωάννης Πετροκόκκινος υπήρξε ίσως ο πιο γενναιόδωρος και πιο φιλάνθρωπος δήμαρχος που πέρασε ποτέ από την Σύρο.


Διέθεσε όλη την περιουσία του στους φτωχούς της πόλεως.


Ο αδερφός του, Θεμ. Πετροκόκκινος, γνώριζε το χαρακτήρα του και του έστελνε πάντοτε χρήματα γι’ αυτόν τον σκοπό.


Ο Θεμ. Πετροκόκκινος ηταν παντρεμένος με την Ιφιγένεια Ελπιδοφόρου Λαδοπούλου, αδερφή των Εμμανουήλ και Αθανασίου Λαδόπουλου.


Μέλη της οικογενείας ανακηρύχθηκαν Ευεργέτες του Λωβοκομείου Χίου, Δωρητές των εκκλησιών του Αγίου Στεφάνου Παρισίων, της Αγίας Τριάδος στη Βιέννη, του Αγίου Νικολάου Ερμουπόλεως, της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ερμουπόλεως, του Αγίου Ιωάννου Δελλαγράτσιας Σύρου, και σε πολλά σχολεία σε Ελλάδα και εξωτερικό.


Η Οικογένεια των Πετροκόκκινων ήταν από τους πρώτους Χιώτες πρόσφυγες που εποίκησαν την Σύρο και που μαζί με τους Ράληδες, τους Ροδοκανάκηδες και τους άλλους Χιώτες συνέβαλαν στην δημιουργία, την οικονομική, αρχιτεκτονική και πολιτιστική ανάπτυξη της Ερμούπολης.


Με τον όρο «έποικος» αναφέρεται το άτομο που εγκαθίσταται μόνιμα σε περιοχές έξω από τον εθνικό του χώρο, οι οποίες είναι ήδη κατοικημένες από άλλους. Βικιπαίδεια


Η οικογένεια Πετροκόκκινου θεωρούνται από τους σύγχρονους ιστορικούς και περιηγητές του 17ου και 18ου αιώνα ως η σπουδαιότερη οικογένεια της Χίου 


Παλιά Οικήματα στην Χιο που ανήκουν στην οικογένεια Πετροκόκκινων.

 

Η Καταγωγή τους πιθανόν προέρχεται από την Βυζαντινή οικογένεια Κοκκίνου και στην Χίο φαίνεται να υπάρχουν από τον 13ο και 14ο αιώνα.


Το τοπογραφικό του Κάμπου του Arnold Smith όπου σημειώνονται οι ιδιοκτησίες των Πετροκοκκίνων στην Χίο

 

 

Αναφέρονται για πρώτη φορά στα αρχεία του Πατριαρχείου της Κωνσταντινουπόλεως στις 17 Οκτωβρίου του 1400 για ένα γάμο που σύναψε ένας Πετροκόκκινος με την ευλογία του Πατριάρχη Αντώνιου. Η κατοικία δεν αναφέρεται, αλλά ξέρουμε ότι η οικογένεια είχε εγκατασταθεί στη Χίο του ΧV αιώνα. Το γνωρίζουμε από ένα αποδεικτικό δικαστικό έγγραφο.
Ανάμεσα στους Πετροκόκκινους συγκαταλέγονται Επιστήμονες. Στρατιωτικοί Λογικοί. Διπλωμάτες ανώτατοι κληρικοί, Λόγιοι, Βουλευτές, Δήμαρχοι, Δημογέροντες, τραπεζίτες Εφοπλιστές και μεγάλοι διεθνούς κύρους έμποροι. 


Από τα τέλη του 18ου αιώνα ζούσαν στα σπουδαιότερα κέντρα πολιτισμού και εμπορίου όπως Σμύρνη, Ιταλία. Μάλτα Ρωσία. Τεργέστη, Μάλτα, Σύρο, Γαλλία Αλεξάνδρα Κωνσταντινούπολη και πολλά άλλα μέρη ακόμα. 


Ο Δούκας Πετροκόκκινος πέθανε στη Χίο το 1529 έχοντας δωρίσει 4 σπίτια στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Συκούση το 1518.


Η ταφική πέτρα βρίσκεται στο αρχαιολογικό Μουσείο της Χίου. Ο Κ. Κουρουνιώτης το 1920 βρήκε τον τάφο του κάτω από τα ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Βασιλείου, που ανήκε στην οικογένεια Πετροκόκκινου.


Η ιστορία των μελών της οικογένειας είναι πολύ μεγάλη και ενδιαφέρουσα,.


Η οικογένεια Πετροκόκκινοι εγκατέλειψαν την Χίο στις 23 Απριλίου 1822, μετά την μεγάλη σφαγή. Ανάμεσα στους 32.000 δολοφονηθέντες κατοίκους της Χίου περιλαμβάνονται επτά μέλη της οικογένειας, τα οποία κρεμάστηκαν στο Κάστρο του νησιού.


Ο Θεόδωρος Χατζηθοδωρής του Νικολάου από τον κλάδο των Αμαρτωλών πέθανε στο Κάστρο από βασανιστήρια πριν από τον απαγχονισμό των συγγενών του. Απόγονος από την πλευρά της μητέρας του ο Δήμας Στεφάνου Πετροκόκκινος διαμένει (το 2005) στην Αθήνα.
Υπάρχει στην Κηφισιά απόγονος των Πετροκοκκίνων η οικογένεια Χρυσάνθη Ψαρούδη (το 2014).


Η οικογένεια μετά τη σφαγή σκορπίζεται. Βρίσκουμε στην Σύρο έναν Δήμαρχο με το όνομα Πετροκόκκινος. Το μνημείο του στο Νεκροταφείο της Σύρου είναι το ωραιότερο απ’ όλα τ’ άλλα. Ένας Κωνσταντίνος και ένας Ιωάννης Πετροκόκκινος εγκαταστάθηκαν στην Οδησσό και επέστρεψαν το 1823 μαζί με τον Δημήτριο Υψηλάντη, συμμετέχοντας ενεργά στον Αγώνα για την ανεξαρτησία της πατρίδας. Μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους ο Ιωάννης Πετροκόκκινος επέλεξε τη στρατιωτική καριέρα και αποστρατεύτηκε την εποχή του Όθωνα, με το βαθμό του λοχαγού. Διέμενε στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην Πλάκα.


Ο Χρήστος Δροσίνης, πατέρας του ποιητή, παντρεύεται την Αμαλία Πετροκόκκινου το 1859. Γεννήθηκαν έξι παιδιά, ο Γεώργιος, ο Νικολάκης, ο Ευστράτιος, η Κάτια και ο Κώστας. Στην οικογένεια Δροσίνη τιμούσαν και σέβονταν τη μνήμη του παππού Κωνσταντίνου, το όνομα του οποίου έδωσαν στο μικρότερο γιό της οικογένειας Κώστα ο οποίος γεννήθηκε το 1868. Στο πρώτο νεκροταφείο υπάρχει ωραιότατο μνημείο των Δρόσων- Πετροκόκκινων, σήμερα κενό. Εκεί τάφηκαν Πετροκόκκινοι και Δροσίνηδες, εκτός από τον Γεώργιο Δροσίνη, τον ποιητή που διάλεξε να κοιμηθεί σ’ ένα απλά τάφο στο Κοιμητήρι της Κηφισιάς!


Κάτι επίσης ιδιαίτερα άγνωστο είναι ότι στην οικογένεια των Πετροκόκκινων συμπεριλαμβάνεται και η Οικογένεια Καραθεοδωρή.


Μέλος της οικογένειας είναι ο μεγάλος και σπουδαίος Έλληνας μαθηματικός Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής που φαίνεται να ήταν καθοδηγητής ή συνεργάτης του Αϊνστάιν στην περίφημη Θεωρία της Σχετικότητας.


Ο Κων. Καραθεοδωρής «βοήθησε», κατά κάποιον τρόπο, τον Αϊνστάιν στη διατύπωση της Θεωρίας της Σχετικότητας. 


Μεταξύ των ευεργετημάτων των Πετροκόκκινων στην Σύρο είναι και ο Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, Ποσειδωνίας Σύρου.


Η Ποσειδωνία, από τα τέλη του 18ου αρχές 19ου αιώνα είχε κατοικηθεί από εύπορες Συριανές οικογένειες που οικοδόμησαν πανέμορφες επαύλεις. Μια από αυτές ηταν και της οικογένειας Ποετροκόκκινων που είχε και μια από τις οικίες στην Ποσειδωνία
Όλοι αυτοί αποφάσισαν να κτίσουν ένα ναό για τις θρησκευτικές τους ανάγκες για να μην πηγαινοέρχονται στην Ερμούπολη πράγμα αρκετά δύσκολο και χρονοβόρο για την εποχή εκείνη.


Έκαναν μια πρόταση στον Δήμο Σύρου ο οπούς φυσικά δέχθηκε και με δικές τους προσφορές και χορηγίες έκτισαν στην Ποσειδωνία τον Ναό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου.


Η ανέγερση του Ι. Ναού της αποκεφαλίσεως του Αγίου Ιωάννου, (όπως έγραψε ο αείμνηστος Αριστείδης Λουϊζίδης), άρχισε το 1868 και οφείλεται στην γενναία συνδρομή των αδελφών Ζαννή και Θεμιστοκλή Πετροκοκκίνου και του Γεωργίου Ε. Βέλτσου.
Εκτός από τους βασικούς χορηγούς χρημάτων παράλληλα πολλοί κάτοικοι της Ποσειδωνίας προσέφεραν τις δικές τους χρηματικές εισφορές. Τα εγκαίνια του Ναού έγιναν στις 26 Σεπτεμβρίου 1871. Είναι ο τρίτος ορθόδοξος Ναός που κτίστηκε σε οικισμό εκτός Ερμουπόλεως μετά το 1821. (Ο πρώτος είναι ο Ναός του Προφήτη Ηλία στο Επισκοπείο, 1845. ο δεύτερος είναι ο Ναός των Γενεθλίων της Θεοτόκου στα Χρούσσα, 1854.)
Στις 2 Σεπτεμβρίου 1872, ο Θεμιστοκλής Ζ. Πετροκόκκινος με επιστολή τους προς τον Δήμαρχο Ερμουπόλεως, δηλώνει ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο Γεώργιος Βέλτσος: «….παραιτούνται πάσης επί του Ναού αξιώσεως δι’ όσα εδαπάνησαν και εκφράζουν την επιθυμία να τεθεί και ο Ναός αυτός υπό την ιδιαιτέραν προστασίαν του Δήμου Ερμουπόλεως». 


Ο Θεμιστοκλής Πετροκόκκινος δεν σταμάτησε να ενισχύει οικονομικά τον Ναό. Από μια τοπική εφημερίδα του 1896 έγινε γνωστό ότι: «ο ερίτιμος συμπολίτης μας κ. Θεμιστοκλής Πετροκόκκινος απέστειλεν εκ Παρισίων, όπου διαμένει, τρισχίλια χρυσά φράγκα υπέρ του εξωραϊσμού του Ναού.»


Αξίζει να γνωρίζετε ακόμα ότι με ενέργειες του Θεμιστοκλή Πετροκόκκινου περίπου την περίοδο 1907 – 1911 μερίμνησε να σταλούν από την Αγία Πετρούπολη βαρύτιμα ιερά άμφια και πολύτιμα ιερά σκεύη και εκκλησιαστικά είδη ρωσικής προέλευσης.
Μεταξύ των κειμηλίων του Ναού είναι και εκδόσεις βιβλίων Βενετίας του έτους 1864.
Ο Θ. Πετροκόκκινος συνέχισε και μετά τον θάνατό του τις ευεργεσίες όπως έκαναν και πολλοί άλλοι ευεργέτες του νησιού.


Υπάρχει επιστολή των εκτελεστών της διαθήκης του, της Βιργινίας Σ. Κρίνου και Ι. Πετροκόκκινου που μεταξύ άλλων γράφουν: «….θα καταθέσωμεν παρά την Εθνική Τραπέζη της Ελλάδος το ποσόν των εξήκοντα χιλιάδων δραχμών επ’ ονόματι του Ναού επί διαρκή καταθέσει προς συντήρησιν αυτού…»


Στον ναό στο προαύλιο της εκκλησίας απέναντι από την είσοδο της επάνω σε ένα κορινθιακό κιονόκρανο, είναι τοποθετημένη η προτομή του Θεμιστοκλή Πετροκόκκινου με εγχάρακτη επιστολή: «Θεμιστοκλής Ζ. Πετροκόκκινος ο πλουσίως την σχολήν ιδρύσας, αϊδίω την μνήμην του». Στην πίσω πλευρά είναι το όνομα του καλλιτέχνη: «Γεώργιος Μπονάνος εποίη» ενώ στο βορειοδυτικό τμήμα του Ναού υπάρχει η μαρμάρινη προτομή του αλλού ευεργέτη Γεώργιου Βέλτσου εργο του περιβόητου γλύπτη Γ. Βιτάλη. Διαβάζει κάποιος την επιγραφή που γραφεί. «Γεώργιος Βέλτσος κτήτωρ του Ιερού Ναού 1810 – 1888».
Επίσης ο Θ. Πετροκόκκινος, μαζί την Αιμιλία Σαλβάγου, το 1896 προσέφεραν ένα οικόπεδο στο οποίο μέσα και με έξοδα του Θ. Πετροκοκκίνου κτίστηκε το Δημοτικό Σχολείο Ποσειδωνίας.


φωτό  του Σχολείου Ποσειδωνίας,νεώτερο κτίσμα, που κτίστηκε στο οικόπεδο Δωρεάς Πετροκόκκινου

Από ότι καταλαβαίνετε λοιπόν από αυτά που διαβάσατε για την δράση και την ποιότητα των αδελφών Πετροκοκκίνων είναι εντελώς ανεξήγητο και παράδοξο το πως και γιατί τους «κόλλησαν» τον περίεργο αυτόν θρύλο.
Δεν ηταν ούτε κακοί άνθρωποι ούτε καμία μυστήρια ζωή είχαν αυτοί οι καλοί άνθρωποι.
Το αξιοσημείωτο δε σε αυτόν το θρύλο είναι ότι ακριβώς τον ίδιο τον συναντάμε όχι μόνο και σε άλλα μέρη στην Ελλάδα με κάποιες μικροδιαφορές άλλα και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
Παράδειγμα ένας παρόμοιος μύθος υπάρχει στην Σερβία, την Βουλγαρία άλλα και ακόμα πιο έξω από τα μέρη μας όπως στην Ουγγαρία και την Πολώνια.
Για τις Φωτογραφίες.


Οι φωτογραφίες του τάφου του Πετροκόκκινου τραβήχτηκαν το 1999 είναι ιδιοκτησίας ειδικού συνεργάτη μου που κατόπιν δικής του επιθυμίας δεν θα αναφερθεί το όνομα του ενώ έχω την αποκλειστική άδεια του να τις δημοσιεύσω μόνο εγώ.


Όταν τραβήχτηκαν οι φωτογραφίες ο τάφος είχε ήδη ανοιχτεί και συληστεί πολλά χρονιά πριν.


Ενδεχομένως μέσα στον τάφο να υπήρχαν και άλλα πράγματα η στοιχειά τα όποια δυστυχώς χάθηκαν για πάντα.


Σήμερα δε το ταφικό μνημείο που συγκαταλέγεται στο γενικότερο ανοικτό ταφικό συγκρότημα της Ερμούπολης και ανάμεσα στα σπουδαιότερα ταφικά μνημεία του κόσμου κυριολεκτικά κινδυνεύει να γκρεμιστεί και να χαθεί για πάντα στην φθορά του χρόνου και την ανθρωπινή αδιαφορία.

Έρευνα. Κείμενα. Ιστορική και Δημοσιογραφική επιμέλεια
Παναγιώτης Κουλουμπής

Πήγες: Μουσείο Γ. Δροσίνη
Πληροφορίες από το βιβλίο του Α. Λουϊζίδη «Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη Ποσειδωνίας – Σύρου»
Και από διαφορές πήγες του Ιντερνέτ οι οποίες αναφέρονται στο κείμενο.
Wikipedia, http://www.aplotaria.gr/petrocochino-agiannidis/

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.