Οι Εμιγκρέδες της Ερμούπολης

737

Έχοντας υψηλή την ιδέα της κοινωνικής συνείδησης προσφέρονταν να δίνουν μια μερίδα του πλούτου τους (ότι αυτό μπορεί να ήταν αυτό, χρήματα η σε είδος τρόφιμα ρούχα κτλ.) Εκείνη την εποχή  το ονόμαζαν ΨΥΧΟΜΕΡΙΔΙΟΝ και η λέξη αυτή είναι ακόμα πιο ακριβής στην έννοια της.

 

ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΕΧΟΥΜΕ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗ ΚΑΤΑ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 18ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ. ΓΙΑΤΙ ΟΜΩΣ ΥΠΗΡΞΕ ΑΥΤΗ Η ΕΚΡΗΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΑΝΘΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΠΟΙΟΥΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΑΥΤΟ; ΠΟΙΟΙ ΗΤΑΝ ΟΙ ΕΜΙΓΚΡΕΔΕΣ ΤΗΣ ΣΥΡΟΥ; ΑΠΟ ΠΟΥ ΗΡΘΑΝ; ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΣΑΝ ΤΗΝ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΑΝ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΡΟΜΟ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ;

ΓΙΑΤΙ Η ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ ΕΙΧΕ ΤΟΣΟ ΠΟΛΛΟΥΣ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ ΠΟΥ ΧΑΡΙΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΤΕ ΣΕ ΟΙΚOΔΟΜΗΜΑΤΑ ΕΙΤΕ ΣΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΛΟΥΤΟ;

Διαβάστε παρακάτω το πολύ ενδιαφέρον αυτό άρθρο και έρευνα βασισμένο στις πρώτες ενδείξεις των πρώτων κατοίκων της Ερμούπολης και πως από ένα ασήμαντο νησί έγινε μια από τις σημαντικότερες πόλεις στον κόσμο.

 

Η Νεοκλασική Ερμούπολη χτίστηκε από τους μετανάστες που ήρθαν από όλα τα μέρη της Ανατολικής Μεσογείου μετά την Ελληνική Επανάσταση και πριν από την Καταστροφή της Σμύρνης. Ήρθαν με δική τους βούληση, δεν ήταν πρόσφυγες πολέμου ή οικονομικοί πρόσφυγες. Η Ερμουπόλη δημιουργήθηκε από αυτούς τους πλούσιους μετανάστες. Αυτοί οι μετανάστες ήρθαν στη Σύρο με έτοιμες τις επιχειρήσεις, και απλά συνέχισαν τις δραστηριότητος τους στην Ερμούπολη που έκτιζαν σιγά σιγά ενώ παράλληλα επέκτειναν τις εμπορικές δραστηριότητες τους σαν να μην τις είχαν σταματήσει ποτέ από τον ξεριζωμό τους από τα μέρη από όπου έφυγαν. Έτσι σιγά σιγά άρχιζαν να κτίζουν την νεοκλασική Ερμούπολη σε ένα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Όλοι τους είχαν ένα διεθνές υπόβαθρο και πολιτισμό, οι περισσότεροι από αυτούς είχαν σπουδάσει στο Παρίσι στην Αγγλία στην Γερμανία και αλλού. Τα νεοκλασικά κτίρια και σπίτια που βλέπουμε σήμερα στην Ερμούπολη, κτίστηκαν με προδιαγραφές ευρωπαϊκές και απασχολούνται καλλιτέχνες από την Ιταλία και, φυσικά, βαυαρούς αρχιτέκτονες και οι μηχανικούς – Ο E Tziller αποτελεί το πιο εξαιρετικό και τρανταχτό παράδειγμα.

 

Γιατί διάλεξαν την Σύρο όμως; Επειδή γεωγραφικά βρίσκεται στο κέντρο των Κυκλάδων, έχει ένα πολύ προστατευμένο φυσικό λιμάνι και ένα ήπιο κλίμα. Αυτοί οι «εκούσιοι» μετανάστες θέλησαν να επεκτείνουν την ζωή τους τις εμπορικές εργασίες τους, τις διαπραγματεύσεις και φυσικά κατά προέκταση τα ιδία τα σπίτια τους και η Ερμούπολη στην Σύρο ήταν η πιο κατάλληλη θέση. Υπήρχαν πολλές ελληνικές εμπορικές οικογένειες (εμπορικοί οίκοι) στο Λιβόρνο, που ήταν παρακλάδια των εμπορικών οίκων της Σμύρνης. Υπήρχαν, επίσης, αρμενικής και της εβραϊκής εμπορικοί οίκους στο Λιβόρνο, και συνέχισαν να ζουν σε αρμονία μεταξύ τους, όπως έκαναν στη Σμύρνη.

Το 1851, μετά την ενοποίηση της Ιταλίας, το Λιβόρνο σταμάτησε να είναι ελεύθερο λιμάνι. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω συναλλαγές των οίκων αυτών έπρεπε να δημιουργήσει ένα άλλο κέντρο. Αυτοί οι εμπορικοί οίκοι επίσης διαπραγματεύονται με τη Δυτική Ευρώπη, ενώ υπήρχαν και ελληνικά παρακλάδια — γραφεία ας πούμε των εμπορικών οίκων στο Μάντσεστερ, την Οδησσό, το Παρίσι, το Λονδίνο και την Αλεξάνδρεια.

 

Τις προηγούμενες ημέρες συζητούσαμε για την θαυμάσια ανθρωπιστική κίνηση του «Καφέ Σε Αναμονή» που βρήκε πρόσφορο έδαφος και στο νησί μας. Αν θυμάστε σας είχα πει ότι είναι γνωστό ότι ξεκίνησε στα εργατικά καφέ της Νάπολης, στη Νότια Ιταλία αλλά η πραγματικότητα είναι ότι αυτό το ανθρωπιστικό στυλ προσφοράς στους συνανθρώπους που έχουν ανάγκη κάποιο απλό καθημερινό υλικό αλλά δεν έχουν την δυνατότητα να αποκτήσουν ξεκίνησε από τους Εμιγκρέδες της Ερμούπολης. Τους πλούσιους εκείνης της εποχής Προερχόμενοι οι περισσότεροι από το Αϊβαλί οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην Σύρο, ήταν παράλληλα και «Εμιγκρέδες» —(Ετυμολογία εμιγκρές < γαλλική émigré Ουσιαστικό εμιγκρές αρσενικό > πολιτικός φυγάς, αυτοεξόριστος ) — οι οποίοι έχοντας υψηλή την ιδέα της κοινωνικής συνείδησης προσφέρονταν να δίνουν μια μερίδα του πλούτου τους (ότι αυτό μπορεί να ήταν αυτό, χρήματα η σε είδος τρόφιμα ρούχα κτλ.) Εκείνη την εποχή αυτό το ονόμαζαν ΨΥΧΟΜΕΡΙΔΙΟΝ και η λέξη αυτή είναι ακόμα πιο ακριβής στην έννοια της.

 

Η αλήθεια λοιπόν είναι πως οι πρώτοι κάτοικοι της Ερμούπολης ήταν όντως άνθρωποι μεγάλης οικονομικής θέσης και ακόμα μεγαλύτερης κοινωνικής και μορφωτικής στάθμης. Εκείνο τον καιρό ο πλούτος είχε μια διαφορετική αξία από την σημερινή. Ο πλούτος ήταν μεν μέσον καλής ζωής, χλιδής και κοινωνικής επιφάνειας αλλά ήταν και ένα μέσον όπου οι άνθρωποι που τον κατείχαν να τον διαχειρίζονται με ένα τρόπο που να διαιωνίζουν το όνομα της οικογένειας των και την ίδια την κοινωνική τους αξία.

 

Την εποχή εκείνη η «ΕΥΕΡΓΕΣΙΑ» ήταν ένα μέσο για να δείξει κάνεις τον πλούτο του, το πνευματικό και το κοινωνικό του επίπεδο, Το να δίνουν μερικά τρόφιμα στην πιο απλή μορφή, ως το να κτίζουν ολόκληρα κτήρια και οικοδομήματα και να τα χαρίζουν σε κοινωνικές ομάδες η να τα δίνουν προς διαχείριση στην πολιτεία η στον δήμο στοίχιζε μεν κάποια χρήματα αλλά δεν είχαν τόσο μεγάλη αξία όσο το ότι σιγούρευαν ότι το όνομα τους θα έμενε στην ιστορία σαν ευεργέτες. Και το έκαναν καλοπροαίρετα αυτό. Δεν το έκαναν με κάποια πονηρία. Η Βοήθεια τους δεν είχε κάποιο μισαλλόδοξο σχέδιο η κάποια υστεροβουλία. Το έκαναν γιατί είχαν την οικονομική άνεση να το κάνουν και γιατί τους άρεσε να βλέπουν και να ακούν το κόσμο να τους ευγνωμονεί. Είναι σημαντικό να κατανοήσετε ότι την εποχή εκείνη οι ανάγκες ήταν διαφορετικές. Το βασικότερο για να το καταλάβετε είναι να συνειδητοποιήσετε πως ΔΕΝ ΖΟΥΣΑΝ ΣΕ ΚΑΠΟΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΠΩΣ ΖΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ οπότε δεν είχαν ανάγκη να σκέπτονται να αποκτήσουν όλο και περισσότερα άχρηστα πράγματα ούτε και τα είχαν ανάγκη. Η οικονομική τους στάθμη ήταν τόσο υψηλή που κυριολεκτικά δεν τους ενδιέφερε να έχουν αυτό το «κάτι» παραπάνω που σήμερα νιώθει ο σύγχρονος άνθρωπος της υπερκαταναλωτικής κοινωνίας.

 

Έτσι λοιπόν έδιναν μεγάλα μερίδια από τον πλούτο τους στον κόσμο που είχε ανάγκη. Σε φτωχούς, σε πεινασμένους, χρήματα, τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης. Το πιο σπουδαίο είναι ότι ΕΔΙΝΑΝ ΔΟΥΛΕΙΕΣ. Όποιος είχε όρεξη για δουλεία ήταν το πιο εύκολο πράγμα να βρει δουλειά. Δεν ήταν οι μισθοί οι καλύτεροι φυσικά ούτε οι συνθήκες εργασίες οι πιο τέλειες ούτε οι ώρες. Αλλά υπήρχε δουλειά. Και αυτήν την δουλειά την έδιναν «αβέρτα» οι άνθρωποι αυτοί.

 

Τέλος του πρώτου μέρους. Τις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσει το δεύτερο μέρος θα ακολουθήσει το δεύτερο μέρος με ακόμα πιο ενδιαφέροντα και σπάνια ντοκουμέντα από την ίδρυση της ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ και τα έργα και τις ημέρες των ευεργετών της.

 

Πηγές Kalliopi Yatrakis Προσωπικές έρευνες. Δημήτρης Χαλάρης. Syros Agenda.

 

 

12347656_719660218168307_8679861832700247910_n12347983_719660261501636_4558071673725791851_n12299172_719659898168339_6007275712468677861_n12342738_719659831501679_3440088664729335073_n12289518_719660238168305_3114069729591226892_n11215190_719659848168344_7198856305998843437_n12348157_719660141501648_7222811180461086751_nΓράφει:

Ο δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.