Σκαραβαίος Από Προπαγάνδα του Χίτλερ Διαχρονική Μόδα

1822
Είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα μοντέλα αυτοκινήτου στην ιστορία.
Πόσοι όμως γνωρίζουν, ότι ο περίφημος «Σκαραβαίος», ή «κατσαριδάκι» (από την ομότιτλη ταινία της Ντίσνεϊ), ήταν η υλοποίηση ενός οράματος του Αδόλφου Χίτλερ;…

Διαβάστε την απίθανη ιστορία του πι’ο αγαπημένου αυτοκινήτου στον κόσμο.

Η ιστορία του Σκαραβαίου ταυτίζεται με αυτή της αυτοκινητοβιομηχανίας Volkswagen κι αρχίζει κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1930, στη Ναζιστική Γερμανία.

Όλα ξεκίνησαν το 1938 στο Βόλφσμπουργκ, μια μικρή κωμόπολη λίγα χιλιόμετρα από την πόλη του Μπραουνσβάικ. Την μικρή αυτή πόλη επέλεξε ο Αδόλφος Χίτλερ και στις 26 Μαΐου 1938 έθεσε ο ίδιος τον θεμέλιο λίθο του πρώτου εργοστασίου της Φολκσβάγκεν (του «λαϊκού αυτοκινήτου» στα γερμανικά).

Το 1934 ο Φερδινάνδος Πόρσε έστειλε τα σχέδια του στην κυβέρνηση του Γ΄ Ράιχ για ένα αυτοκίνητο για τις λαϊκές τάξεις. Η κυβέρνηση του Χίτλερ είδε με ενδιαφέρον την πρόταση. Το «λαϊκό αυτοκίνητο» θα μπορούσε να είναι όχημα για την άνοδο της βιομηχανικής Γερμανίας, αλλά και προπαγανδιστικό όπλο στα χέρια των Ναζί. Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία ήταν αρνητική και αντέδρασε.

Η ιδέα ξετρελένει τον Αδόλφο Χίτλερ, ο οποίος οραματίστηκε ένα φθηνό αυτοκίνητο, που θα μπορούσε να το αποκτήσει σχεδόν ο καθένας με τις οικονομίες του.

Το 1933, το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα αναρριχάται στην εξουσία και ο Χίτλερ χρηματοδότησε το πρόγραμμα και έδωσε τις βασικές οδηγίες στον Πόρσε στα τέλη καλοκαιριού του 1933, σε μεταξύ τους συνάντηση στο ξενοδοχείο Κάιζερχοφ στο Βερολίνο.

Ο Χίτλερ ζητά από τον Φερδινάνδο Πόρσε να σχεδιάσει ένα αξιόπιστο αυτοκίνητο, αλλά και φθηνό, προκειμένου να μπορούν να το αγοράσουν οι Γερμανοί εργάτες (Volkswagen: «αυτοκίνητο του λαού»).

Ζήτησε το όχημα να είναι μικρό, ανθεκτικό, με αξιόπιστο κινητήρα, χαμηλή κατανάλωση και μέγιστη τιμή πώλησης τα 990 μάρκα, ισοδύναμη με την τιμή μιας μοτοσυκλέτας τότε ή με 4.000 € σήμερα. Επιπλέον βασική οδηγία, ήταν να μπορεί να μεταφέρει 4 ενήλικες ή 2 ενήλικες και 3 παιδιά, με ταχύτητα 100 χλμ.

Το εργοστάσιο θα έπρεπε να χτιστεί κοντά σε αυτοκινητοδρόμους και σιδηροδρομικές γραμμές. Έτσι ο Χίτλερ με τους συνεργάτες του επέλεξαν ένα άσημο χωριό όπου ο Πόρσε δούλεψε τα τελικά σχέδια του σ’ ένα αγροτόσπιτο της περιοχής. Εκεί ο Χίτλερ έκανε κάποιες συμπληρωματικές σχεδιαστικές παρατηρήσεις.

Τον Οκτώβριο του 1935 ο πρόγονος του «σκαθαριού» με μεγάλη μυστικότητα ήταν έτοιμος. Μέχρι το 1938 ο Πόρσε δοκίμασε διάφορες σχεδιαστικές παραλλαγές βασισμένες σε τεστ αντοχής 50.000 χιλιομέτρων και πόρτες που είχαν σχεδιάσει πρώτοι οι αμερικάνοι.

Σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά, στις 15 Φεβρουαρίου 1936, ο Χίτλερ ανακοίνωσε επισήμως την κατασκευή του Σκαραβαίου και ο Πόρσε παρουσίασε τα σχέδιά του. Πολλοί ήταν εκείνοι που είπαν πως το σχέδιο του Πόρσε ήταν κλεμμένο και διασκευασμένο σχέδιο της Τσέχικης εταιρίας Tatra.

12791088_754517518015910_8871060482577242171_n

Στις 3 Ιουλίου 1938 παρουσιάστηκε στο Βερολίνο το πρώτο «σκαθάρι» που ο Χίτλερ βάφτισε «λαϊκό αμάξι» (Φολκσβάγκεν). Οι Τάϊμς της Νέας Υόρκης το υποδέχτηκαν ειρωνικά γιατί το αυτοκίνητο έμοιαζε πολύ μικρό για τα μεγέθη της εποχής και τους ευκατάστατους πελάτες που είχαν τότε αμάξια.

Πέντε χρόνια αργότερα, εμφανίστηκε το πρώτο μοντέλο, με τον Χίτλερ να κάθεται στη θέση του οδηγού για τις ανάγκες της φωτογράφισης και μόνο, αφού δεν ήξερε να οδηγεί.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το αυτοκίνητο, το οποίο ήταν προορισμένο για ειδυλλιακές βόλτες στην εξοχή, «στρατιωτικοποιήθηκε», καθώς κατασκευάστηκαν πολλά μοντέλα για τις ανάγκες της Βέρμαχτ….

12795326_754517314682597_6889997142464099184_n

Τα πρώτα «σκαθάρια» έκαναν προπαγανδιστικά ταξίδια στη Γερμανία και σχεδίαζαν και έναν αυτοκινητιστικό μαραθώνιο Βερολίνου-Ρώμης που δεν έγινε ποτέ γιατί εν τω μεταξύ ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Τότε ο Πόρσε πήρε εντολή να μετασχηματίσει το Φολκσβάγκεν για στρατιωτική χρήση. Ο Πόρσε έφτιαξε ένα στρατιωτικό και ένα αμφίβιο τζιπ που κινούντο με κάρβουνο γιατί η Γερμανία δεν είχε πετρέλαιο.

Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1939, είχαν ήδη παραχθεί 200 αυτοκίνητα. Οι εργάτες όμως, τα είδαν μόνο από τις φωτογραφίες, αφού αυτά διατέθηκαν στους αξιωματούχους του καθεστώτος….

Η αρχική ονομασία του μοντέλου από τον Πόρσε ήταν Porsche Typ 60. Κατά την επίσημη τελετή της παρουσίασης, στις 26 Μαΐου 1938, στον λόγο που εκφώνησε τότε ο Αδόλφος Χίτλερ έδωσε στο μοντέλο το προπαγανδιστικό όνομα KdF-Wagen = «Kraft durch Freude»-Wagen / Αυτοκίνητο «Ισχύς μέσω χαράς».

Ως το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν κατασκευαστεί 50.788 τζιπ και 14.276 αμφίβια τζιπ, αλλά μόνο 630 «σκαθάρια»! Το 1944 το εργοστάσιο είχε καταστραφεί κατά τα 2/3 από τους βομβαρδισμούς. Όμως συνέχιζε να παράγει αυτοκίνητα για στρατιωτική χρήση. Το 1945 με την συνθηκολόγηση της Γερμανίας πέρασε υπό τον έλεγχο των Συμμάχων και οι Βρετανοί ανέλαβαν την διεύθυνση του. Στις 25 Μαΐου 1945 το άσημο γερμανικό χωριό όπου ήταν η Φολκσβάγκεν μετονομάστηκε σε Βόλφσμπουργκ από έναν παλιό ομώνυμο πύργο που ήταν στην περιοχή. Η ιστορία της Φολκσβάγκεν ξεκινούσε από την αρχή και πάλι…

12790985_754517008015961_6519363136173323954_n

Με την λήξη του πολέμου ο Πόρσε εκδιώχθηκε από το Βόλφσμπουργκ λόγω της συνεργασίας του με τον Χίτλερ. Κατέφυγε στο Μόναχο όπου άνοιξε γραφείο μελετών και άρχισε σιγά-σιγά να παίρνει παραγγελίες για ένα νέο σπορ αυτοκίνητο που σχεδίασε. Έτσι ξεκινά η ιστορία της διάσημης σήμερα Πόρσε.

Στο μεταξύ η Φολκσβάγκεν μένει υπό την βρετανική διοίκηση από το 1945 μέχρι το 1949 καλύπτοντας τις ανάγκες της Αγγλίας σε αυτοκίνητα ως πολεμική αποζημίωση. Το Μάρτιο του 1946 παράγεται το 1000 «σκαθάρι». Το 1947 εγκαινιάζονται οι πρώτες εξαγωγές με κατεύθυνση την Ολλανδία. Και την 1ηΙανουαρίου 1948 αναλαμβάνει διευθυντής Χάινριχ Νόρντχοφ, τον Μάιο παράγεται το νούμερο 25.000 «σκαθάρι». Και στις 6 Σεπτεμβρίου 1949 το εργοστάσιο περνά στα χέρια των Γερμανών.

Σε αυτή την εξέλιξη συνέβαλαν άθελα τους οι αμερικάνοι που γνωμάτευσαν πως τα «σκαθάρια»… δεν είχαν μέλλον! Στην ιδιοκτησία της Φόλκσβάγκεν μετείχαν κατά 20% η γερμανική κυβέρνηση, κατά 20% η κυβέρνηση της Κάτω Σαξωνίας και κατά 60% διάφοροι μέτοχοι. Ο Νόρντχοφ πίστεψε στα σχέδια του Πόρσε και συνέχισε απτόητος την παραγωγή του. Το μεταπολεμικό θαύμα του «σκαθαριού» ήταν πλέον καθ’ οδόν. Και μαζί του και το μεταπολεμικό γερμανικό θαύμα!

Έκτοτε η πορεία αυτού του αυτοκινήτου έγινε θρύλος. Το 1950 βγαίνει από την γραμμή παραγωγής του Βόλφσμπουργκ το υπ’ αριθμόν 100.000 «σκαθάρι»! Τον Οκτώβριο του 1951 ο αριθμός ανέρχεται στα 250.000 αυτοκίνητα. Και στις 5 Αυγούστου 1955 τα «σκαθάρια» φτάνουν το 1.000.000! Στις γιορτές εκείνης της χρονιάς συμμετείχαν 140.000 άνθρωποι και 1000 δημοσιογράφοι κάλυψαν το γεγονός. Το υπ’ αριθμόν 1.000.000 οδηγείται κατ’ ευθείαν στο μουσείο της Φολκσβάγκεν.

10370376_754517071349288_472901168303981582_n

Εκεί θα οδηγηθεί και το πρωτότυπο «σκαθάρι» από το διάσημο φιλμ του Γουώλτ Ντίσνεϋ «Κατσαριδάκι αγάπη μου». Και το 1972 το «σκαθάρι» με παραγωγή 15.007.034 παίρνει το παγκόσμιο ρεκόρ αό την Φορντ που το κατείχε από το 1927 με το διάσημο μοντέλο «Τ». Η VW γίνεται πλέον το σήμα της παγκόσμιας επιτυχίας της μεταπολεμικής Γερμανίας.

Παρότι σχεδιάστηκε ως το «λαϊκό αυτοκίνητο» και κάτω από την πίεση του Ναζισμού το θρυλικό κατσαριδάκι διέψευσε κάθε πρόβλεψη. Έγινε σύμβολο ελευθερίας , κυρίως μετά τη δεκαετία του ’60, οπότε «υιοθετήθηκε» ως το όχημα των χίπις.

Στις 21 Ιουλίου του 2003 βγήκε από τη γραμμή παραγωγής του εργοστασίου στο Μεξικό ο τελευταίος κλασσικός Σκαραβαίος, ο οποίος τοποθετήθηκε στο μουσείο της εταιρίας στο Βόλφσμπαργκ της Γερμανίας. Έως τότε είχαν πωληθεί περισσότερα από 21,5 εκατομμύρια μοντέλα.

To Σκαθάρι κατέλαβε την 4-η θέση σε σχετική ψηφοφορία για το Αυτοκίνητο του Αιώνα, τον Δεκέμβριο του 1999, πίσω από το Ford Model T, το κλασικό Mini του 1959 και το Citroën DS.
Beetle Trivia

12495247_754517118015950_8338719625011707260_n

Ο Αδόλφος Έϊκμαν Ότο, περισσότερο γνωστός ως ο «ανώτατος εκτελεστής» της ναζιστικής Γερμανίας, καθώς ήταν ο κύριος υπεύθυνος για το Ολοκαύτωμα που σκότωσε εκατομμύρια ανθρώπους, ήταν ιδρυτής και διευθυντής σε εργοστάσιο της Volkswagen Αργεντινής.
Tο αυτοκίνητο ήταν αρχικά γνωστό ως «Käfer», δηλαδή «Σκαθάρι» στα γερμανικά . Η λέξη «Beetle», υιοθετήθηκε στις ΗΠΑ ως το επίσημο όνομα του μοντέλου μόλις τον Αύγουστο του 1967. Προηγουμένως ήταν γνωστό ως «VW Type 1» (το πρώτο μοντέλο στην ιστορία της Volkswagen).
Το αερόψυκτο μπλοκ του κινητήρα της Volkswagen (κατασκευασμένο από αλουμίνιο και μαγνήσιο), ήταν τόσο ελαφρύ που, χωρίς το στροφαλοφόρο και άλλα βαριά κομμάτια, δεν ζύγιζε περισσότερο από ένα κουτί από χαρτόνι.
Κλείνοντας την πόρτα ενός VW Beetle χωρίς να ανοίξετε ένα παράθυρο πριν θα μπορούσε να βλάψει πραγματικά τα αυτιά σας. Αυτό γινόταν λόγω της υπερβολικά άκαμπτης δομής του.
Οι «Σκαραβαίοι» ήταν τα πιο οικονομικά μοντέλα στη δεκαετία του ’60 στις ΗΠΑ. Μπορούσαν να διανύσουν περίπου ένα μίλι (1,6 χιλιόμετρα) με ένα cent.

12794563_754517214682607_2487250543093681773_n

Πηγες. Wikipedia – περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ – Νίκος Γιαννόπουλος ιστορικός… Μηχανή του Χρόνου. Δικτυακές πηγές.

Γράφει:O δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.