Β`Π.Π Ξύλινα παιχνίδια made USA Army στα παιδιά της Σύρου

1018

Μία απιστευτη καί τελείως άγνωστη ιστορία που ανακαλήφτηκε σε ένα συρτάρι μια Συριανής.
Tα Ξύλινα παιχνίδια του Αμερικανικού στρατού στα Ελληνόπουλα της κατοχής.

13880323_841871885947139_1031240297601726645_n
Ένα Δωράκι» Των Αμερικανών πού έδιναν στούς στρατιώτες των συμμαχικών δυναμεων να δίνουν στα Ελληνόππυλα παιδιά τους πολλά που από τα οποία φαίνεται να ηταν και παιδιά από την Σύρο

Ενα «ασήμαντο» παιχνιδάκι που έφτασε να γίνει ο πρόδρομος του μοντελισμού και του Πάζλ και να καταλήξει να κατακτήσει τον κόσμο και να γίνει τρόπος ζωής και κουλτούρας.

13935076_841871942613800_9179557854952139674_n

Διαβάστε αυτήν την απίστευτη ιστορία που θα σας καθηλώσει.
Μια μοναδική έρευνα που κράτησε μήνες άλλα άξιζε τον κόπο αφου παρομοιά της δεν εχει ξαναγίνει ποτέ ως σήμερα.

Αφορμή για την έρευνα στάθηκε ένα κουτί που μου έδωσε μια φίλη μου.
Ένα σκονισμένο μικρό χάρτινο κουτάκι που βρέθηκε σε μια παλιά ξεχασμένη συρταριέρα πλυμένη από την υγρασία. Σκοροφαγωμένη που είχε γνωρίσει δόξες με κεντήματα με σεντόνια δαντελένια και όμορφα λινά ρούχα στα προκάτοχα χρόνια.

13920715_841872379280423_5010197320732479439_n

Η καλή μου φίλη για καλή μας τύχη σκέφτηκε ευτυχώς να μου στείλει ένα μήνυμα..
¨Κύριε Παναγιώτη έχω βρει ένα κουτάκι.. Μοιάζει με παιχνίδι.. Να σας το δωσω να το δείτε? –Θυμάμαι μου είχε πει στο τηλέφωνο με την όμορφη ευγενική φωνή της που ξεχειλίζει από ευγένεια και καλοσύνη- Εσείς θα ξέρετε η αν όχι θα μπορέσετε να βρείτε τι είναι… συμπλήρωσε σε εκείνη την πρώτη συζήτηση μας για το «άγνωστο» εκείνο κουτάκι»

Της είπα φυσικά με μεγάλη μου χαρά…
Βρισκόμαστε κάπου στην Ερμουπόλη και μου το δίνει μέσα σε μια πλαστική σακουλίτσα.

Έτσι ξεκίνησαν όλα.

Γυρίζω σπίτι μου το αφήνω πάνω στο γραφείο και επιστρέφω ύστερα από ώρες βράδυ πλέον χειμώνας έξω να βρέχει λιγάκι και αρχίζω να το περιεργάζομαι με ένα μεγεθυντικό φακό να δω λεπτομέρειες.
Το κοιτούσα.. Όμορφο κουτάκι.. Λιτό.. Άγνωστα τα πάντα σε εμένα.

Την επόμενη ημέρα μιλάμε με e mails και την ρωτώ τι ήξερε για αυτό..

«Ο παππούς πεθερός μου όταν ήταν μικρές οι κόρες μου περίπου πριν 7 χρόνια ,το έδωσε για να παίζουν αν θυμάμαι Καλά ήταν κάτι σαν κανόνι ξύλινο συναρμολογούμενο.
Οι μικρές δεν το άφηναν σε ησυχία έπαιζαν συνέχεια με αυτό.

13920970_841872099280451_4964218169291728494_n

Τους είπε ότι του το είχαν δώσει οι Αμερικάνοι στρατιώτες σαν δώρο στα παιδιά του μετά τον πόλεμο.
Προσπαθώ να φανταστώ τη χαρά των παιδιών τότε

Την Ρώτησα για τον παππού της. Λίγα ήξερε . Μεγάλος άνθρωπος δεν μιλούσε πολύ για το παρελθόν. αλλά αυτό που ήξερε σίγουρα ηταν ότι είχε υπηρετήσει στην αεροπορία
Πιθανόν να ήταν δικό του δώρο όταν ηταν παιδί τότε από τους Αμερικανούς»

Το κουτί ηταν άδειο. Μόνο αρχαία σκόνη υπήρχε μέσα. Η Μυρωδιά του αναδείκνυε ότι εκεί μέσα κάποτε υπήρχε κάτι αν όχι σημαντικό, ωραίο, ενδιαφέρον. Το περιεργαζόμουν παίζοντας το στα χεριά μου τριγυρίζοντας το στα ματιά μου με περιέργεια.

Όλα θύμιζαν άλλες εποχές.. Ξεχασμένες.. Το λευκό χρώμα του κουτιού είχε αρχίσει να κιτρινίζει από τον χρόνο και οι ζωγραφιά σε μπλε. Κόκκινο. Μαύρο – κίτρινο μου θύμιζε ταινίες παλιές όσο ο ίδιος ο χρόνος.

13886358_841871789280482_193285605321536772_n

Άρχισα την έρευνα. Δεν ηταν ούτε εύκολη.

Βασικά δεν υπήρχε τίποτα πουθενά. Το Ιντερνέτ δεν είχε τίποτα, Οι άνθρωποι που ρώτησα δεν είχαν ιδέα.

Και όμως έφτασα κάπου.

Ανακάλυψα πως αυτή η εταιρία ηταν μια Αμερικανική που συνεργαζόταν με τον Αμερικανικό στρατό και η δουλειά της ήταν να φτιάχνει χειροποίητα σκαλιστά ξύλινα παιχνιδάκια κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου πολέμου, και να τια δίνει η στα παιδιά των Αμερικανών στρατιωτών ή (και εδώ είναι το σπουδαίο στα παιδιά στην κατεχόμενη Γερμανία μετά τον πόλεμο.

Η εταιρία αυτή κυκλοφόρησε ολόκληρη σειρά από συναρμολογούμενα τέτοια παιχνίδια που ηταν αυθεντικές μινιατούρες από στρατιωτικά οχήματα, αεροσκάφη και πλοία που ηταν αληθινά και βρίσκοντας στην υπηρεσία των στρατιωτών κατά τη διάρκεια του πολέμου.

13934743_841872109280450_8506216713834027285_n

Έτσι γνωρίζοντας πλέον αυτό άρχισα να το ψάχνω με βάση αυτήν την πληροφορία.
Δεν γράφει πουθενά ημερομηνία αυτό το κατ, αλλά εκτός από το μέγεθός του είναι μια χαρακτηριστική τεχνοτροπία κατ εν καιρώ πολέμου. Κρίνοντας από το μέγεθος του κουτιού, το οποίο μετρά 14 x 6-1 / 4 ίντσες (356x159mm), το μοντέλο φαίνεται να είναι 1:12, ή μια ίντσα προς το πόδι, το οποίο είναι διπλάσιο από το μέγεθος των περισσοτέρων από αυτές τις πρώιμες κατασκευές.

Τα παιχνίδια αυτά δίνονταν δωρεάν από τον Αμερικανικό στρατό σε όλα τα παιδιά των Αμερικανών στρατιωτών άλλα και σε παιδιά στις κατεχόμενες περιοχές που πολεμούσαν η ελευθέρωναν οι Αμερικανοί όταν είχε αρχίσει πλέον η αντίστροφη μέτρηση για την ήτα των Γερμανών.

13902610_841871812613813_7574492054224901721_n

Τα παιχνίδια αυτά τα έδιναν μαζί με άλλα πράγματα.. Σοκολάτες. Καραμέλες μικρά βιβλιάρια με σκίτσα και άλλα τέτοια.
Μην ξεχνάμε πως οι Αμερικανοί στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο θεωρούταν αληθινά καλά παιδιά και σύμμαχοι και βοήθησαν ουσιαστικά στην απελευθέρωση της Ευρώπης και του κόσμου γενικότερα.

Άσχετα αν στην συνέχεια έγιναν κοσμοκράτορες και πλανητάρχες. Τότε άπλα ηταν μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη με τεχνολογία και χρήμα που βοηθούσε παντού.

Τα παιχνίδια λοιπόν αυτά ηταν συναρμολογούμενα συνήθως πολεμικού θέματος παιχνίδια, όπως Τζιπ, Αεροπλανάκια. Τανκς, Φορτηγά ΡΕΟ κτλ.

13924952_841871979280463_5387651986849743453_n (1)

Τα παιχνίδια αυτά θεωρούνται οι πρόδρομοι των βιομηχανικών συναρμολογούμενων παιχνιδιών που αγνότερα έγιναν ολόκληρος τρόπος ζωής, σκέψης και κουλτούρας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τα περισσότερα από αυτά ήταν από ελαφρύ ξύλο άλλα υπήρχαν και από σκληρό χαρτόνι.
(…. Σκληρό χαρτόνι… Να θυμάστε αυτήν την λεπτομέρεια… )

13814043_841872009280460_7923842957667548257_n

Προφανώς τα κατασκεύαζαν με τον κλασικό τρόπο της κοπής. Υπήρχε μια μακέτα με τα σχήματα του παιχνιδιού την οποία την τοποθετούσαν πάνω σε ένα ψιλό μαλακό ξύλο η ένα χαρτόνι και αφού την πρέσαραν έκοβαν σε μεγάλες ποσότητες εύκολα τα σχήματα και τις καρτέλες.

Τα παιδιά δεν είχαν τίποτα να κάνουν από το να ενώσουν σύμφωνα με τις οδηγίες που ακόμα και αν δεν ήξεραν Αγγλικά ήταν πανεύκολες να τις καταλάβει κανείς τα κομμάτια του κιτ.

Μπορούσαν να τα κολλήσουν για να είναι πιο στέρεα και μετά μπορούσαν αν ήθελαν να τα βάψουν με δικά τους χρώματα. Επίσης μετά τους πρότειναν να τα περάσουν με βερνίκι για να τα διατηρήσουν αφ ενός και αφ εταίρου να σκληρύνουν να μην σπάσουν.

13935043_841871959280465_90028681687618576_n

Το σπουδαίο με αυτά τα παιχνιδάκια ηταν ότι τα περισσότερα έδειχναν μοντέλα σύγχρονα πολεμικά που εκείνη την εποχή κατασκευάζονταν στα πολεμικά εργοστάσια και μόλις κυκλοφορούσαν στα μέτωπα του πολέμου τα πιο δημοφιλή δε ηταν της 1:24 κλίμακας.

Σε ένα κουτί διάβασα ότι περιείχε μέσα «το πρώτο και το πρωτότυπο μοντέλο τζιπ του Αμερικανικού Στρατού και σε ένα άλλο το πρώτο αντιαρματικό όπλο»

13906894_841872392613755_1676401330839957071_n

Τέτοια κουτάκια κυκλοφόρησαν πάρα πολλά. Δεν είμαι σε θέση να ξέρω αν ήταν μόνο χιλιάδες η αν ήταν εκατομμύρια. Άλλα ξέρω ότι ηταν πάρα πολλά.

Αρχύτερα το ίδιο έκανε και η Ρωσία, (Σοβιετική Ένωση τότε) με ακριβώς το ίδιο στυλ και τα διανυμένε στα παιδιά των χωρών της επιρροής της δηλαδή στα χώρες του τότε Ανατολικού Μπλοκ/

Μετά την λήξη του πολέμου μια η ιδία εταιρία η West-Craft Manufacturing που έδρευε στο Σικάγο έβγαλε όλα τα πολεμικά μοντέλα με αυτόν τον τρόπο τέλος του πολέμου, και ξεκίνησε την σειρά της λεγομένης «Σούπερ Jeep» με περισσότερες λεπτομέρειες.

Είχε επίσης μέσα στο κιτ πλήρη σετ χρώματος καλύμματα και πιο μεγάλο κουτί, το οποίο θα βοηθούσε πλέον να ανεβεί στα ράφια των καταστημάτων για τους μοντελιστές χόμπι ξεκινώντας όπως σας είπα πιο πάνω την μόδα του μοντελισμού.
Το ενδιαφέρον είναι εκείνη την εποχή τα παιχνίδια αυτά (μεταπολεμικά ακριβώς δηλαδή) διαφημίζονται στην τιμή των $ 2.50 (που ισοδυναμεί με περίπου $ 30 το 2016).

13962568_841872345947093_8123762381579090213_n

Μια άλλη διαφήμιση με τίτλο «West-Craft Jeep Goes διαφημίζει μοντέλα του Αμερικανικού Στρατού έχει μια σειρά συναρμολογημένων Σούπερ τζιπ στη συλλογή του από ξύλινα μοντέλα Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου. Το υλικό τώρα είναι σκληρού ξύλου με μερικά κομμάτια από χαρτόνι, ενώ οι τροχοί είναι από μαύρο γραφίτη.

Με τον καιρό που βγαίνει η τεχνολογία του αυτοκόλλητου βγαίνουν και τα σήματα του στρατού οι σημαίες κτλ που και αυτά προστίθενται μέσα στα κουτιά του κιτ σετ.

Όσο προχωρούσε η τεχνολογία τα μοντέλα αυτά προσθετά και άλλα αξεσουάρ.
Παράδειγμα πρόσθεταν ένα μικρό μηχανισμό στις ροδές που έδινε την δυνατότητα «κίνησης» στο μοντέλο.
Ήταν εκείνος ο κλασικός μηχανισμός που όταν τραβούσες προς τα πίσω το αυτοκινητάκι και μετά το άφηνες εκείνο έτρεχε μπροστά μόνο.

Αμέσως μετά την Αμερική και την Ρωσία ηταν φυσικό επακόλουθο τα παιχνίδια αυτά να αρχίσουν να κατασκευάζονται και να δίνονται που αλλού….. στην Κίνα.
Τα Κατασκευασμένα στην Κίνα παρόμοια παιχνιδάκια είναι βασικά ένα παιχνίδι από κομμένο ξύλο και η μαζική παραγωγή που πάντα συμβαίνει στην χώρα αυτή χάνει πολύ στις λεπτομέρειες που μπορείς να διακρίνεις στα Αμερικανικά κατά εξοχήν και λιγότερο στα Ρωσικά.

Και το πιο σπουδαίο από όλα τώρα.
Γνωρίζουμε από εκεί κάπου μετά το τέλος του πολέμου μετά την παράδοση της Ιαπωνίας Αμερικανικές εταιρίες καταφθάνουν στην παραδομένη Ιαπωνία υπό Αμερικανική κατοχή πλέον και αρχίζουν την ανοικοδόμηση και την αναγέννηση της υπό διαφορετικό καθεστώς.

Θα πρέπει έπεισες εδώ να γνωρίζεται κάτι που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό αλλά όπως θα διαπιστώσετε υπάρχει ένας πολύ σοβαρός λόγος που το αναφέρω ….

Οι Αμερικανοί μετά την παράδοση της Ιαπωνίας έκαναν κάτι που έξυπνο που δεν έκαναν στην επίσης παραδομένη Γερμανία και που ήταν απόλυτα Ελληνικό.
Και αυτό το Ελληνικό ηταν ότι χρησιμοποίησαν την «λογική» του Μεγάλου Αλεξάνδρου που τις στις κατακτημένες χώρες που καταλάμβανε δεν προσπαθούσε να υποβάλει τον Ελληνικό τρόπο ζωής άλλα άφηνε να συνεχίζεται ο δικός τους τρόπος ζωής και άπλα επέβλεπε ώστε να μην παρεκτρέπονται η δημιουργούνται θύλακες αντίδρασης κτλ…

Το ίδιο έκαναν και οι Αμερικανοί στην Ιαπωνία. Ξέροντας ότι έχουν ένα λαό και μια κουλτούρα απέναντι τους τελείως διαφορετική ήξεραν πως αν προσπαθούσαν να επιβάλουν τον δικό τους τρόπο το μόνο που θα κέρδιζαν ήταν ακόμα περισσότερα προβλήματα.

Τι δουλειά έχει αυτή η παρατήρηση στο δικό μας θέμα εδώ όμως.
Προσέξτε.

Μετά την Αμερική. Την Ρωσία και την Κινά τα συναρμολογούμενα αυτά παιχνιδάκια φτάνουν και αρχίζουν να κατασκευάζονται και στην Ιαπωνία.

Είναι η εποχή της άνθισης του «Ιαπωνικού» παιχνιδιού και του Ιαπωνικού βιομηχανικού θαύματος όπου η Ιαπωνία αρχίζει να κατακτά τον κόσμο με μικρούλικα πραγματάκια φτηνά αλλά πολύ καλής ποιότητας
Με Αμερικανικά κεφάλαια, Αμερικανική εκπαίδευση στους εργάτες και φυσικά Αμερικανικές πρώτες ύλες οι οποίες όμως βρίσκονται επί ιαπωνικού εδάφους
Παράλληλα εκείνη την εποχή η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία.

Έρχονται οι αυτοματισμοί, το πλαστικό…..

13938371_841871735947154_5542205139617370638_n

Τα παιχνίδια αυτά που ως χθες αποτελούταν από ένα πλακέ κομμάτι ξύλου εξελίσσετε σε τρισδιάστατα πλέον κιτ σετ που είναι ρεαλιστικότερα και φυσικά πιο ωραία.

Τι θα γινόταν όμως με τα παλιά μηχανήματα κοπής του ίσιου πλακέ ξύλου η χαρτονιού που ως τότε χρησιμοποίησαν;

Θα τα αχρήστευαν και θα τα πετούσαν η θα τα αφήναν να σκουριάσουν σε αποθήκες;
Όχι φυσικά..
Οι Αμερικανοί και οι Ιάπωνες δεν είναι Έλληνες.

Την λύση την έδωσαν οι Ιάπωνες «κατακτημένοι» που αλλάζοντας τις μακέτες κοπής των παιχνιδιών αυτών και προσαρμόζοντας της σε ένα ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΙΝΕΖΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ το λεγόμενο TANGRAM (Τάνγραμ Ελληνικά) και εξελίσσοντας το Τάνγκραμ … ανακαλύπτουν το…… ΠΑΖΛ.

13891851_841872262613768_7609485974319970340_n

Το Τάνγκραμ είναι ότι ηταν και το Αμερικανικό παιχνιδάκι που έδινε ο Αμερικανικός Στρατός στα παιδάκια. Διαφορά κομματάκια ξύλου η χαρτιού που όταν τα ένωνες φτιάχνει διαφορά σηματάκια.

Οι Παλιές μηχανές και μακέτες κοπής που ως χθες έκοβαν σηματάκια από κομμάτια στρατιωτικών οχημάτων, πλοίων και αεροπλάνων. Αλλάζουν και εξελίσσονται σε πολύπλοκες κοπτικές μηχανές ακριβείας που κόβουν μικρά κομματάκια από ολόκληρα έργα τέχνης.

Το Πάζλ γεννιέται και είναι η εξέλιξη του Ιαπωνεζικου Τανγκραμ.
Μόνο ένας λαός σαν τους Ιάπωνες με τέτοια μυστηριακή φευγάτη και παράξενη κουλτούρα μπορούσε να σκεφτεί κάτι τέτοιο…

Όλα αυτά περίπου στα τέλη της δεκαετίας του 40 αρχές δεκαετίας του 50.
Αυτή λοιπόν είναι η ιστορία του άδειου «περίεργου’ κουτιού που βρήκες στο παλιό συρτάρι σου καλή μου Μαρία Κωνσταντίνου
Kαι σε ευχαριστώ που μου το είπες και μου το έδειξες.. Χωρίς να το ξέρουμε και οι δυο ανακαλύψαμε την ιστορία του μοντελισμού και του Πάζλ.

Το καλό που έκανες στην ιστορία και στο Νησί σου για μια ακόμα φορά είναι ανεκτίμητο.

Σε ευχαριστώ πολύ και εγώ σαν Ιστορικός και ερευνητής άλλα και ο κόσμος που χωρίς αυτήν την «αναλαμπή σου» να σκάφτεις αντί να το πατάξεις να ρωτήσεις ¨κάποιον που ίσως ξέρει να ψάξει» μας έδωσε πληροφορίες που είχαν ξεχαστεί εδώ και δεκαετίες και πιθανώς να χανόταν για πάντα στην λήθη του χρόνου αν δεν έβρισκες εσύ εκείνο το κουτάκι.

Πηγες: Το κουτάκι που μου έδωσε η καλή μου φίλη και αξιόλογη συμπολίτισσα μου Μαρία Κωνσταντίνου
Προσωπικές έρευνες και ότι βρήκα στο Διαδίκτυο.
Αυτά μόνο.. Τίποτα άλλο.
Ευχαριστώ πολύ την Μαρία Κωνσταντίνου για την πολύτιμη βοήθεια της. Χωρίς αυτήν σήμερα δεν θα είχαμε ιδέα για όλα όσα ανακάλυψα με αυτήν την έρευνα.

Γράφει:O δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

http://95.216.7.85/~alithines

 

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.