Το μοναδικό εργαστήριο γλυπτικής στη Σύρο μετά του Βιτάλη το 1870

1578

Μια ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ Μοναδική έρευνα. Ένα Απίστευτο άρθρο.
Πως ήταν η πρώτη μακέτα για την κατασκευή ηλιακού ρολογιού στην περιοχή νησάκι.

14440934_868669926600668_3165858767463957142_n
Ποια ήταν η αρχική ιδέα/ μακέτα του μνημείου Μικρασιατών στη Σύρο στην περιοχή του Ξερόκαμπου. Άλλα δεν υλοποιήθηκε ποτέ από τον συγκεκριμένο καλλιτέχνη.
Πως ήταν το «πρόπλασμα του αγάλματος του Βαφιαδάκη, το πρωτότυπο του οποίου βρίσκετε στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου, και το δε μπρούτζινο στην είσοδο του Δημαρχιακού μεγάρου.

14470640_868670093267318_7392292550600314448_n
Για πρώτη φορά στο φως η αρχική μελέτη πρόπλασμα του Απόλλωνα που θα τοποθετούνταν στο θέατρο ΑΠΟΛΛΩΝ άλλα ποτέ δεν βρήκε την θέση του εκεί.
Ποιοι Τηνιακοί η Τήνιοι Γλύπτες είχαν μόνιμο Εργαστήριο Στην Σύρο.
Ποια είναι η διάφορα μεταξύ του Γλυπτή και του Μαρμαρογλύπτη.
Τι σημαίνει “Αγαλμα” και πόσο δύσκολο είναι για ένα καλλιτέχνη να μεταβάλει μία ¨Πέτρα” σε έργο τέχνης και …”Άγαλμα”.

Επίσκεψη στο εργαστήριο του Γλύπτη Παναγιώτη Καλούδη. Ο πρώτος μόνιμος Γλύπτης με μόνιμο εργαστήριο στην Σύρο, Ερμουπόλη που έργα του διακοσμούν την Ερμουπόλη άλλα και την υπόλοιπη Ελλάδα.

Μια ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ άκρως ενδιαφέρουσα έρευνα που θα σας μάθει και δείξει πολλά άλλα και θα σας κάνει να μάθετε να κοιτάτε «αλλιώς» τα αγάλματα και τα γλυπτά που υπάρχουν στο Νησί μας ..και όχι μόνο στην Σύρο.

 

14457265_868669249934069_5493855752555384318_n

Έργα του υπάρχουν σε ιδιωτικές συλλογές στη Σύρο τις οποίες δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι αυτοί που έχουν, στο κοιμητήριο τα περισσότερα Είναι δικά του , ο Απόλλωνας στο Θέατρο Απόλλων , σ αυτό ο Παναγιώτης Καλούδης έκανε την συντήρηση και ανάπλαση.
Αξίζει να αναφερθεί ότι μετά από προσεκτική έρευνα ανακάλυψα ότι Παναγιώτης Καλούδης είναι ο δεύτερος Τήνος γλύπτης που διατήρησε εργαστήριο γλυπτικής στη Σύρο μετά τον Βιτάλη.
Κατά καιρούς υπήρχαν εργαστήρια, παραρτήματα από άλλους καταξιωμένους Τήνιους μαρμαρογλυπτες για μικρό χρονικό διάστημα, μέχρι να τελειώσουν τις δουλειές που είχαν αναλάβει άλλα κανείς δεν είχε ΜΟΝΙΜΟ εργαστήριο στην Σύρο έκτος από τον Μεγάλο και Ιστορικό Γεώργιο Βιτάλη και τον σημερινό Παναγιώτης Καλούδη.

«Κάτι άλλο που πρέπει να εξηγήσουμε,…» μου έλεγε ο Παναγιώτης Καλούδης στην συνέντευξη του … «είναι να γίνει κατανοητή η διαφορά μεταξύ του Γλύπτη και του <μαρμαρογλύπτη… γιατί ο σημερινός κόσμος τα μπερδεύει αυτά τα δυο ενώ οι παλαιότεροι εκείνα τα χρόνια τα παλιά ήξεραν οι άνθρωποι αυτήν την διάφορα.

Ο Γλύπτης είναι αυτός που ξεκινάει ένα έργο από το μηδέν. Από την ιδέα μέχρι την δημιουργία του. Ας πούμε λοιπόν Ότι το δημιούργημα έχει φτάσει στο γύψο μέχρι εκεί λοιπόν είναι η δουλειά του γλύπτη, μιλάμε τώρα για αγάλματα κ προτομές που θα μεταφερθούν στο μάρμαρο. Από κει κ πέρα αναλαμβάνει ο μαρμαρογλύπτης ο ειδικός τεχνίτης που ξέρει να σμιλεύει το μάρμαρο, αυτό σπουδάσαμε Στη σχολή της Τήνου, δεν είναι απαραίτητο Κάθε γλύπτης να ξέρει να σκαλίζει μάρμαρα αλλά ούτε κάθε μάρμαρογλύπτης να ξέρει να κάνει γλυπτά…εδώ όμως ο μαρμαρογλύπτης είναι τυχερός διότι μαθαίνει την έννοια της γλυπτικής Μέσα από τα γλυπτά όπου αντιγράφει. Όσοι ασχολούνται με την μαρμαρογλυπτική έχουν λίγο …. μικρόβιο του γλύπτη, θα λέγαμε χαριτολογώντας! !!κ Γι αυτό υπάρχουν κ πολύ καλοί τεχνίτες…Ο Βιτάλης έμαθε την τέχνη του μαρμάρου από άλλους τεχνίτες αλλά κ αυτός στο εργαστήριο του είχε τεχνίτες … Εγώ σπούδασα την μαρμαρογλυπτική, σπούδασα και την γλυπτική.»
Και τελειώνει με ένα αστείο που όμως δεν είναι ακριβώς αστείο άλλα μια ιστορική όσο και «πικρή» αήθεια.
«Εγώ τεχνίτες όμως έχω.. Δυστυχώς δεν χρειάζομαι. Γιατί δεν έχω τη δουλειά που είχε εκείνος. Οι Εποχές έχουν αλλάξει πάρα πολύ από εκείνα τα χρόνια ως σήμερα. Μακάρι να είχα παιδιά να τους έδειχνα την τέχνη αυτή και μετά να εξελισσόταν και εκείνοι σε τεχνίτες όπως γινόταν τα παλιά χρόνια. »

14432985_868670016600659_19377608136408531_n

ΠΩΣ Δουλεύει Ένας Γλύπτης.
Γλύπτης είναι ο καλλιτέχνης που με οδηγό την έμπνευση του δημιουργεί έργα τέχνης, όπως ολόγλυφες μορφές, ανάγλυφες παραστάσεις διάφορες συνθέσεις και διακοσμητικά σύνολα. Έτσι, ανάλογα με το υλικό που χρησιμοποιεί, λαξεύει μάρμαρο ή πέτρα, σκαλίζει ξύλο, χύνει μέταλλο ή πλάθει πηλό και γύψο. Επίσης, ανάλογα με την εξειδίκευση και την τεχνοτροπία του δημιουργεί έργα σύνθετα ή απλά χρησιμοποιώντας διάφορα υλικά και αντικείμενα, όπως γυαλί, μεταλλικά ελάσματα, χαρτί, πλαστικό κ.ά. Στο πρώτο στάδιο της εργασίας του, μελετάει το σχέδιο του ανάγλυφου ή του γλυπτού που θέλει να κατασκευάσει, που του παρέδωσε ο σχεδιαστής ή μπορεί να εμπνεύστηκε ο ίδιος. Στη συνέχεια, επιλέγει το κατάλληλο υλικό που θα χρησιμοποιήσει και αποτυπώνει με ακρίβεια επάνω του το σχέδιο. Μετά σκαλίζει το υλικό, αφαιρεί τα περιττά κομμάτια και λειαίνει την επιφάνεια με τα κατάλληλα για την περίπτωση εργαλεία, για να σχηματιστεί σταδιακά η μορφή του έργου. Για την εργασία του χρησιμοποιεί καβαλέτα γλυπτικής, οξυγόνο, φορητά ηλεκτρικά εργαλεία, σπάτουλες, καλέμια, σμυρίγδια και ειδικά μηχανήματα, ανάλογα με το υλικό που επεξεργάζεται.

14457388_868668343267493_1727184001162436347_n

Οι Γλύπτες διακρίνονται για μερικές δεξιότητες που θεωρούνται μοναδικές σε συνδυασμό όλες μαζί σε ένα άνθρωπο.
Ταλέντο, δημιουργική φαντασία, καλαισθησία
Καλλιτεχνική παιδεία και ευαισθησία
Υπομονή, επιμονή, παρατηρητικότητα
Ακρίβεια, προσοχή και ιδιαίτερη μεθοδικότητα
Υπολογιστική ικανότητα
Εξαιρετική αντίληψη των διαστάσεων του χώρου και της ισορροπίας των όγκων
Ικανότητα στο συνδυασμό υλικών, χρωμάτων, σχημάτων
Ικανότητα ελέγχου της υφής των επιφανειών και επιδεξιότητα στη χρήση των ειδικών εργαλείων που χρησιμοποιεί
Επαρκής φυσική δύναμη, αντοχή, ευκινησία και δεξιοτεχνία στις κινήσεις των χεριών και των δακτύλων
Σήμερα είναι απαραίτητο νε έχει και ικανοποιητική ως τέλεια Γνώση ξένων γλωσσών και η χρήση Η/Υ αφού πλέον το Ιντερνέτ και η τεχνολογία έχει εισβάλει και συμβάλει σημαντικά στην τέχνη της Γλυπτικής.

14370027_868669709934023_8729537193606414572_n
Κοινωνικές δεξιότητες ώστε να έχει ανοικτέ πεδία γνωριμιών με προοπτική συνεργασίας η φιλοξενίας και ανάθεσης έργων του.

Όταν ανάρτησα το άρθρο αυτό ο καλός μου φίλος Ποιητής και Συγγραφέας Δημήτριος Σταυρακάκης μου έγραψε ένα σχόλιο που θεωρώ πολύ σημαντικό για την κατανόηση της δουλειάς του Γλύπτη από εμάς που δεν γνωρίζουμε την τέχνη αυτή παρά μόνο από ότι μπορούμε να καταλάβουμε από ότι βλέπουμε μόνο.
Και όμως η οπτική προσέγγιση του Ποιητή μας δίνει ακριβώς αυτό που μας έλειπε από αυτήν την κατανόηση.
” … τιμώντας τους μεγάλους καλλιτέχνες, ανεβάζουμε λίγο και την δική μας θέση στην οπτική της Τέχνης. Οι μαρμαρογλύπτες είναι άξιοι θαυμασμού, το μάρμαρο δεν είναι φιλικό υλικό, θέλει αγάπη και χρόνο για να ιαθεί η εχθρότητά του και να ημερέψει σε όμορφα σκαλισμένα αγάλματα. Να γίνει, αυτό που λέει η λέξη ακριβώς: Άγαλμα: Αυτό που κάνει την ψυχή και το σώμα να αγάλλεται, να χαίρεται, να ευχαριστιέται, αυτό που ψυχαγωγεί και ενημερώνει, σαν δεύτερη φύση, πολλές φορές ακόμη και σαν πρώτη! Για να κατανοήσει κανείς την διαφορά που υπήρχε μεταξύ της γλώσσης μας και των υπολοίπων, για το ΑΓΑΛΜΑ οι Αγγλόφωνοι χρησιμοποιούν την λέξη statue από το στέκω, δηλαδή αυτό που στέκεται, που είναι στημένο. Στην Ελλάδα κυριολεκτούμε με την Λέξη Άγαλμα. Αγάλλομαι και στέκομαι. Η πέτρα, όπως λέει ένας φίλος μου ζωγράφος, έχει πληγές, έχει τραύματα και χρήζει το χέρι του καλλιτέχνη για την ίασιν της ”

14484693_868669613267366_4803347842490055110_n

Παναγιώτης Καλούδης. Panagiotis Kaloudis Βιογραφικό σημείωμα
Καταγωγή από Τήνο , τελειόφοιτος της σχολής μάρμαρου της Τήνου .
Μπήκε πρώτος στη σχολή κάλων τεχνών Αθηνάς από τη σχολή της Τήνου .
Είναι μέλος του καλλιτεχνικού επιμελητηρίου
Έχει εργαστεί σε καλλιτεχνικό χυτήριο και συνεργαστεί με καταξιωμένους γλύπτες έχει δε συμμετάσχει σε διάφορα συμπόσια γλυπτικής.
Από το 2007 διατηρεί μόνιμο εργαστήριο γλυπτικής στη Σύρο και είναι το δεύτερο στην ιστορία της Σύρου μόνιμο εργαστήριο γλυπτικής μετά από εκείνο του Μεγάλου Γεωργίου Βιτάλη.
Διδάσκει στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση το μάθημα των εικαστικών.
Έργα του βρίσκονται σε διαφορές ιδιωτικές συλλογές και σε δήμους.

Οι ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΑΛΜΠΟΥΜ είναι φωτογραφημένες από εμένα με την προσεκτική όσο και φιλική βοήθεια του ίδιου του Παναγιώτη Καλούδη και δημοσιεύονται κατόπιν αδείας του.

14495412_868668339934160_8389124166394731553_n
1 προτομή του Δελασάλ από το σχολειό των Φρερ
2,3,4,5,6 κατασκευή ξύλινο ποδήλατου λεπτομέρεια
7 μεταλλική κατασκευή
8 μακέτα για μνημείο πεσόντων σε διαγωνισμό 3ο βραβείο
9,10 μακέτα για ανδριάντα ζητιάνου.
11, μακέτα σε πλαστελίνη για κατασκευή σε μάρμαρο.
12 λεπτομέρεια μελέτης σε μάτι ,πλαστελίνη
13,14 μακέτα σε πλαστελίνη ΝΙΚΗ.
15 μακέτα για την φιλοτεχνήσει μνημείου Μικρασιατών στη Σύρο
16 προτομή Κων/νου Βέλιου
17 μακέτα προτομής του Κολοκοτρώνη

 

 

14457498_868668476600813_7299105875146278364_n
18προτομη Κολοκοτρώνη για το σύλλογο Πελοποννησίων Σύρου
19 Απόλλωνας για το θέατρο ΑΠΟΛΛΩΝ συντήρηση και ανάπλαση, το πρωτότυπο βρίσκετε στο βιομηχανικό μουσείο

14449064_868668509934143_1165430713239059266_n
20 προτομή Ποσειδώνα

 

14462826_868669989933995_5492988508616677763_n
21 Άγιος Βικέντιος για την καθολική επισκοπή συντήρηση ανάπλαση
22 προτομή Βαφιαδάκη
23,24 δελασαλ με χρώμα δοκιμές πως το χρώμα κάθεται στο γύψο επάνω

14448883_868668903267437_209510264713098830_n
25,26,27 ξύλινο ποδήλατο
28 σκίτσα σε πυλό με μοντέλο
29μεταλικη κατασκευή

14441097_868669403267387_3207634401280789140_n
30μακετα ζητιάνου
31 μακέτα για μάρμαρο

14495340_868669569934037_6789806247943123050_n
32μακετα ματιού για μάρμαρο
33,34 αντιγραφή της μακέτα του ματιού από την κόρη του. (Το μήλο κάτω από την Μηλιά θα πέσει…)
35 36 μακέτα σε πλαστελίνη ΝΙΚΗ
37 μακέτα για τα βραβεία του 1ο μαραθώνιου Σύρου

14445958_868669809934013_248641627998357359_n
38 μακέτα αλόγου ,μελέτη
39 προτομή Βενιζέλου για τον σύλλογο Κρητώ ν Σύρου. Η μπρούτζινη προτομή βρίσκετε στην πλατεία Μιαούλη
40 αυτοπορτραιτο
41 μακέτα για την προτομή του Κολοκοτρώνη
42 μακέτα για την κατασκευή ηλιακό ρολογιού στην περιοχή νησάκι
43 άγαλμα για το σύλλογο αλληλοβοηθείας το μαρμάρινο είναι τοποθετημένο στο κοιμητήριο
44 το αντίγραφο του Βαφιαδακη το πρωτότυπο βρίσκετε στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου, το μπρούτζινο στο κτήριο της δημαρχίας

Eνα μικρό άλλα πολύ περιεκτικό Βιογραφικό του Μεγάλου Γλυπτή Γεωργίου Βιτάλη

14479772_868668563267471_1196545392449685922_n

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΤΑΛΗΣ
Ο Γεώργιος Βιτάλης ήταν ένας μεγάλος γλύπτης που έκανε την Τήνο αλλά και τη Σύρο διεθνώς γνωστή. Θα έλεγε κανείς πως ειδικά η Σύρος και ειδικότερα η Ερμουπόλη είναι μια τεραστία παντοτινή έκθεση των περισσοτέρων έργων του.

Η ζωή του υπήρξε γεμάτη πάθος για τη γλυπτική Τέχνη. Έφυγε απτό χωριό του ,τα Υστέρνια της Τήνου, ακολουθώντας τον πατέρα του στη Σμύρνη για να δουλέψει σε οικοδομές. Γρήγορα όμως τον εγκατέλειψε και έφυγε κρυφά για την Αθήνα, αφού στόχος του ήταν η γλυπτική και ήθελε να την μάθει στο Πολυτεχνικό Σχολείο και στα εργαστήρια άλλων φτασμένων γλυπτών.

14457322_868668556600805_3537862831562200978_n

Η επιτυχία δεν άργησε. Το μεγάλο ταλέντο του τον οδήγησε γρήγορα με υποτροφία στο Μόναχο, όπου διέπρεψε, βραβεύτηκε και οι Βαυαροί ,μ’επικεφαλής το βασιλιά τους Λουδοβίκο, τον ήθελαν εκεί καθηγητή. Όμως ο Βιτάλης γύρισε στην πατρίδα κι’ εγκαταστάθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου, όπου και έμεινε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, αφήνοντας πολλά αριστουργήματα στο νησί αυτό των Κυκλάδων. Ο θάνατος τον βρήκε στην Αλεξάνδρεια, όπου δούλεψε τον ανδριάντα του Γεωργίου Αβέρωφ και το μαυσωλείο του που είχε αποφασιστεί να στηθεί στο Α’ νεκροταφείο της Αθήνας.

Αποβιβάστηκε στο λιμάνι της Ερμουπόλεως, κάποια μέρα του 1870 γυρίζοντας απ’την Βαυαρία, και έμεινε εκεί μέχρι να βρει το μέσο που θα τον πήγαινε για ένα προσκύνημα στην Τήνο και κατόπιν στην Αθήνα όπου σκεφτόταν να εγκατασταθεί οριστικά για να εργαστεί. Η άφιξη του όμως έγινε γνωστή αμέσως στο νησί της Σύρου και οι προύχοντες, ανάμεσα στους οποίους ο μεγαλοβιομήχανος Βαφιαδάκης, έσπευσαν να τον υποδεχθούν. Εκείνη την εποχή στην Σύρο γίνονταν πολλά έργα, χτίζονταν πολλά θαυμάσια σπίτια, ολοκληρώνονταν ναοί περίλαμπροι, στήνονταν μεγάλες βιομηχανίες…

14502906_868669983267329_2002212119703464880_n

Πολλοί ήταν οι φιλότεχνοι που επιθυμούσαν να στολίσουν το νησί με αγάλματα, αρχιτεκτονικά έργα, ταφικά μνημεία, ανδριάντες, ηρώα. Έτσι μόλις έμαθαν ότι ο Γεώργιος Βιτάλης, ένας βραβευμένος από την Ακαδημία του Μονάχου γλύπτης, περνούσε απ’την Σύρο θέλησαν να τον κρατήσουν κοντά τους.
Δεν είναι γνωστό τι συζήτησαν ο Βιτάλης με τον Βαφιαδάκη. Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι ο μεγάλος γλύπτης πήρε την απόφαση να εγκατασταθεί στην Ερμούπολη και να ιδρύσει εκεί ένα απ’ τα μεγαλύτερα εργαστήρια μαρμαρογλυπτικής. Εργάστηκε με πάθος και όρεξη και πολλά απ’ τα έργα του αποτελούν μοναδικά δείγματα γλυπτικής τέχνης, όπως εκείνο το μαρμάρινο τέμπλο του ναού του Αγίου Νικολάου, που θεωρείται απ’ τα ωραιότερα αν όχι το ωραιότερο και εξοχότερο τέμπλο της Ελλάδας…
Όλοι οι βιομήχανοι που χτίζουν εργοστάσια στην Σύρο έχουν την επιθυμία να αποκτήσουν και κάποιο έργο του μεγάλου γλύπτη του οποίου η φήμη έχει ξεπεράσει τα όρια της Ελλάδας. Πολλοί τον παρακαλούν να τους ετοιμάσει ένα ταφικό μουσείο για την οικογένειά τους στο νεκροταφείο της Ερμούπολης, που σιγά σιγά μετατρέπεται σε γλυπτοθήκη με τα εξαιρετικής τέχνης μνημεία τα οποία αποκτά.>>

Γράφει: O δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

Ευχαριστώ θερμά τον Γλυπτή, Καλλιτέχνη Εικαστικό, Δάσκαλο και φίλο μου Παναγιώτη Καλούδη για την ευγενική παραχώρηση της συνέντευξης άλλα και την ευγενική του διάθεση να φωτογραφήσω το «άδυτο» του εργαστήριου του σε αυτές τις μοναδικές όσο και ιστορικές φωτογραφίες.
Copyright Παναγιώτης Κουλουμπής, Παναγιώτης Καλούδης.

Πηγή πληροφοριών : Το κείμενο είναι βασισμένο σε προσωπική και ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ συνέντευξη σε εμένα του ίδιου Παναγιώτη Καλούδη και δημοσιεύεται κατόπιν αδείας του. Άλλες Πηγες: Η Σύρος με οδηγό τη Λογοτεχνία/ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙΡΟΦΥΛΑ – ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΤΑΛΗΣ Ο γλύπτης με τα μεγάλα οράματα Εκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗ Σελίδες : 11, 12, 26, 27, 31, 32

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.