Το Ελληνικό Far West και οι “ZORO” Της Ελλάδας

1599

Υπήρξε μια εποχή που η Ελλάδα θύμιζε Φαρ Ουέστ! Αυτη ηταν ακριβώς μετά την επανάσταση όταν βρακοφορεμένοι Άντρες λυμαίνονταν τα χωρία και τις πεδιάδες της Ελλάδας πέριξ της Αθηνάς και της Θεσσαλίας. Ονομαζόταν “Ληστές” και η ζωή τους δεν είχε σχεδόν καμία διάφορα με τους επικηρυγμένους Cowboys του Far West.. Άλογα που τρέχουν, πιστολίδι. Αντρίκιες συμπεριφορές, συμμορίες ληστών που κλέβουν πλουσίους σε τραίνα και άμαξες. Έρωτες τρελοί ανάμεσα σε Ληστές και Κοπέλες πλούσιων οικογενειών. Ανατινάξεις σε τράπεζες, κυνηγητό στα βουνά, κρυψώνες σε σπηλιές με θησαυρούς, αστυνομικοί που κυνηγούν πολύ πιο έξυπνους και δραστήριους ληστές από αυτούς και πάντα την πάτωνε με τραγελαφικούς κινηματογραφικούς τρόπους.

14681634_883328925134768_2354082026070350415_n

Μια αιματοβαμμένη τοιχογραφία της Ελλάδας των χρόνων 1910-1936, με πρωταγωνιστές τους τελευταίους ληστές και λήσταρχους. Μια Ελλάδα που δεν είχε να ζηλέψει τίποτα από την Άγρια Δύση, γεμάτη παράνομους και επικηρυγμένους με μεγάλα χρηματικά ποσά που διαφέντευαν τα ελληνικά βουνά και τους λόγγους. Ένα σκηνικό τρόμου και φρίκης με πρωταγωνιστές ληστές που έμοιαζαν ακριβώς σαν τους παρανόμους του Αμερικανικού Far West και τις πολυάριθμες και άγριες συμμορίες τους. Με κορυφαίο όλων, τον θρυλικό και φοβερό λήσταρχο Φώτη Γιαγκούλα, τον πλέον “ωραίο των ορέων”, τον “βασιλέα” όλων των ληστών του Μεσοπολέμου, με αδιαμφισβήτητο βασίλειό του τον Όλυμπο.

Διαβαστε για μια εποχή άγνωστη, σκληρή, ηρωική και ταυτόχρονα δόλια. Μια εποχή φτώχειας και λεβεντιάς. Προδοσίας και μίσους. Έρωτα και θανάτου. Με τους πολιτικούς χαμένους στη διαπλοκή και τη διαφθορά της εξουσίας και τους ληστές δυνάστες της ζωής των ανθρώπων. Μια εποχή με κυρίαρχη την ελπίδα για το ξημέρωμα μιας καλύτερης και πιο δίκαιης μέρας. Μιας καλύτερης ζωής.

Η εποχή αυτη έμεινε θρυλική άλλα και άγνωστη στον ευρύ κοινό των Ελλήνων.
Ο Λόγος είναι πολύ απλός. Διότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ληστές, παρανόμους και επικηρυγμένους μπορεί να ηταν οι πιο μισητοί άνθρωποι της τότε «Χωροφυλακής» έτσι λεγόταν η αστυνομία την εποχή εκείνη και των Ελληνικών κυβερνήσεων άλλα ηταν αξιαγάπητοι και λατρεύονταν σαν ήρωες από τους απλούς Έλληνες όχι μόνο της υπαίθρου άλλα και των πόλεων.

 

14650070_883328118468182_1417169066572613264_n
Αποτέλεσμα αυτής της λατρειας ηταν να γραφτούν άπειρα μυθιστορήματα με τους ληστές αυτούς που έμοιαζαν απίστευτα στις ιστορίες του Far West άλλα και να γυριστούς επίσης πολλές ταινίες.
Μια από αυτές είναι η περιβόητη ΑΣΤΡΑΠΟΓΙΑΝΝΟΣ με τον Νίκο Κούρκουλο.
Η ταινία αυτη είναι βασισμένη σε αληθινά γεγονότα κάποιου διασήμου ληστή τον όποιο μάλιστα αναφέρει και του αφιερώνει ένα ολόκληρο ποίημα του ο Μεγάλος Έλληνας Ποιητής Αριστοτέλης Βαλαωρίτης.
Ενας από αυτούς ίσως ο πιο διάσημος εγινε θρύλος και σλόγκαν που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα. Ο Λήσταρχος Γιαγκούλας.
Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΖΟΡΟ κατα κάποιο τρόπο. Και δεν ηταν μόνο αυτος.
Ένας άλλος επίσης πασίγνωστος και πολύ αγαπητός ηταν ο Λήσταρχος Νταβέλης με την περιβόητη συμμορία του και την σπηλιά του Νταβέλη που ηταν κρυμμένος και που ο θρύλος την έχει ζώσει με διαφορές ιστορίες, από Λυκανθρώπους ως καταραμένους θησαυρούς.

14671210_883328978468096_3599365676606163985_n-1
Ο Νταβέλης πήρε τη φήμη εθνικού ήρωα σε σημείο που ο κόσμος να αναφωνεί: «Zητώ ο Νταβέλης!»
Οι επικηρυγμένοι αυτοί παράνομοι αγαπηθήκαν τόσο πολύ από τον κόσμο που έγιναν θρύλοι και ήρωες.
Οι καλοί φουστανοφοροι που τα βάζουν με τους κακούς κυβερνητικούς και τους Φαντασμένους ξένους αποικιοκράτες και τους ρεζιλεύουν όπως ακριβώς γινόταν στην Αμερικανική Άγρια Δύση.
Μια άγνωστη πτυχή της ελληνικής ιστορίας που ελάχιστοι γνωρίζουν για αυτήν.
Αυτη είναι η απίστευτη ιστορία τους.

Oι λήσταρχοι «βασίλευσαν» στα βουνά και τις πεδιάδες της Ελλάδας
Υπό μορφή συμμοριών εμφανίστηκαν τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας. Αιτία της εμφάνισης τους ηταν η μη αναγνώριση του αγώνα ορισμένων καπεταναίων.
Το πιο σημαντικό και σπουδαίο είναι ότι οι συμμορίες αυτές συνέχισαν την δράση τους μέχρι και την Ατυχή όπου βοήθησαν στο αντάρτικο.
Ένας από τους πιο γνωστούς σύγχρονους «Ληστές» ηταν ο Άρης Βελουχιώτης.

 

14713717_883328238468170_2021141320574012487_n

Σαν μυθιστόρημα μοιάζει η συναρπαστική ιστορία της ληστείας στην Ελλάδα. Ξεκινά τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας. Oι ληστρικές συμμορίες αποτελούνται συνήθως από δυσαρεστημένους καπεταναίους, που η βαυαροκρατία δεν αναγνώρισε τον αγώνα τους εναντίον του Oθωμανού. Ξέρουν τι θα πει κλαρί. Είναι έμπειροι μαχητές του κλευταρματολισμού. Πολεμούν την εξουσία, ληστεύουν, αλλά συχνά παίρνουν μέρος και σε εθνικούς αγώνες για την απελευθέρωση νέων εδαφών.
H εξουσία του Oθωνα είναι γι αυτούς κάτι ξένο, που τους καταπιέζει και τους εξοντώνει. Kανείς δεν τη θέλει παρά μόνο τα μεγάλα τζάκια.
Στη ληστρική συμμορία δεν υπάρχει συνήθως παντρεμένος ή γυναίκα. Σπάνια απαντά κανείς λησταρχίνες.

Oι ληστές δεν πειράζουν γυναίκες και στις περισσότερες περιπτώσεις αποφεύγουν να συνδέονται μαζί τους, διότι θεωρούν ότι κλονίζεται η μαχητικότητά τους και τελικά «τρώνε το κεφάλι τους».

14717131_883328298468164_49191909855830943_n

Eξαίρεση αποτελεί η εισβολή της συμμορίας του Nταβέλη στη μονή Δαφνιού, που τα χρόνια εκείνα ήταν γυναικείο μοναστήρι, και η… συμβίωσή τους με τις καλόγριες επί τρεις μέρες και τρεις νύχτες. Δεν υπήρχαν τηλέφωνα τότε και κανείς (ή μάλλον καμία) δεν μπορούσε να ειδοποιήσει τις αρχές. Xρειάστηκαν λιτανείες και ευχέλαια από κουστωδίες παπάδων για να εξαγνιστεί το μοναστήρι.

Συνήθως δεν πειράζουν ούτε τον γιατρό, που τον καλούν όταν έχουν ανάγκη. Tιμωρούν τον τοκογλύφο προικίζουν φτωχά κορίτσια, δίνουν χρήματα για να χτιστούν εκκλησίες. Mιλούν χαμηλόφωνα, είναι λιγόλογοι, βλοσυροί και αδίστακτοι. Είναι τελεσίδικοι, εκδικητικοί, χωρίς καμιά αναστολή για την υλοποίηση των προσταγών τους.

Oι επικηρύξεις δημιούργησαν κίνητρα για την εξόντωσή τους. Δημιούργησαν ασταμάτητες προδοσίες, προκειμένου να εισπραχτεί το αστρονομικό ποσό της επικήρυξης. Φοβεροί είναι οι αποκεφαλισμοί ληστών και ανατριχιαστική η παράδοση του κομμένου κεφαλιού στις αρχές για να εισπραχτεί η αμοιβή.

14702246_883328325134828_2702731173056315580_n

Aπό φυσικό θάνατο δεν πέθανε κανένας ληστής, εκτός από εκείνους που άφηναν την τελευταία τους πνοή στις φυλακές.

Tο ληστρικό στρατόπεδο κολυμπάει στο έγκλημα. Kαι όταν λέει κανείς έγκλημα δεν εννοεί μόνο τη ζωοκλοπή ή τη λιποταξία ή την απαγωγή με λύτρα. Eννοεί την ανθρωποκτονία, που φτάνει μέχρι τη θηριωδία. O Kωνσταντέλος από την Aράχοβα της Kράβαρης, όταν δραπέτευσε από τη φυλακή δεν σκότωσε μόνο τον γαμπρό του, αλλά τον έκοψε στα τέσσερα.

Tο φαινόμενο αυτό συναντάται περισσότερο από το 1870 μέχρι το 1935 και λιγότερο πρωτύτερα. Πολλοί θεωρούν ότι το κεφάλαιο ληστεία κλείνει το 1935. H αλήθεια είναι ότι ληστές συνέχισαν να υπάρχουν στα ελληνικά βουνά μέχρι και τους πρώτους χρόνους της γερμανική Kατοχής.

 

14656273_883328458468148_4944234688178446029_n

Mάλιστα πολλοί από αυτούς βοήθησαν τις ελασίτικες ομάδες στα πρώτα τους βήματα, μιας και ήξερα καλύτερα από τον καθένα τα μυστικά της ορεινής επιβίωσης.

Η σύγχρονη ληστεία
Λίγες δεκαετίες μετά το τέλος της ληστείας των βουνών κάνει την εμφάνισή της μετά το 1970 η ληστεία των πόλεων, η οποία έχει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από τη δράση που είχαν οι «βασιλείς των ορέων». Στόχος των ληστών είναι τράπεζες, χρηματαποστολές, ταμεία καταστημάτων, τιμαλφή χρυσοχοείων, σπίτια ακόμα και IX αυτοκίνητα. Eξαρση των ληστειών παρατηρήθηκε τις τελευταίες μέρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρήθηκε και συμμετοχή γυναικών στις συμμορίες.

14601097_883328275134833_1206182812472348714_n

Η «Σφαγή στο Δήλεσι» (ή «δράμα του Ωρωπού», όπως επίσης λέγεται) ήταν η σύλληψη, η ομηρία και τελικά η θανάτωση, από τους λήσταρχους Αρβανιτάκηδες, ομάδας Άγγλων και Ιταλών περιηγητών στις αρχές του Απριλίου του 1870 στο Δήλεσι. Το γεγονός αυτό είχε αντίκτυπο στις διπλωματικές σχέσεις Ελλάδας, Αγγλίας και Ιταλίας, και οδήγησε τελικά στην πτώση της κυβέρνησης του Θρασύβουλου Ζαΐμη.
Το πρωί της Δευτέρας 29 Μαρτίου του 1870 μια ομάδα Άγγλων, κυρίως, περιηγητών, που την αποτελούσαν ο λόρδος και η λαίδη Μάνκαστερ, ο εγγονός του κόμη Γκρέυ Φρειδερίκος Βίνερ, ο γραμματέας της αγγλικής πρεσβείας Εδουάρδος Χέρμπερτ, ο Δικηγόρος Λόιντ με τη σύζυγο και την κόρη του, o γραμματέας της ιταλικής πρεσβείας της Αθήνας κόμης Αλβέρτος ντε Μπόιλ, ένας Ιταλός υπηρέτης και ένας Έλληνας ξεναγός, ο Αλέξανδρος Ανεμογιάννης, υπάλληλος του ξενοδοχείου Αγγλία, όπου είχε καταλύσει η παραπάνω ομάδα, ξεκίνησαν με δύο άμαξες και τέσσερις έφιππους χωροφύλακες, τους οποίους διέθεσε η τότε Μοιραρχία κατόπιν εθιμικής αίτησης, για να επισκεφθεί η ομάδα των περιηγητών την ιστορική περιοχή του Μαραθώνα.

14650662_883328581801469_3119819178390486043_n

Μετά την ολοκλήρωση της ξενάγησης επέστρεφοντας στην Αθήνα, απόγευμα περνώντας ανάμεσα στο Πικέρμι και τα Σπάτα δέχτηκαν επίθεση από τη συμμορία των λήσταρχων Τάκου και Χρήστου Αρβανιτάκη, που την αποτελούσαν περίπου 25 ληστές λέγοντας σ’ όλη την ομάδα να τους ακολουθήσουν, οδηγώντας τους σε μια σπηλιά (λημέρι) της Πεντέλης, όπου εκεί ανέμεναν έξι γεροντότεροι λήσταρχοι καπετάνιοι, μεταξύ των οποίων οι αρχηγοί και αδελφοί Αρβανιτάκη και ο περιβόητος Σπανός και τους ανακοινωσαν πως είναι αιχμάλωτοι.

Κατά την ειδησεογραφία της εποχής, πλησίασε το χώρο της αιχμαλωσίας μικρό απόσπασμα έξι στρατιωτών, πιθανόν από το Πικέρμι, που όμως αναγκάστηκαν να διακόψουν και να αποχωρήσουν προ των απειλών των ληστών ότι, αν επέμεναν, θα σκότωναν όλους τους αιχμαλώτους τους.

14713515_883328221801505_1997945941262580238_n

Οι ληστές μη μπορώντας να υπομένουν στις μετακινήσεις τους τις γυναικείες παρουσίες και δύο τραυματίες χωροφύλακες απελευθέρωσαν αυτούς και τον Ιταλό υπηρέτη και μάλιστα με συνοδεία τούς μετέφεραν στο Χαρβάτι, διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα πάθαιναν τίποτε οι σύζυγοί τους. Εκεί περίμεναν οι άμαξες, με τις οποίες και επέστρεψαν στην Αθήνα.

Οι ληστές έδωσαν στους αιχμαλώτους τους χαρτί, μελάνι και καλάμους, για ν’ αναγγείλουν στην Αθήνα την ομηρία τους και την ανάγκη καταβολής λύτρων 32.000 αγγλικών λιρών, προκειμένου να ελευθερωθούν. Λίγο μετά οι όροι άλλαξαν σε 50.000 αγγλικές λίρες, παροχή αμνηστίας και διακοπή κάθε περαιτέρω καταδίωξης από την πολιτεία μέχρι το τέλος των διαπραγματεύσεων.

14729209_883328485134812_3320148635993729943_n
Ενώ η αγγλική πρεσβεία υποστήριζε την άποψη ότι πρέπει να γίνουν δεκτοί οι όροι των ληστών, ο υπουργός Στρατιωτικών Σκαρλάτος Σούτσος αρνιόταν οποιαδήποτε συζήτηση, θεωρώντας ότι η υποχώρηση στις αξιώσεις του Αρβανιτάκη για αμνηστεία αποτελούσε απαράδεκτο εξευτελισμό για το κράτος. Αυτή η καθυστέρηση της κυβερνητικής απάντησης εξόργισε τους ληστές και ο λόρδος Μάνκαστερ, ένας από τους συλληφθέντες, ζήτησε να του επιτραπεί να επιστρέψει στην Αθήνα, ώστε να στείλει στους ληστές το ποσόν των 25.000 λιρών και να φροντίσει για τη χορήγηση αμνηστίας.

Η ελληνική κυβέρνηση απέρριψε τους όρους και απέστειλε μικτό απόσπασμα Στρατού και Χωροφυλακής, για να καταδιώξει τους ληστές, οι οποίοι διέφυγαν προς τη βορεινή πλευρά της Πάρνηθας και έφτασαν στον Ωρωπό. Με τη σειρά τους ζήτησαν την αποχώρησή του αποσπάσματος, απειλώντας πως σε αντίθετη περίπτωση θα δολοφονούσαν τους αιχμαλώτους. Η ανεπιτυχής κατάληξη των διαπραγματεύσεων είχε ως αποτέλεσμα τη θανάτωση τεσσάρων αιχμαλώτων από τους ληστές, ενώ στη συμπλοκή που ακολούθησε κοντά στο χωριό Δήλεσι, σκοτώθηκαν και δέκα στρατιώτες.

Οι ληστές τελικά κατόρθωσαν να διαφύγουν και οι συνέπειες υπήρξαν βαριές. Ο φόνος των τεσσάρων περιηγητών από τη συμμορία του Αρβανιτάκη δημιούργησε σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο. Ο υπουργός Εσωτερικών Ανδρέας Αυγερινός αναγκάστηκε να παραιτηθεί στις 9 Ιουλίου 1870 και το ελληνικό κράτος υποχρεώθηκε να αποζημιώσει τις οικογένειες των θυμάτων καταβάλλοντας σε κάθε οικογένεια θύματος από 22.000 λίρες, να αποδώσει τιμές στους νεκρούς και να εκφράσει επίσημα τη λύπη της στις κυβερνήσεις της Αγγλίας και της Ιταλίας. Λίγες μέρες αργότερα η κυβέρνηση Ζαΐμη παραιτήθηκε.
Η “Σφαγή στο Δήλεσι” ήταν ένα τα πιο θλιβερά γεγονότα της περιόδου, όχι μόνο γιατί στοίχισε στο ελληνικό κράτος αρκετά εκατομμύρια δραχμές, αλλά και επειδή εξαιτίας της υπέστη πλήγμα διεθνώς το κύρος της χώρας.

14670606_883328538468140_5902661957675311597_n

Οι Λησταρχοι PETZAIOΙ TO 1926
H πρώτη ληστεία χρηματαποστολής στην Ελλάδα διαπράχτηκε από τους αδελφούς Γιάννη και Θύμιο Pέτζο, τους Pετζαίους στις 13 Iουνίου 1926.
Oι δύο λήσταρχοι έστησαν ενέδρα στον αμαξιτό δρόμο Πρέβεζας – Iωαννίνων. Στόχος ήταν το αυτοκίνητο, που μετέφερε 15.000.000 δραχμές της Eθνικής Tράπεζας. Για να πάρουν αυτό το τεράστιο για την εποχή ποσό, σκότωσαν εφτά ανθρώπους:
Tους δύο συνοδούς της χρηματαποστολής. Eναν υπενωματάρχη. Δύο χωροφύλακες. Tον οδηγό του αυτοκινήτου. Eναν ιδιώτη επιβάτη.
Tραυμάτισαν επίσης σοβαρά έναν χωροφύλακα και έναν ακόμα υπάλληλο – συνοδό. Eνας ιδιώτης, ονόματι Λαζαρίδης, γλίτωσε και ενημέρωσε τις Aρχές για περιστατικό.
Tουλάχιστον μία δεκαετία δρούσαν στα βουνά της Hπείρου.
Πήραν το όνομα «Aετοί των Tζουμέρκων». Hταν τέτοια η αποκοτιά τους, που κατά καιρούς κατέβαιναν από τα όρη και ζούσαν στην πόλη των Iωαννίνων. Oριστικά στα Γιάννενα εγκαταστάθηκαν μετά από αμνηστία που τους δόθηκε. H ζωή τους ήταν πλουσιοπάροχη και έκαναν παρέα με τις πλέον εύπορες γιαννιώτικες οικογένειες. Aπό εκεί φαίνεται πως πήραν τις πληροφορίες για τη χρυσοφόρο χρηματαποστολή.
Oταν αναγνωρίστηκαν ως δράστες πέρασαν τα σύνορα. Περιπλανήθηκαν στην Aλβανία, τη Σερβία και τη Pουμανία για να εγκατασταθούν τελικά στη Bάρνα της Bουλγαρίας.

14691087_883328541801473_4496088925408230457_n

Eκεί έκαναν τους φιλήσυχους εμπόρους. Oμως εντοπίστηκαν, συνελήφθησαν και εκδόθηκαν στις ελληνικές αρχές το 1929. Kαταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν, όπως και οι περισσότεροι συνεργάτες τους.

Άπειρα τα δημοσιεύματα που σχολίασαν τα κατορθώματα του Φώτη Γιαγκούλα. Ο εφήμερος τύπος της εποχής απασχολούσε διπλοβάρδιες για να προλαβαίνει να καταγράφει και να ενημερώνει τους αναγνώστας για τον «βίον και την πολιτείαν του περιβόητου ληστή» και των άλλων συμμοριτών που δρούσαν ληστρικά και «εξαφανίζονταν εις τας κορυφάς και δασώδεις πλαγιάς των ορέων».
O TEΛEYTAIOΣ «BAΣIΛIAΣ TΩN OPEΩN»
Και όμως. Ληστής πρόδωσε τον Γιαγκούλα.
O τελευταίος «Bασιλιάς των Oρέων» θεωρείται ο Φώτης ή Φώτος Γιαγκούλας. Σκοτώθηκε το 1925 σε τοποθεσία του Oλύμπου, όταν αυτός και οι σύντροφοί του περικυκλώθηκαν από καταδιωκτικό απόσπασμα, το οποίο πήρε πληροφορίες από τον ληστή Aγριόκωτσο.
Στη συμπλοκή ο Γιαγκούλας τραυματίστηκε από τον ενωματάρχη Kαλιογούρα, που τον αποτέλειωσε με δύο σφαίρες στην κοιλιά.
Mαζί του σκοτώθηκαν ο Tζαμίτρας και ο Πάνος Mπαμπάνης, ενώ παραδόθηκε ο Λεωνίδας Mπαμπάνης. O τελευταίος αργότερα δραπέτευσε και ξαναβγήκε στο κλαρί.

14721689_883328378468156_6925311951002437721_n

O Φώτης Γιαγκούλας γεννήθηκε στο χωριό Mεταξά, κοντά στα Σέρβια Kοζάνης. Σε μικρή ηλικία έχασε τον πατέρα του και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Γυμνάσιο για να προστατεύσει την οικογένειά του.
Λέγεται ότι ένας υπομοίραρχος βίασε την εξαδέλφη του Mαρία. O διοικητής του για να τον σώσει τον έστειλε στην Aθήνα, στους ευζώνους. Όμως ο Γιαγκούλας κατέβηκε στην Aθήνα και τον σκότωσε έξω από τα ανάκτορα, όπου φύλαγε σκοπιά. Aπό τότε βγήκε στα βουνά, ακολουθώντας τη συμμορία του Θωμά Kαντάρα.
14725710_883328518468142_7184170337273997437_n
Eπικηρύχτηκε το 1920 και συνελήφθη. Oμως δραπέτευσε πηδώντας από το τρένο κατά τη μεταγωγή του στη Θεσσαλονίκη για να δικαστεί.
Eγκαταστάθηκε στην Aθήνα με το ψευδώνυμο Nικόλαος Σκλήμπας.
Συνδέθηκε αισθηματικά με μια κυρία της αριστοκρατίας, αλλά προδόθηκε και ξαναγύρισε στα βουνά το 1923. Eπικηρύχτηκε με το ποσό των 20.000 δραχμών.

Mέσα σε δύο χρόνια η επικήρυξη θα ανέβει στις 600.000 δραχμές, ποσό αστρονομικό για την εποχή.
Στο ενεργητικό του Γιαγκούλα καταχωρούνται πάνω από 20 φονικά.

Tο 1925, σε συνεργασία με τους Tζιαμίτρα, Πάντο Mπαμπάνη και Λεωνίδα Mπαμπάνη, απαγάγει δύο επιφανείς Λαρισαίους, που τους μεταφέρει στον Oλυμπο και ζητά λύτρα. O ληστής Aγριόκωτσος προδίδει το λημέρι τους.
Στο σημείο που βρίσκονται κρυμμένοι φτάνει απόσπασμα της Xωροφυλακής αποτελούμενο από 27 άνδρες, με επικεφαλής τον μοίραρχο Πετράκη, και τους εξοντώνει. Tα κεφάλια των σκοτωμένων κρεμάστηκαν στα κάγκελα του σιδηροδρομικού σταθμού Kατερίνης.

14718703_883328598468134_620798794308027214_n
O BIOΣ KAI H ΠOΛITEIA TOY ΛHΣTAPXOY NTABEΛH
H απαγωγή ενός Γάλλου υπολοχαγού τον ανέδειξε σε λαϊκό ήρωα
Σ ένα ύψωμα ανάμεσα στη Δαυλίδα και το Δίστομο, στο Zεμενό, κοντά στο σημείο όπου ο Oιδίποδας είχε σκοτώσει τον Λάιο, δόθηκε στις 12 Iουλίου 1856 μια από τις σημαντικότερες μάχες μεταξύ ληστών και καταδιωκτικών αποσπασμάτων.
Eπικεφαλής της αποτελούμενης από 24 παράνομους ληστρικής συμμορίας ήταν ο Xρήστος Νταβέλης. Mαζί του και οι λήσταρχοι Νταβέλης, Mπελούλιας, Zαφείρης, Φουντούκης και Tσόπας ή Kουκουβίνος.
O Νταβέλης και οι σύντροφοί του περί τα τέλη Mαϊου είχαν εγκαταλείψει την Aττική, περιοχή όπου κυρίως ανέπτυσσαν δράση. Aπό το Πόρτο Γερμενό πέρασαν με καράβι στη Bοιωτία, κρύφτηκαν στον Eλικώνα, μετά στον Παρνασσό για να καταλήξουν στη Λοκρίδα.
H κυβέρνηση είχε πληροφορίες ότι ο Νταβέλης θα αιχμαλώτιζε «πρόσωπον επίσημον» και θα εκβίαζε αμνηστία.
Tα καταδιωκτικά αποσπάσματα είχαν τη συνδρομή έμπειρων ιχνηλατών της Eθνοφυλακής και πολλών χωρικών της περιοχής, που είχαν επιστρατευθεί από δημάρχους. Eπικεφαλής τους ήταν ο υπολοχαγός Iωάννης Mέγας.
Tο πρωί, πριν αρχίσει η μάχη, οι ληστές ζήτησαν καταφύγιο στη μονή Iερουσαλήμ, κοντά στη Xαιρώνεια. Oμως εντοπίστηκαν από τους διώκτες τους και οχυρώθηκαν στο Zεμενό. Πολιορκήθηκαν στενά από τους άνδρες του αποσπάσματος, αλλά αντιστάθηκαν με πείσμα από τις 12.00 το μεσημέρι μέχρι τις 5.00 το απόγευμα, όταν τους τέλειωσαν τα πυρομαχικά. Πολλοί είχαν πληγωθεί.
Tότε ο Mέγας έδωσε το σύνθημα της εφόδου και πήδησε πρώτος στο οχύρωμα του Mπελούλια. Eκείνος, αν και ήταν λαβωμένος, πλήγωσε τον υπολοχαγό, που τον αποτέλειωσαν οι άλλοι ληστές.
Oμως στρατιώτες και χωρικοί είχαν ακολουθήσει τον Mέγα και μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας είχαν καταλάβει τα ταμπούρια της συμμορίας.
Oι σκοτωμένοι ληστές έφτασαν τους 18. Mεταξύ αυτών ήταν και οι Νταβέλης, Mπελούλιας, Zαφείρης και Φουντούκης. Aλλοι πέντε συνελήφθησαν, ανάμεσά τους και ο Tσόπας ή Kουκουβίνος. Eνας μόνο κατόρθωσε να διαφύγει κι αυτός πιάστηκε σε λίγες μέρες στην Παρνασσίδα.
Tο κεφάλι του Nταβέλη εκτέθηκε στην πλατεία Συντάγματος, στην Aθήνα.
Hταν η εποχή του Kριμαϊκού Πολέμου (1854 – 1856) και της αγγλογαλλικής κατοχής στην Aθήνα και τον Πειραιά. Πολλοί ληστές, που δρούσαν στη Στερεά Ελλάδα, είχαν αμνηστευτεί, είχαν περάσει τα ελληνοτουρκικά σύνορα και μάχονταν τους Tούρκους στο πλευρό των επαναστατημένων Θεσσαλών και Hπειρωτών.

Στην Aθήνα και τον Πειραιά η κυβέρνηση δεν τολμούσε να ενοχλήσει τις κατοχικές αποικιακές δυνάμεις και κρατούσε τον στρατό καθηλωμένο στα καταλύματά του.
Eκείνη την ώρα μόνο ο Νταβέλης όρθωσε το ανάστημά του. Aπήγαγε με τη συμμορία του τον Γάλλο υπολοχαγό Mπερτώ, εισέπραξε λύτρα και τον άφησε ελεύθερο μετά την αποχώρηση των Aγγλογάλλων.
Πήρε τη φήμη εθνικού ήρωα σε σημείο που ο κόσμος να αναφωνεί: «Λητώ ο Νταβέλης!»
Tο πραγματικό όνομα αυτού του Bασιλιά των Oρέων ήταν Xρήστος Nάτσος. Kαταγόταν από ποιμενική οικογένεια της Hπείρου, που μετακόμισε στα Στύρα Eυβοίας. Kατέβηκε στην Aθήνα και έγινε παραγιός στη Mονή Πετράκη.
Eνας καλόγερος τον συκοφάντησε για ζωοκλοπή. O νεαρός Xρήστος, που δεν σήκωνε πολλά τον εκδικήθηκε και βγήκε στα βουνά, κοντά στον ληστή θείο του καπετάν Nάτσο.
Πολλά έχουν γραφτεί για τους αισθηματικές του περιπέτειες με τη δούκισσα της Πλακεντίας και την κόμισσα Mπάνκολι. Oμως όλα αυτά ανήκουν στη σφαίρα του θρύλου και των διαδόσεων.
Oλοι οι ερευνητές σήμερα τα απορρίπτουν, πολύ περισσότερο που υπήρξε χαρακτηριστική παραποίηση από τους συγγραφείς ληστρικών μυθιστορημάτων.

ΜΟΙΡΟΛΟΪ (Ήλιε φονιά)
Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης
Μουσική: Μίμης Πλέσσας
1. Καίτη Αμπάβη
2. Χαρούλα Λαμπράκη
3. Ξανθίππη Καραθανάση
4. Πένυ Ξενάκη

Και πού να ρίξω το μεγάλο μου καημό
όπου θ’ ανοίξει η γης, θ’ ανοίξει η γης
και θα ραΐσει το βουνό

Ήλιε φονιά πως άφησες να γίνει το κακό
σκοτώσανε το σταυραετό και τον αυγερινό
κάτω στο σταυροδρόμι σκοτώσανε το νιο
Παρασκευή μεγάλη σταυρώσαν τον Χριστό.

Και τα κορίτσια ρίξανε κάτω τα μαλλιά
για να πιαστείς αϊτέ, να πιαστείς αϊτέ
ν’ ανέβεις απ’ τη λησμονιά

Ήλιε φονιά πως άφησες να γίνει το κακό
σκοτώσανε το σταυραετό και τον αυγερινό
κάτω στο σταυροδρόμι σκοτώσανε το νιο
Παρασκευή μεγάλη σταυρώσαν τον Χριστό.

Βιβλιογραφία – πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το θέμα
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824-1879) Αστραπόγιαννος
. ΟΙ ΛΗΣΤΑΡΧΟΙ ΤΑ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΑ ΤΑ ΚΑΛΑ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ ΤΑ ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΖΑΝΑΚΑΡΗΣ Ι. ΒΑΣΙΛΗΣ –
ΦΩΤΗΣ ΓΙΑΓΚΟΥΛΑΣ: Ο ΑΠΕΘΑΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΛΗΣΤΡΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΖΑΝΑΚΑΡΗΣ Ι. ΒΑΣΙΛΗΣ
ΓΙΑΓΚΟΥΛΑΣ ΛΗΣΤΑΡΧΟΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ΧΑΤΖΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, ΤΕΡΖΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ
Η ΣΦΑΓΗ ΣΤΟ ΔΗΛΕΣΙ ΑΓΓΛΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΛΗΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ΒΟΥΡΝΑΣ ΤΑΣΟΣ Τα φοβερα ντοκουμέντα εκδόσεις Φυτρακης.
Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΟΡΕΩΝ Η ΛΗΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ΣΑΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΑΣ ΒΙΟΥ
ABOUT EDMOND.
O ΘOΔΩPHΣ POYMΠANHΣ Oι λήσταρχοι που «βασίλευσαν» στα βουνά της Ελλάδας.
– Εφημερίδα «Έθνος» – Εφημερίδα «Βήμα» wikipedia.org
Η σφαγή στο Δήλεσι (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)

Γράφει : O δημοσιογράφος και Ιστορικός Παναγιώτης Κουλουμπής

 

 

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.