Θανάσης Δρίτσας(*)/Δρόμοι της Καρδιάς:Η ιστορία της μεταμόσχευσης του Θοδωρή Κοτσαρίνη

356
Περίπατος στην Πλάκα, προσφιλής διαδρομή του Θοδωρή Κοτσαρίνη μετά τη μεταμόσχευση καρδιάς

Τον αξιαγάπητο (φίλο σήμερα) Θοδωρή Κοτσαρίνη αρχικά τον γνώρισα ως ασθενή στο Ωνάσειο κατά τη διάρκεια του προ-μεταμοσχευτικού του ελέγχου. Η συμμετοχή μου στο πρόγραμμα αυτό συνίσταται στο ότι είμαι ο υπεύθυνος καρδιολόγος του τμήματος καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης στην οποία υποχρεωτικά υποβάλλονται όλοι οι ασθενείς πριν και (κατά την παρακολούθηση) μετά τη μεταμόσχευση. Πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την καρδιοαναπνευστική δοκιμασία σε κυλιόμενο τάπητα έχει την ευκαιρία ο κλινικός καρδιολόγος όχι μόνον να μελετήσει το ιστορικό του ασθενή και να διαγνώσει το μέγεθος του λειτουργικού προβλήματος αλλά επίσης να αντιληφθεί τον τρόπο που αντιμετωπίζει ο ασθενής το σοβαρό αυτό πρόβλημα, τα στοιχεία και τη δύναμη του χαρακτήρα του, το μέγεθος της απαιτούμενης υπομονής με συνοδό συχνά την ακλόνητη ελπίδα ότι θα έρθει η πολυπόθητη καρδιά.

Ο Θοδωρής είχε την μεγάλη τύχη στις 11 Νοεμβρίου του 2003 να αποδεχτεί το σώμα του την καρδιά ενός δότη του οποίου η  αιφνίδια αναχώρηση για τον άλλο κόσμο έδωσε στον ίδιο την ευκαιρία να επιστρέψει δραστήριος και ενεργός σε ετούτο τον κόσμο, τον οποίο δεν ξέρω γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι αποκαλούν «μάταιο». Η διαδρομή και ο σκληρός αγώνας του Θοδωρή Κοτσαρίνη μέχρι να συναντήσει στο σκοτεινό του ταξίδι το φως της ποθούμενης ξένης καρδιάς αποδεικνύουν το ακριβώς αντίθετο, ότι ο κόσμος και η ζωή δεν είναι καθόλου μάταια γεγονότα. Η ιστορία του Κοτσαρίνη, θα μπορούσε να πει κάποιος, είναι το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα επιστροφής από τα υποχθόνια στα ουράνια δηλαδή από το σκοτάδι στο φως.

Ο Θοδωρής Κοτσαρίνης το 2016 τερματίζοντας τον μαραθώνιο 5 χλμ. στην Αθήνα (13 χρόνια μετά τη μεταμόσχευση καρδιάς)

Είναι μάλλον γνωστή η μεγάλη μου τάση να γνωρίσω μέσα από εξαντλητικές ερωτήσεις τα μύχια της ψυχής των συνανθρώπων μου, ιδιαίτερα ανθρώπων όπως ο Θοδωρής του οποίου η εμπειρία της μεταμόσχευσης καρδιάς μπορεί να φωτίσει τη ζωή και άλλων ανθρώπων (εν ασθενεία) οι οποίοι βαδίζουν στα γκρίζα όρια μεταξύ ζωής και θανάτου. Είχα καταλάβει ότι ο Θοδωρής ανταποκρίνεται πάντα με επιτυχία στο αίτημα του διαλόγου, είναι άτομο που προβληματίζεται ιδιαίτερα πάνω σε μεγάλα κοινωνικά ζητήματα, είναι άτομο με αίσθηση του χιούμορ, μπορεί να εκφράζει με σαφήνεια τις σκέψεις του σε προφορικό ή γραπτό επίπεδο. Θεώρησα ότι θα ήταν το πλέον κατάλληλο άτομο να του πάρω μια-κατά κάποιο τρόπο-«συνέντευξη», έτσι ώστε να του ξύσω τα σώψυχα και να τον προκαλέσω να μεταφέρει με αυθορμητισμό τα βιώματα και την εμπειρία της μεταμόσχευσης καρδιάς. Για να συζητήσω με τον Θοδωρή Κοτσαρίνη έπρεπε να μεταβάλλω τη σχέση μας από μια τυπική σχέση θεράποντα γιατρού-ασθενή σε σχέση ισότιμων συνομιλητών και πάνω από όλα φίλων. Ήταν μια χαλαρή συζήτηση κατά τη διάρκεια της οποίας δεν φορούσα την άσπρη μπλούζα. Οι απαντήσεις του στις ερωτήσεις μου θεωρώ ότι (για τον μέσο αναγνώστη αυτού του διαλόγου) εμπεριέχουν σημεία κορύφωσης μεγάλων δόσεων συγκίνησης. Όπως εκείνης που ενδεχόμενα μεταφέρουν σε άκαπνους στρατιώτες οι αφηγήσεις της πολεμικής εμπειρίας αληθινά μπαρουτοκαπνισμένων μαχητών. Ακολουθεί ο διάλογος μου με τον Θοδωρή Κοτσαρίνη.

Το 1997, τα ανέμελα χρόνια, λίγο πριν ξεκινήσει η περιπέτεια του Θοδωρή

Το 1997, τα ανέμελα χρόνια, λίγο πριν ξεκινήσει η περιπέτεια του Θοδωρή

 Πότε ξεκίνησε η περιπέτεια με την καρδιά σου, σε ποια φάση της ζωής σου βρισκόσουν τότε και ποια ήταν τα πρώτα συμπτώματα;

Στα 19 μου, όντας δευτεροετής φοιτητής, ανακάλυψα εντελώς τυχαία ότι πάσχω από υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. Σε επίσκεψή μου σε νοσοκομείο με απλή ίωση βρέθηκα να νοσηλεύομαι στην καρδιολογική κλινική για εξετάσεις περίεργες, όπως οι υπέρηχοι καρδιάς.  Η διάγνωση ήταν ξεκάθαρη κι οι οδηγίες σαφείς. Ζεις προσεκτικά χωρίς άθληση και με συνεχή παρακολούθηση από καρδιολόγο. Η πάθηση είναι αυτή από την οποία πεθαίνουν ακαριαία οι αθλητές στους αγωνιστικούς χώρους. Ωστόσο έζησα εντελώς κανονικά και μάλιστα έντονα, ιδιαίτερα έντονα θα έλεγα. Αποφοίτησα από το Πολυτεχνείο, έκανα τη στρατιωτική θητεία μου κι έπιασα δουλειά σαν χημικός μηχανικός. Δούλευα πολλές ώρες, διασκέδαζα, είχα και ιδιαίτερη αδυναμία στο ωραίο φύλο, όλα καλά, ο κόσμος ήταν για μένα. Ως το Δεκέμβρη του 1998, όταν είχα το πρώτο σύμπτωμα. Έχασα τις αισθήσεις μου μέσα στο αυτοκίνητό μου, ευτυχώς ήταν σταματημένο και στο νοσοκομείο που με μετέφεραν έπαθα τέσσερα επεισόδια ανακοπής καρδιάς τα οποία ανατάχθηκαν με απινιδώσεις. Η διάγνωση ήταν πάλι ξεκάθαρη και οι οδηγίες σαφείς. Ανατάξιμος αιφνίδιος θάνατος λόγω κοιλιακής ταχυκαρδίας, θα ξαναγίνει, οπότε για να μην αποβεί μοιραία επιβάλλεται η εμφύτευση απινιδωτή και φαρμακευτική αγωγή διά βίου.

Πότε σου ανακοίνωσε ο θεράπων γιατρός σου ότι θα χρειαστεί να κάνεις μεταμόσχευση καρδιάς-ως μοναδική λύση στο πρόβλημα σου και ποιες ήταν τότε οι πρώτες σκέψεις σου;

Το καλοκαίρι του 2003. Το θυμάμαι σαν σήμερα. Το Πάσχα του 2003 το πέρασα νοσηλευόμενος. Η πάθηση είχε εξελιχθεί βαθμιαία σε διατατική μυοκαρδιοπάθεια-καρδιακή ανεπάρκεια και το σώμα μου κατακρατούσε υγρά. Εκτός από τον κίνδυνο του αιφνιδίου θανάτου – με προστάτευε ο απινιδωτής, μάλιστα μου έσωσε τη ζωή τρεις φορές – είχα και το φόβο του πνευμονικού οιδήματος. Έπαιρνα κοκτέιλ από διουρητικά τα οποία κάποιες φορές δεν ήταν αρκετά και χρειαζόταν ενδοφλέβια χορήγηση. Αυτό έγινε εκείνο το Πάσχα. Παρά τρίχα τη γλίτωσα.

«Πάμε στο Ωνάσειο, να σε δουν στο Πρόγραμμα Μεταμοσχεύσεων;» με ρώτησε ο Άρης Αναστασάκης, ο γιατρός και φίλος μου. «Να πάμε» πρόλαβε κι απάντησε η μάνα μου που ήταν παρούσα. Ο Άρης μου ξεκαθάρισε ότι η μεταμόσχευση ήταν η τελευταία μου ελπίδα. Στο Ωνάσειο υπήρχε ο (Καρδιοχειρουργός) κος Πέτρος Αλιβιζάτος κι η Ομάδα του. Έπρεπε να με δουν, θα με έσωζαν. Δε θυμάμαι να ένοιωσα κάτι ιδιαίτερο. Δεν είχα ακόμα συναίσθηση του τι ακριβώς πάμε να κάνουμε. Θυμάμαι τα συναισθήματά μου κάπως χαοτικά. Ήθελα πολύ να ζήσω αλλά ήμουν πολύ φοβισμένος και μάλλον απαισιόδοξος. Ήμουν σίγουρα σε άθλια ψυχολογική κατάσταση. Δε θα το πιστέψεις αλλά περισσότερο με ένοιαζε να γυρίσω στη δουλειά μου. Ήταν εποχή που τα πράγματα στην εταιρεία που δούλευα δεν πήγαιναν καλά. Ήμουν περίπου ετοιμοθάνατος αλλά η πιο σημαντική έγνοια μου τότε ήταν να μπορώ να πηγαίνω για δουλειά. Πάντα προτεραιότητα είχα τη δουλειά. Προέρχομαι από φτωχή οικογένεια και ο χειρότερος εφιάλτης μου ήταν η πιθανότητα να μην μπορώ να αυτοσυντηρούμαι και να πρέπει να αναλάβουν τη φροντίδα μου οι γονείς και τα αδέρφια μου. Μάλιστα δε μου έφτανε να ζήσω με μια μικρή αναπηρική σύνταξη. Δούλεψα σκληρά και μάλιστα σε πάρα πολύ ανταγωνιστικό τομέα του ιδιωτικού τομέα. Τα κατάφερα και είμαι ιδιαίτερα περήφανος για αυτό.

Είχε περάσει από το μυαλό σου η ιδέα ότι μπορεί να τερματίσει η ζωή σου όταν μπήκες σε όλη αυτή τη διαδικασία; Φοβήθηκες τον θάνατο;

Από το Δεκέμβρη του 1998 προσπαθούσα να εξοικειωθώ με τη σκέψη ότι μπορεί να πεθάνω την επόμενη μέρα και να συμφιλιωθώ μ’ αυτή την προοπτική. Λοιπόν αυτό δε γίνεται. Γιατί κάθε πρωί ξυπνούσα με μια περίεργη αισιοδοξία. Ακόμα και στις πολύ δύσκολες και μαύρες μέρες, όταν με παρέλυε ο φόβος του θανάτου (ήταν αρκετές αυτές οι μέρες) υπολόγιζα στο επόμενο πρωί. Στην αισιοδοξία που σου δίνει το επόμενο πρωινό ξύπνημα. Οι πιο τρομακτικές στιγμές ήταν όταν ένοιωθα ότι έρχεται επεισόδιο κοιλιακής ταχυκαρδίας που μπορεί να με σκότωνε. Ακόμα κι όταν με έσωζε ο απινιδωτής, ο φόβος περνούσε το επόμενο πρωί. Το θάνατο τον φοβόμουν πάντα. Εκτός από  τη μέρα που πήγαινα στο Ωνάσειο για τη μεταμόσχευση.

Ήξερε η οικογένεια σου την ουσία του προβλήματος σου όταν σου προτάθηκε από την ιατρική ομάδα να κάνεις μεταμόσχευση καρδιάς; Τι πληροφορίες έδωσες εσύ ο ίδιος στην οικογένεια σου και ποια ήταν η δική τους αντίδραση;

 Εκ των υστέρων ανακάλυψα ότι όχι μόνο ήξεραν αλλά το συζητούσαν μεταξύ τους και κανόνιζαν πώς θα με βοηθήσουν όταν δε θα μπορώ. Τα αδέρφια μου είναι πιο μικρά από μένα, είμαστε δεμένη οικογένεια, η μάνα ο απόλυτος αρχηγός, ο πατέρας δουλευταράς και τίμιος αλλά ανήμπορος από ένα σημείο και μετά κι αυτός βαριά καρδιοπαθής. Όπως σου είπα πριν δούλευα συνεχώς. Δεν ανεχόμουν να χρειαστώ τη βοήθειά τους ακριβώς επειδή είναι μικρότεροι κι έφτιαχναν τη ζωή τους. Οι δύο αδερφοί μου είχαν αποκατασταθεί επαγγελματικά και παντρεύτηκαν, η μικρή μας αδελφή τελείωνε το πανεπιστήμιο. Αλλά ήταν κοντά μου. Η μάνα μου, η προσωποποίηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και δύναμης φρόντιζε όλους. Σ’ αυτήν οφείλω τη ζωή μου, στην πίστη της, στη δύναμή της, στο πάθος της για ζωή.

Πόσος καιρός μεσολάβησε από την απόφαση να κάνεις μεταμόσχευση μέχρι την ώρα που δέχτηκες την καρδιά του δότη και πως ένοιωσες εκείνη τη δύσκολη περίοδο;

Η απόφαση της ομάδας του Ωνασείου να προχωρήσουμε στη μεταμόσχευση πάρθηκε μετά από έναν αυστηρό, εξαντλητικό προμεταμοσχευτικό έλεγχο με νοσηλείες στο ΩΚΚ. Ήμουν από τους πιο τυχερούς. Το μόσχευμα προσφέρθηκε μετά από μόλις δύο μήνες.

Το διάστημα αυτό απολάμβανα τις υπηρεσίες των γιατρών και των συντονιστριών του Προγράμματος Μεταμοσχεύσεων του Ωνασείου. Αλλά και των νοσηλευτών και του υπόλοιπου προσωπικού αυτού του διαμαντιού νοσοκομείου. Λέω απολάμβανα γιατί παρόλη τη δυσκολία της διαδικασίας του ελέγχου, τις συνεχείς εξετάσεις ακόμα και την αυστηρότητα των ανθρώπων του Προγράμματος, η ίδια η διαδικασία, η νοσηλεία και η φροντίδα γινόταν με τέτοιον επαγγελματισμό και τόση ανθρωπιά που σε γέμιζε με ένα αίσθημα ασφάλειας ότι εδώ τίποτα δεν μπορεί να πάει στραβά. Όλα λειτουργούσαν σαν μια καλοκουρδισμένη ορχήστρα, οργανωμένη από τον μαέστρο κο Πέτρο Αλιβιζάτο.

Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι έγιναν όλα γρήγορα και δεν πρόλαβα να νοιώσω την αγωνία για την ανεύρεση του μοσχεύματος. Γιατί αμέσως μετά την εγγραφή σου στη λίστα μεταμόσχευσης έρχεσαι αντιμέτωπος με την πραγματικότητα της Δωρεάς Οργάνων στη χώρας μας. Και είναι μια θλιβερή πραγματικότητα. Είμαστε οι τελευταίοι στην Ευρώπη στη δωρεά οργάνων. Στις συζητήσεις με τους δικούς μου προσπαθούσαμε να συνειδητοποιήσουμε τη διαδικασία.  Έπρεπε να συμβεί κάτι, ένας θάνατος νέου ανθρώπου και μια γενναία προσφορά από τους δικούς του. Αλλά η ιδέα ότι η σωτηρία σου θα ερχόταν με το θάνατο ενός νέου ανθρώπου δεν είναι εύκολη στη διαχείριση. Κι εδώ η μάνα έδωσε την απάντηση. Δεν είναι ο θάνατος, αυτός θα ερχόταν έτσι κι αλλιώς, είναι η απόφαση εκείνης της μάνας να δωρίσει τα όργανα.

Τι σκέφτησες αντανακλαστικά (ως πρώτη σου σκέψη) όταν σε ειδοποίησαν ότι βρέθηκε καρδιά για εσένα και ότι θα κάνεις τελικά μεταμόσχευση;

Ήμουν στο ιατρείο του ψυχίατρου του Προγράμματος, 6 το απόγευμα. Ο κύριος Σούρας έβαλε τις φωνές και πετάχτηκε από την καρέκλα του σαν να έβαλε γκολ σε τελικό μουντιάλ η εθνική. Εγώ πάγωσα, προσπάθησα να θυμηθώ τις οδηγίες που μου είχαν δώσει, δεν ήθελα να κάνω κάποιο λάθος και δεν πάνε καλά τα πράγματα λες κι εξαρτιόταν από μένα. Στριφογυρνούσε στο μυαλό μου αυτό που μου έλεγαν συνέχεια, η διαδικασία της μεταμόσχευσης  μπορεί να σταματήσει σε οποιοδήποτε στάδιο. Αλλά ένοιωθα μια σιγουριά και αυτοπεποίθηση λες κι εξαρτιόταν από μένα. Στη διαδρομή για το νοσοκομείο συνειδητοποίησα ότι ένα παιδί έχασε τη μάχη με το θάνατο. Δεν προκαλεί θλίψη αυτό; Κι έδινα οδηγίες στον αδερφό μου τι πρέπει να κάνει με τα πρακτικά ζητήματα αν δεν τα καταφέρω. Πρέπει να με έβριζε. 

 

Ποια πιστεύεις ότι είναι τα προαπαιτούμενα (σε επίπεδο προσωπικότητας) για να μπει κανείς στη διαδικασία της μεταμόσχευσης, γιατί όπως γνωρίζεις υπάρχουν άτομα που ενώ πληρούν τα βιολογικά κριτήρια δεν αντέχουν ψυχολογικά την διαδικασία; Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι κάποιος προτιμά να πεθάνει παρά να υποστεί την διαδικασία.

Η αλήθεια είναι όμως ότι, όπως επαναλαμβάνει συνέχεια ο κος Αλιβιζάτος, η μεταμόσχευση ξεκινά αμέσως μετά τη συρραφή του οργάνου. Και μεγάλη ευθύνη για την επιτυχία της φέρει κι ο μεταμοσχευμένος. Γιατί ξεκινά αμέσως και δια βίου η φαρμακευτική αγωγή της ανοσοκαταστολής που σε καθιστά επιρρεπή σε λοιμώξεις και καρκίνους. Αυτό είναι η μεταμόσχευση, η ισορροπία ανάμεσα στην ανοσοκαταστολή και την προσβολή από ιούς, λοιμώξεις και καρκίνους. Πρέπει λοιπόν καταρχάς να μπορείς να εκτιμήσεις το ευεργέτημα. Ότι σου δόθηκε ένα πολύτιμο δώρο, μια καρδιά που πιθανόν να στερήθηκε κάποιος άλλος και πρέπει να την φροντίζεις. Να φροντίζεις δηλαδή τον εαυτό σου. Να είσαι πειθαρχημένος, συγκροτημένος, να έχεις επίγνωση της κατάστασης, σοβαρός με τις υποχρεώσεις σου, υπάκουος στις οδηγίες και τις εντολές των γιατρών, να προσέχεις τι τρως και τι πίνεις. Να θέλεις να ζήσεις. Ξέρεις, για μένα δεν αρκεί να επιβιώνεις. Πρέπει να ζεις, να είσαι δραστήριος, παραγωγικός, δημιουργικός και να προσφέρεις. Το οφείλεις στον δότη σου αυτό. Και δεν πρέπει να είσαι μίζερος. Η μεταμόσχευση, σαν γιατρός το ξέρεις, σε ξαναγεννάει. Δεν πρέπει να γκρινιάζεις με την παραμικρή ή ακόμα και με μια μεγαλύτερη αναποδιά. 

Πότε πάτησες στα πόδια σου μετά τη μεταμόσχευση και πότε άρχισες να νοιώθεις πλήρως υγιής (όπως ήσουν πριν αρρωστήσεις); Πότε άρχισες να έχεις φυσιολογικές δραστηριότητες και αν τελικά πιστεύεις ότι επέστρεψες πλήρως στον πρότερο σου βίο;

 Στην κυριολεξία με σήκωσαν όρθιο τη δεύτερη ή την τρίτη μέρα. Μπήκαν στο δωμάτιο της εντατικής δύο φυσιοθεραπευτές, με άρπαξαν και με έστησαν όρθιο. Αξέχαστη στιγμή. Το επόμενο βήμα ήταν όταν έκανα βόλτα στο διάδρομο του έκτου ορόφου του ΩΚΚ λίγες μέρες μετά. Τα δάκρυα χαράς της μάνας και της αδερφής μου θυμάμαι από κείνη τη μέρα. Μετά στατικό ποδήλατο στο δωμάτιο του έκτου ορόφου. Με δισταγμό στην αρχή. Δε φανταζόμουν ποτέ ότι θα έκανα ποδήλατο χωρίς να φοβάται κανένας ότι θα πεθάνω. Δεν το πίστευα. Μετά στους δρόμους της Αθήνας με τη μάσκα στο πρόσωπο αμέσως μετά το εξιτήριο. Τα δυνατά, σίγουρα βήματα που κάθε μέρα γινόταν πιο δυνατά και πιο σίγουρα, τα πρώτα σκαλιά, ανέβαινα στον τρίτο όροφο με τα πόδια, ανείπωτη χαρά. Και τρεις μήνες μετά, μόλις μου επετράπη να κυκλοφορώ χωρίς μάσκα, την επόμενη μέρα στο γραφείο που με περίμενε. Η επιστροφή στη δουλειά, να αρπάξω πάλι τη ζωή μου στα χέρια μου, να επιστρέψω στην κανονικότητα. Έγινα αμέσως ένας κανονικός, φυσιολογικός άνθρωπος ανάμεσα σε κανονικούς φυσιολογικούς ανθρώπους. Στόχος να πάρω το μπόνους. Τα απογεύματα γυμναστήριο και βέβαια οι ατελείωτες ώρες κολύμπι το πρώτο καλοκαίρι μετά τη μεταμόσχευση. Έβλεπα το κορμί μου να αλλάζει, να ξαναγίνεται κορμί γυμνασμένου 37χρονου. Όσο για το γόρδιο δεσμό της ερωτικής πράξης τον έκοψε μια κοπέλα που με βούτηξε και με φίλησε. Δεν έπαθα τίποτα και μου φάνηκε περίεργο γιατί δεν στο κρύβω το φοβόμουν αυτό. Να σου λένε μακριά από την επαφή με ανθρώπους μην κολλήσεις τίποτα κι αυτή με φίλησε. Μπορούσα λοιπόν να επιστρέψω στην ερωτική μου δραστηριότητα- όπως παλιά. Αυτό και αν είναι φυσιολογικό.

Ο συχνός εξονυχιστικός έλεγχος και η αυστηρή παρακολούθηση μετά τη μεταμόσχευση καρδιάς σου δημιούργησε ιδιαίτερη ανησυχία; Πέρασε ποτέ από το μυαλό σου η ιδέα μιας πιθανής απόρριψης της καρδιάς που δέχτηκες;

Κάθε φορά που φτάνει η ώρα για τη νοσηλεία του ετήσιου τακτικού ελέγχου – τον πρώτο καιρό ήταν πιο συχνός – αγχώνομαι. Όπως σου είπα πριν η μεταμόσχευση ξεκινάει μετά τη συρραφή της καρδιάς οπότε οι έλεγχοι αυτοί είναι μέρος της. Μάλιστα είναι το μυστικό της επιτυχίας ενός Προγράμματος Μεταμόσχευσης. Η στενή παρακολούθηση και η επί 24ωρου, 365 μέρες το χρόνο διαθεσιμότητα της ομάδας να υποστηρίξουν τον μεταμοσχευμένο. Ό,τι και να μας συμβεί καλούμε τις συντονίστριες και λαμβάνουμε άμεσα οδηγίες και φροντίδα. Έτσι ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος μη αναστρέψιμης βλάβης. Λοιπόν στους τακτικούς ελέγχους πάντα πάω με άγχος και φόβο μήπως βρεθεί κάτι που μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω.

Εμείς που έχουμε ζήσει τόσο δύσκολες μέρες με βαριές παθήσεις και μετά βγαίνουμε στο φως, νομίζω ότι φοβόμαστε περισσότερο μήπως, ψάχνοντας, βρεθεί κάτι που καταστρέψει την κατάσταση που βιώνουμε τώρα. Ωστόσο ξαναλέω ότι το συχνό εξονυχιστικό follow up μας δημιουργεί την αίσθηση της ασφάλειας ότι όλα μπορούν να αντιμετωπιστούν γρήγορα κι επομένως πιο αποτελεσματικά. Η πιθανότητα της απόρριψης είναι μέσα στο παιχνίδι. Συνήθως είναι μια αντιστρέψιμη κατάσταση. Δε μου συνέβη κι ελπίζω να μη μου συμβεί ποτέ.

Ποια πρόσωπα και ποια γεγονότα θυμάσαι χαρακτηριστικά από όλη αυτή τη διαδρομή πριν και μετά τη μεταμόσχευση; Εννοώ πρόσωπα, στιγμές, ίσως και φράσεις που θα μείνουν ανεξίτηλα στη μνήμη σου.

Καταρχάς να μην ξεχνάμε ότι δε θα μιλούσαμε σήμερα αν οι οικείοι του δότη μου, άνθρωποι που δεν τους ξέρω,  δεν αποφάσιζαν την κρίσιμη στιγμή να δωρίσουν τα όργανά του. Σε αυτούς τα χρωστάω όλα. Σου είπα πριν ότι ήμουν στο ιατρείο του ψυχιάτρου της ομάδας όταν χτύπησε το κινητό μου κι άκουσα τη γνώριμη φωνή της συντονίστριας κυρίας Ειρήνης Κίτσου «Θοδωρή, νομίζουμε ότι έχουμε κάτι για σένα. Σε μία ώρα να είσαι στο νοσοκομείο».  Η πιο σπουδαία στιγμή.

Τον Άρη Αναστασάκη, τον ακούραστο γιατρό μου και φίλο που με ένα βλέμμα μπορούσε να καταλάβει και να μου πει «Θοδωρή σε περιμένει κρεβάτι στην εντατική στο Ιπποκράτειο, πήγαινε κι έρχομαι». Με πήρε από το χέρι και πήγαμε μαζί στο ΩΚΚ να με δει για πρώτη φορά ο γιατρός του Προγράμματος Μεταμοσχεύσεων ο κύριος Νάσος Μαγγίνας.

Όταν ο αδερφός μου ο Σάκης ξενύχτισε δίπλα μου τη νύχτα που μου εμφύτευσαν τον απινιδωτή και είχα αφόρητους πόνους.

Όταν με χαιρέτησε έξω από την εντατική μετά τις ανακοπές ο συνάδελφος και φίλος Μάκης Κατωπόδης που με έψαχνε οκτώ ώρες μέχρι να ειδοποιηθούν από την Αστυνομία. Ο ίδιος άνθρωπος ήρθε στο ΩΚΚ και μου είπε ότι με προσέλαβαν στη Νεοχημική κι ότι η θέση μου με περιμένει όταν γίνω καλά.

Την πρώτη φορά που κλονίστηκε η πίστη μου ότι δε θα τα καταφέρω κι ότι όλοι κατάλαβαν ότι πλέον τελειώνω. Για να πάω στο γραφείο μου έπρεπε να ανέβω από το ισόγειο στον πρώτο όροφο μια εσωτερική σκάλα. Μετά τα πρώτα πέντε σκαλιά δεν μπορούσα, έπρεπε να ξεκουραστώ να πάρω ανάσα. Σήκωσα το κεφάλι και κοίταξα ψηλά. Στο τέλος της σκάλας στεκόταν ο εργοδότης μου. «Θοδωρή μπορείς; Έλα σιγά σιγά». Ο ίδιος άνθρωπος ήρθε στο δωμάτιο μετά τη μεταμόσχευση και μου είπε, τελείωνε, σε περιμένουμε έχουμε δουλειές. Δε ζει πλέον.

Τον κο Πέτρο Αλιβιζάτο, τον οποίο είδα μια φορά πριν τη μεταμόσχευση με τη συντονίστρια κυρία Χιλίδου και κάθισε βαθιά μέσα στην πολυθρόνα, σταυροπόδι και μου είπε ότι διαβάζει ιστορία. Ο κος Αλιβιζάτος είναι ο πιο σημαντικός άνθρωπος στη ζωή μου μετά τους γονείς μου. Έστησε το Πρόγραμμα Μεταμοσχεύσεων στο ΩΚΚ, ένα μοναδικό επίτευγμα στη χώρα που έδωσε την ευκαιρία σε δεκάδες ανθρώπους κάθε τάξης και οικονομικής δυνατότητας να διεκδικήσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια. Αλλά έγινε κι ένας καλός φίλος και μέντορας μετά τη μεταμόσχευση, ένας δεύτερος πατέρας που ακόμα με νοιάζεται και με φροντίζει.

Η απογοήτευση όταν μετά από σειρά συνεντεύξεων με προσέλαβε πολυεθνική εταιρεία πετρελαιοειδών αλλά με «έκοψε» ο γιατρός της εταιρείας.

Οι κύριοι Γιάννης Αποστολίδης και Σταύρος Γιγάντες στον Ευαγγελισμό. Και βέβαια ο γιατρός μου τα τελευταία χρόνια ο κύριος Βαγγέλης Λεοντιάδης, ο πιο καταρτισμένος γιατρός στις μεταμοσχεύσεις στο ΩΚΚ. Ακούει υπομονετικά ακόμα και τις πιο ανόητες απορίες και φοβίες μου.

Οφείλω ευγνωμοσύνη ωστόσο σε πάρα πολλούς. Στους εργοδότες μου, τους συναδέλφους, τους συνεργάτες μου, τους πελάτες μου, τους προμηθευτές, τους φίλους και συγγενείς, τον αδερφό του πατέρα μου, όλους όσοι μου στάθηκαν. Υπάρχουν και κακά περιστατικά με μάλλον κακούς ανθρώπους (και γιατρούς μάλιστα) αλλά δε θέλω να τα σκέφτομαι.

Τι νομίζεις ότι κέρδισες και τι έχασες ως άνθρωπος από αυτή τη μεγάλη περιπέτεια της ζωής σου; Πιστεύεις ότι σε άλλαξε σε κάτι αυτή η εμπειρία και πως βλέπεις τον κόσμο σήμερα;

Παραμένω το ίδιο εγωιστής και ματαιόδοξος όσο στα 25 μου. Ελπίζω να έγινα λίγο καλύτερος άνθρωπος. Δεν ξέρω. Σε διαβεβαιώνω ότι κάθε μέρα προσπαθώ η καρδιά του δότη μου να χτυπάει στο στήθος ενός καλού ανθρώπου. Αλλά ξεχνάει ο άνθρωπος. Ίσως αυτό να είναι ευλογία, δεν ξέρω. Πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου ανικανοποίητο, κάποτε μίζερο. Σαν να μην έχω περάσει όσα πέρασα, σαν να μην έχω απολάβει το ευεργέτημα της δωρεάς οργάνων. Αλλά θέλω να είμαι τίμιος και ακέραιος. Προσπαθώ.

Ίσως έκανα λάθος στην προσωπική μου ζωή. Μάλλον κιότεψα. Στα 31 μου, μετά τα επεισόδια των ανακοπών, πήρα τη συνειδητή απόφαση να μην κάνω οικογένεια μάλλον επειδή υπήρχε σοβαρή πιθανότητα να μην μπορώ να παίξω το ρόλο που ήθελα να έχω ως σύζυγος, πατέρας, οικογενειάρχης. Μετά τη μεταμόσχευση ήθελα να ξαναπιάσω τη ζωή μου από την αρχή. Πρώτα επαγγελματικά, μετά οικονομικά, μετά κοινωνικά, αμέλησα την προσωπική μου ζωή. Αυτό έχασα μάλλον. 

Τι στόχους βάζεις σήμερα και τι όνειρα κάνεις για το μέλλον σου;

Από τη ζωή μου έμαθα να μην κάνω μεγαλεπήβολα όνειρα και να μη βάζω μακροπρόθεσμους στόχους. Με ενδιαφέρει να πηγαίνω καλά με την υγεία μου. Να βρεθείς από την κορυφή ενός προσωπικού επιτεύγματος σε μια εντατική και να πρέπει να αρχίσεις από την αρχή είναι υπόθεση μιας στιγμής. Να έχουμε την υγειά μας και πρέπει να την φροντίζουμε.

Στη θάλασσα, υποβρύχια λήψη, ο Θοδωρής 20 Αυγούστου 2018, σχεδόν 15 χρόνια μετά τη μεταμόσχευση καρδιάς στο Ωνάσειο ΚΚ.

Σύντομο βιογραφικό του Θοδωρή Κοτσαρίνη

Γεννήθηκε τον Απρίλη του 1967 στο Περιστέρι Αττικής. Έζησε και μεγάλωσε στην Αμφιλοχία. Φοίτησε στη σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ.

Δούλεψε ως Χημικός Μηχανικός στη βιοτεχνία ελαστικών και στις πωλήσεις πρώτων υλών για τη βιομηχανία σε διάφορες εταιρείες με έδρα την Αθήνα. Σήμερα ζει ξανά στην Αμφιλοχία.

 (*) Θανάσης Δρίτσας, Καρδιολόγος, Αναπληρωτής Διευθυντής, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, Συνθέτης και συγγραφέας

 

Πηγή:http://www.globalview.gr/

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.