Η αντιδήμαρχος που έγραψε ιστορία και λειτούργησε και τη Ροδιακή Έπαυλη!

237
https://www.rodiaki.gr/

Είναι και κάποιοι που δεν τους αμφισβητεί κανείς. Τα χρόνια που περνούν, γράφουν τ’ όνομά τους με ακόμα πιο έντονα γράμματα. Η στάση ζωής τους διαυγής, την προσωπική ηθική τη βάζουν πάνω απ’ όλους και όλα.

«Είμαι Ρόδο τώρα…», μου είπε η Λίτσα Παπαθανάση, άρτι αφιχθείσα από το Καστελλόριζο, το νησί της, όπου περνά τα καλοκαίρια της, κι ας γύρισε δυό φορές τον κόσμο όλο. Οι άνθρωποι που ταξιδεύουν φαίνονται, σκέφτομαι ενώ την έχω απέναντί μου, ντυμένη  κομψά,  ενώ βάζει και βγάζει τα γυαλιά της με τον ζωηρόχρωμο σκελετό.  Δεν είναι πια στα κοινά, αλλά αυτοί που ξέρουν την έχουν σύμβολο.

«Όταν ήταν η Λίτσα Παπαθανάση ήταν αντιδήμαρχος, λένε…», κι απαριθμούν και αφηγούνται. Ήταν το 1984 που ανέλαβε και το 1988 που παραιτήθηκε «γιατί δεν μπορούσε πια να κάνει τη δουλειά της» όπως μου εκμυστηρεύτηκε, αλλά είναι σαν να έμεινε δεκαετία στην αυτοδιοίκηση. Όπως  ένα πολύ καλό τραγούδι που ενώ τ’ ακούς για πρώτη φορά είναι σαν να το γνωρίζεις χρόνια.

Έτσι είναι η Λίτσα Παπαθανάση που σήμερα τη ρώτησα μόνο για τη Ροδιακή Έπαυλη. Πού να χωρέσουν τ’ άλλα για να μου τα πει;Η κα Λίτσα ΠαπαθανάσηΗ κα Λίτσα Παπαθανάση

«Το αρχικό κτήριο το οποίο αναδείχτηκε και συμπληρώθηκε στη συνέχεια από τους Ιταλούς, δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα από τους Τούρκους και διέμεναν σ’ αυτό αξιωματούχοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μου λέει. Όταν οι Ιταλοί κατέλαβαν τη Ρόδο,  μετέτρεψαν το αρχικό κτίσμα σε υπέροχο νεοκλασικό, με ιταλικό στιλ και αποικιοκρατικά στοιχεία. Αρχιτέκτονας ήταν  ο διάσημος Ιταλός  Φλορεστιάνο Ντι Φάουστο ο οποίος δημιούργησε πολλά ακόμα από τα υπέροχα κτίσματα της Ρόδου. Οι αλλαγές έγιναν το 1925 και  τότε ήταν που διαμορφώθηκαν και οι κήποι του. Στην Έπαυλη εγκαταστάθηκε ο Ιταλός διοικητής της Ρόδου Μάριο Λάγκο, κι αργότερα ο Ντε Βέκκι. Μάλιστα επί Λάγκο φιλοξενήθηκε στην Έπαυλη και ο Ιταλός βασιλιάς Βιττόριο Εμμανουέλε».

Μέχρι που η Ρόδος απελευθερώθηκε  και η Έπαυλη έγινε Βασιλική!
Μετά την Απελευθέρωση της Δωδεκανήσου, η Έπαυλη περιήλθε στο Στρατιωτικό Οργανισμό ο οποίος διαχειριζόταν τα ακίνητα της βασιλικής οικογένειας της Ελλάδας, κι έτσι έγινε η θερινή κατοικία του βασιλιά Παύλου ο οποίος  τη χρησιμοποίησε κάποιες φορές όταν ακόμα ο Κωνσταντίνος ήταν μικρός όπως και οι πριγκίπισσες  Σοφία και  Ειρήνη. Τα χρόνια που λειτουργούσε ως Βασιλική Έπαυλη την πρόσεχε και τη συντηρούσε ο Χρυσάγης, η σύζυγος του οποίου ήταν η νταντά γα τον Κωνσταντίνο και τις μικρές πριγκίπισσες.

Και μετά αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για το κτήριο!
Φεύγοντας ο βασιλιάς Κωνσταντίνος από την Ελλάδα, η Έπαυλη ήταν η «κοιμώμενη πριγκίπισσα» για χρόνια, παραμένοντας κλειστή ενώ οι κήποι της έγιναν ρουμάνια. Μπήκε λουκέτο μέχρι το 1982 που εξελέγη η δημοτική αρχή του Σάββα Καραγιάννη της οποίας ήμουν μέλος οπότε  και ζητήσαμε την παραχώρησή της στο Δήμο Ρόδου όχι κατά κυριότητα, αλλά κατά χρήση. Κι έτσι, η Βασιλική Έπαυλη, τα θερινά ανάκτορα δηλαδή τα ονομάσαμε Ροδιακή  Έπαυλη, και θελήσαμε να τη μετατρέψουμε σε πνευματικό κέντρο ενώ διαμορφώσαμε και τους κήπους ώστε να είναι ανοιχτοί και επισκέψιμοι για τον κόσμο. Ξεκινήσαμε από τα «ρουμάνια», όπου φτιάχτηκε ένας υπέροχος κήπος και γύρω από τα δέντρα φτιάξαμε παγκάκια από πέτρα. Είναι μεγάλη η έκταση. Ξεκινάει από την οδό Ελευθερίου Βενιζέλου, η μία πλευρά είναι στην Ερυθρού Σταυρού (δρόμος παλιού νοσοκομείου), μέχρι την Αλεξάνδρου Διάκου.

Τι έγινε το σπίτι με τα κοχύλια που υπήρχε δίπλα στην πλευρά του Θέρμαι;
Από την πλευρά του Θέρμαι υπήρχε ένα δίπατο σπίτι του οποίου οι τοίχοι εξωτερικά ήταν διακοσμημένοι με κοχύλια και ήταν ένα υπέροχο θέαμα. Έγινε ό,τι έγιναν όλα. Κατεδαφίστηκε και έγινε πολυκατοικία η οποία έχει κάτω μαγαζιά και πάνω σπίτι.

Τότε οι αντιδήμαρχοι για την πόλη της Ρόδου ήταν μόνο δύο, κι εσείς η μία εκ των δύο με πολύ σημαντικές αρμοδιότητες. Ποιες είχατε;
Από το 1984 ήμουνα αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Πρόνοιας, Διεθνών Σχέσεων, Τουρισμού, Πινακοθήκης, Δημοτικού Θεάτρου ενώ τότε δημιουργήσαμε για πρώτη φορά και το ΚΑΠΗ και ήμουν πρόεδρος του ΚΑΠΗ, αλλά και τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης.

Όλα αυτά σε ένα χαρτοφυλάκιο;
Όλα. Ο άλλος αντιδήμαρχος μαζί μ’ εμένα, αρχικά ήταν ο Φώτης Κωστόπουλος που είχε τη Μεσαιωνική Πόλη και τις  Διοικητικές Υπηρεσίες και τον διαδέχτηκε ο Γιώργος Μιχαηλίδης, ο αείμνηστος. Τον Ιανουάριο του 1983 αναλάβαμε, και σε ό,τι αφορά τη Ροδιακή Έπαυλη όπως την ονομάσαμε, ξεκινήσαμε αμέσως με τους κήπους της και το 1984 προχωρήσαμε με το κυρίως κτήριο το οποίο ήταν σε κακά χάλια.

Ήταν και το ΠΑΣΟΚ τότε στην κυβέρνηση που έδινε χρήμα, ήσασταν κι εσείς δημιουργικοί…
Το φτιάξαμε ακριβώς όπως ήταν επί Ιταλίας. Φέρναμε τα υλικά από εκεί, τα πλακάκια για τα μπάνια, τα ψηφιδωτά, τα διακοσμητικά, έγινε πανέμορφη.

Και πανέμορφη καθώς ήταν  τη λειτουργήσατε. Έσφυζε από ζωή. Τι φιλοξενούσε, ποιοι βρίσκονταν εκεί για να απασχοληθούν δημιουργικά;
 Σε συνεργασία με το Γιάννη Ηρακλείδη που ήταν και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Πινακοθήκης ενώ ήταν και στην τριμελή Καλλιτεχνική Επιτροπή, δημιουργήσαμε τη Δημοτική Δανειστική Βιβλιοθήκη που εγκαταστάθηκε στο ισόγειο και είχε περίπου 15.000 βιβλία τα οποία και αγοράσαμε. Μπορούσες να διαβάσεις σε χώρο κατάλληλα διαμορφωμένο ενώ φτιάξαμε και εντευκτήριο στην πίσω πλευρά, σ’ ένα σπίτι που υπήρχε και κάναμε σ’ αυτό εντευκτήριο, τον κάτω χώρο του. Στον πάνω όροφο του σπιτιού αυτού δημιουργήσαμε γραφείο στο οποίο απευθύνονταν μονογονεϊκές οικογένειες και το λειτουργούσαμε με κοινωνική λειτουργό.

Μυθικά πράγματα αυτά για την εποχή εκείνη! Σκεφτήκατε μέχρι τις μονογονεϊκές οικογένειες!
Τις βρίσκαμε κατόπιν έρευνας που κάναμε, δεν ήταν εύκολο τότε. Ένα μέρος των γλυπτών της Πινακοθήκης το μεταφέραμε ώστε να κοσμήσουν την είσοδο της Ροδιακής Έπαυλης. Γλυπτά του Θόδωρου, του Καπράλου και άλλων. Στο ισόγειο, λειτουργούσαμε εργαστήριο φωτογραφίας, πλήρως εξοπλισμένο και με εμφανιστήριο κι είχαμε  δάσκαλο το Νίκο Κασέρη. Δώσαμε χώρο στους ερασιτέχνες ζωγράφους της Ρόδου. Τους αγοράσαμε ό,τι χρειάζονταν: καβαλέτα, μπογιές, και όταν κάναμε έκθεση στην Πινακοθήκη ώστε να εκθέσουν έργα τους επώνυμοι ζωγράφοι τους οποίους καλούσαμε στη Ρόδο, τους υποχρεώναμε να κάνουν σεμινάριο στους ερασιτέχνες ζωγράφους της Ρόδου. Στον πάνω  όροφο είχαμε δημιουργήσει χώρο όπου μπορούσες ν’ ακούσεις κλασική μουσική και μεσαιωνική μουσική, με τη χρήση ακουστικών. Επίσης υπήρχε χώρος πολλαπλών εκδηλώσεων όπου γίνονταν ομιλίες, σεμινάρια, εκθέσεις, ενώ κατά τους θερινούς μήνες πολλές εκδηλώσεις ελάμβαναν χώρα στους κήπους.  Είχαμε επενδύσει στα παιδιά ως δημοτική αρχή. Είχαμε 500 παιδιά τα οποία μετείχαν σε τμήματα ή παραδοσιακών χωρών ή παιδικού θεάτρου, με τη Ζωή Φωτεινού, τη χαρισματική αυτή δασκάλα στο θέατρο, αείμνηστη κι αυτή. Και είχαμε και τη χορωδία του Δήμου με το Γιώργο Σακελλαρίδη που είχε 100 παιδιά και η μπάντα του Δήμου έπαιζε.

Ροδιακή Έπαυλη, Εθνικό Θέατρο, Δημοτικό Θέατρο, το Θέατρο της Τάφρου, το  «Ρόδον», όλα έσφυζαν από ζωή και τα λειτουργούσατε εσείς!
Δούλευα 16 ώρες την ημέρα, οργανωμένα. Πάντα έπαιρνα το καλό από τους ανθρώπους. Μου έλεγαν: «πώς συνεργάστηκες μ’ αυτόν;». Εγώ είχα άψογη συνεργασία. Και δεν ασχολιόμουν με κουτσομπολιά, δεν τ’ άκουγα. Εμείς βλέπαμε το στόχο μας. Το 1988 στη Ροδιακή Έπαυλη, έγινε το δείπνο των Ηγετών της Ευρώπης, της Συνόδου Κορυφής. Κι εκεί σ’ αυτό τον χώρο βγήκαν και τα πορίσματα. Κι αυτό που δεν ξέρει ο κόσμος είναι ότι φτιάξαμε μέχρι γυναικείες τουαλέτες στην Έπαυλη για τις ανάγκες της Συνόδου, μήπως και τις χρειαστεί η Μάργκαρετ Θάτσερ.

Σήμερα, κ. Παπαθανάση, τι λέτε για τη Ροδιακή Έπαυλη;
Δεν ξέρω, δεν έχω πάει καν, δεν ξέρω πώς είναι. Διαβάζω για κομμένα δέντρα… Στενοχωριέμαι, αυτά μόνο θλίψη σου προκαλούν. Εμείς δουλεύαμε και είχαμε στο μυαλό μας να αλλάξουμε τον κόσμο. Τέτοια μυαλά κουβαλούσαμε. Ελπίζω να ξαναφτιαχτεί η Ροδιακή Έπαυλη και να τη χαίρεται ο κόσμος όπως τη χαιρόμασταν τότε. Γιατί ο πολιτισμός είναι μακροχρόνια επένδυση, δαπανηρή, αλλά είναι η βάση για να έχουμε καλύτερους ανθρώπους, ολοκληρωμένους.

Χαίρεσαι να μιλάς μαζί της. Αβίαστα όλα. Τα λόγια της, τα έργα της, η φήμη που την ακολουθεί και δημιουργήθηκε από  την επιτυχία σε ό,τι καταπιάστηκε σ’ αυτή τη ζωή, η πρόξενος της Δανίας επί πολλά έτη, η πρόεδρος του παγκόσμιου Σκωλ, η Λίτσα Παπαθανάση!

• Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο του Σωτήρη Φωκά

Πηγή:https://www.rodiaki.gr/

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.