Ιωάννα Καραβάνα: «Μάχομαι για την απάλειψη όλων των διακρίσεων έναντι καρκινοπαθών»

266
Η κα Ιωάννα Καραβάνα, πρόεδρος του Συλλόγου Καρκινοπαθών Λάρισας μιλά στη larissanet για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού, τις επιπτώσεις που αφήνει η πανδημία και την πρόληψη που σώζει ζωές

«Η βία δυστυχώς δεν υποχωρεί μπροστά στην ασθένεια. Όσες ασθενείς την υφίστανται είναι σε δεινή θέση καθώς καλούνται να διαχειριστούν δυο εχθρούς…»

Της Φανής Δουρδούρα

Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί ως μήνας πρόληψης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού. Θυμίζει σε πολλές γυναίκες να κλείσουν ένα ραντεβού στο γιατρό τους – για έλεγχο και μαστογραφία – ενώ σε άλλες το δύσκολο ταξίδι που διανύουν, ή έχουν διανύσει, αναδεικνύοντάς τες νικήτριες.

Στην Ευρώπη μια στις εννιά γυναίκες νοσεί από την πιο διαδεδομένη (σε εμφάνιση) μορφή καρκίνου. Γυναίκες όλων των ηλικιών, με ή χωρίς κληρονομικό ιστορικό, αντιμετωπίζουν τον καρκίνο του μαστού, ο οποίος τελικά είναι υπόθεση όλων μας. Σημαντικότατες είναι οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει ο Σύλλογος Καρκινοπαθών Λάρισας, με την πρόεδρό του κα Ιωάννα Καραβάνα να ζητάει από τις γυναίκες να αγαπήσουν τον εαυτό τους, να «σπάσουν» τη σιωπή και να ζητήσουν βοήθεια χωρίς φόβο.

Μιλώντας στη larissanet αφηγείται την δική της ιστορία με τον καρκίνο του μαστού, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ασθενής, όπως και την τεράστια σημασία που έχει η ψυχολογία στη μάχη με την ασθένεια. Συνάμα δίνει το δικό της στίγμα σε ότι αφορά τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία της Λάρισας αντιμετωπίζει τους ασθενείς, ενώ αναφέρεται στη βία κατά των γυναικών που δεν σταματάει ούτε όταν νοσούν και την κατάσταση που βιώνουν οι καρκινοπαθείς την περίοδο της πανδημίας.

Κυρία Καραβάνα, τί σημαίνει για εσάς προσωπικά, όπως και για το Σύλλογο Καρκινοπαθών Λάρισας, ο Οκτώβριος ως μήνας αφιερωμένος στον καρκίνο του μαστού;

Ο  Οκτώβρης είναι πάντα ένας μήνας γεμάτος δράσεις για το Σύλλογό μας, πολλώ δε μάλλον που στο σύνολο των μελών μας, ο μεγαλύτερος αριθμός αφορά ασθενείς με καρκίνο μαστού. Δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στο ότι έτσι κι αλλιώς οι γυναίκες είμαστε πιο ανοιχτές στο να αποδεχθούμε τη νόσο μας και να ενταχθούμε σε συλλογικότητες που αφορούν τον πάσχοντα συνάνθρωπο ή αν αυτό συμβαίνει γιατί είμαστε αριθμητικά πολύ περισσότερες. Καθώς από επίσημα στοιχεία φαίνεται ότι 1 γυναίκα στις 9 στην Ευρώπη και 1 στις 8 στην Αμερική έρχονται αντιμέτωπες στη ζωή τους με καρκίνο μαστού. Είναι αναμφισβήτητο όμως ότι έχοντας αυτή την δεδομένη ανθρωπογεωγραφία στο Σύλλογο, ο Οκτώβρης δε μπορεί να μην είναι ολοκληρωτικά αφιερωμένος στις γυναίκες που βρίσκονται ή θα έρθουν αντιμέτωπες με τον καρκίνο του μαστού.

Όσον αφορά εμένα, ο Οκτώβρης είναι αφορμή να θυμάμαι όλα εκείνα που παραμέλησα να κάνω για μένα και έτσι διακινδύνευσα να χάσω τη ζωή μου. Είναι ο μήνας που περισσότερο στρέφομαι στο εδώ και στο τώρα μου, επαναπροσδιορίζοντας τη θέση και τα όριά μου απέναντι στα πράγματα, τις ανάγκες μου και τους άλλους. Κάθε χρόνο αυτές οι μέρες είναι ένα προσωπικό στοίχημα να καταφέρω να κάνω έστω μία γυναίκα να προσέξει, να φροντίσει  και να αγαπήσει λίγο περισσότερο τον εαυτό της.

Οι προληπτικές εξετάσεις είναι επιβεβλημένες γιατί σώζουν κυριολεκτικά τη ζωή μας και ο Οκτώβρης  αποτελεί μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να θυμίζουμε το χρέος απέναντι στον εαυτό μας.

Πώς βιώνει μια ασθενής τον καρκίνο του μαστού και τί δυσκολίες αντιμετωπίζει;

Η δημοκρατία της νόσου, δεν είναι ακριβώς δημοκρατική σε όλα τα επίπεδα για όλους. Άρα ούτε όλες οι δυσκολίες αφορούν όλες μας.

Το αρχικό σοκ της διάγνωσης είναι ίδιο για την καθεμία που έρχεται αντιμέτωπη με την «άβολη αλήθεια». Φόβος,  ανησυχία, αγωνία για το μέλλον, θυμός, απογοήτευση χαρακτηρίζουν τις περισσότερες από μας. Όμως οι ιδιαίτερες κοινωνικές, οικογενειακές, επαγγελματικές, οικονομικές συνθήκες, άρα και οι αντίστοιχες «δυσκολίες»  που ισχύουν για καθεμία μας, συντελούν στην τελική διαφοροποίηση σε επίπεδο, είδος και ένταση των «δυσκολιών» που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Είναι διαφορετική η διαχείριση των  «δυσκολιών» ανάλογα με το αν μια γυναίκα μπορεί να έχει άμεση και έγκαιρη πρόσβαση σε γιατρό, επαρκώς στελεχωμένο -τεχνολογικά εξοπλισμένο νοσοκομείο, ολοκληρωμένη θεραπεία και φροντίδα,κατάλληλο υποστηρικτικό οικογενειακό, επαγγελματικό, κοινωνικό δίκτυο, αν είναι σε θέση οικονομικά να ανταπεξέλθει στις αλλαγές που επιφέρει αυτή η νόσος στη ζωή της. Θα έλεγα λοιπόν ότι ο καρκίνος αν και «δημοκράτης» εξ ορισμού, κι όσο και αν τα συναισθήματα που προκαλεί άμα τη εμφανίσει του, μας κάνουν να ταυτιζόμαστε,  στη συνέχεια όλα εκείνα που καλούμαστε να διαχειριστούμε διαφέρουν σημαντικά. Και εδώ έρχονται οι σύλλογοι ασθενών για να υποστηρίξουν τις ασθενείς με κάθε τρόπο.

Πόσο σημαντικός είναι ο παράγοντας της ψυχολογίας, ώστε ο ασθενής να δώσει τη μάχη του με την νόσο;

Τεράστιος, όμως νομίζω ότι είναι παράγοντας που συνήθως την σημασία του καταλαβαίνουμε όταν περνάει καιρός. Ο παράγοντας ψυχή και ψυχική ανθεκτικότητα, αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως ικανότητα – δεξιότητα που βοηθά να ανταπεξέλθουμε στις δυσκολίες που συναντάμε στην πορεία του βίου μας, είτε ως ασθενείς είτε ως υγιείς. Και αυτό είναι κάτι που μαθαίνεται. Υπάρχουν επιστήμονες που μας υποστηρίζουν σε αυτό, υπάρχουν και έμπειροι ασθενείς που μπορούν να το κάνουν. Όταν νοσεί η ψυχή, νοσεί και το σώμα. Θεραπεύοντας το ένα, δίνεται η ευκαιρία να θεραπεύσουμε και το άλλο.

Στο σύλλογο η ανάγκη της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης έγινε ορατή από την αρχή μας γι’ αυτό και συνεχόμενα  έως σήμερα εθελοντές ψυχολόγοι και έμπειροι ασθενείς είναι στο πλευρό των συνανθρώπων μας που έχουνε ανάγκη να στηριχθούν και να ενδυναμωθούν ψυχοσυναισθηματικά προκειμένου να αντιμετωπίσουν καλύτερα τη πραγματικότητά τους. Είναι σίγουρο πως όσες θεραπείες και αν υπάρξουν, αν δεν φροντίσουμε παράλληλα την ψυχή μας το αποτέλεσμα δε θα είναι το επιθυμητό.

Ο καρκίνος του μαστού, όπως και γενικά η νόσος, παραμένει θέμα ταμπού στην Ελλάδα; Πώς συμπεριφέρεται η κοινωνία της Λάρισας σε αυτό το ζήτημα;

Η κοινωνία της Λάρισας του 2021 δεν είναι ευτυχώς ίδια με την αντίστοιχη του 2007. Έχουνε γίνει βήματα προς την κατεύθυνση της αποδόμησης των ταμπού. Παρόλα αυτά πολλοί στο άκουσμα και μόνο της νόσου, χτυπούν ξύλο, φτύνουν τον κόρφο τους και κουνιούνται από τη θέση τους. Πάρα πολλές είναι οι γυναίκες που και σήμερα επιλέγουν να αποκρύπτουν την ασθένειά τους από τον κοινωνικό τους περίγυρο. Και αυτό είναι απολύτως κατανοητό, αν αυτό επιθυμούν. Όμως ειλικρινά δεν μπορώ να μην σκέφτομαι, αν και κατά πόσον αυτή είναι η αληθινά δική τους προσωπική ανάγκη, ο δικός τους τρόπος να αντέξουν τη νόσο ή αν αυτό είναι μια στάση και συμπεριφορά που στην ουσία  τους «επιβάλλεται» από τον κοινωνικό τους περίγυρο, που ενδεχομένως δεν είναι αρκετά ώριμος στο να (απο)δεχτεί με ίσους όρους έναν ασθενή, χωρίς στερεοτυπικές αντιλήψεις, οίκτο και χωρίς μια κακώς εννοούμενη «φιλευσπλαχνία» ή «φιλανθρωπία» που βλέπω να επιδεικνύεται από κάποιους.

Προσωπικά μάχομαι για την απάλειψη όλων, φανερών ή κεκαλυμμένων, διακρίσεων έναντι καρκινοπαθών, που εξακολουθούν να ευδοκιμούν στην κοινωνία μας, όχι μόνο την τοπική. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι βοηθητική η παραδοχή της νόσου δημοσίων, άρα εύκολα αναγνωρίσιμων, προσώπων και νομίζω πως αξίζει να έχουμε στο μυαλό μας ότι τίποτε ποτέ δεν άλλαξε προς το καλύτερο μέσα από τη σιωπή και απραξία όσων θα έπρεπε και  μπορούσαν να μιλήσουν και να πράξουν.

Υπήρξαν ή ενδεχομένως υπάρχουν και στις μέρες μας ακραίες συμπεριφορές σε βάρος γυναικών που νοσούν;

Θα πίστευε άραγε κανείς ότι είναι δυνατόν άνθρωπος που ασκεί λεκτική, ψυχολογική, σωματική βία σε γυναίκα που δε νοσεί, να τη σεβαστεί όταν ασθενήσει;;; Η βία δυστυχώς δεν υποχωρεί μπροστά στην ασθένεια. Όσες ασθενείς την υφίστανται είναι σε δεινή θέση καθώς καλούνται να διαχειριστούν δυο εχθρούς. Ο σύλλογος βρίσκεται κοντά στις γυναίκες αυτές με διακριτικότητα, συνεργαζόμενος με φορείς που δραστηριοποιούνται στο χώρο των κακοποιημένων γυναικών. Η ασθένεια είναι από μόνη της άσκηση βίας σωματική, συναισθηματική και ψυχική. Ας μην επιτρέψουμε να ασκούνται και άλλες.

Σημαντικό παραμένει η γυναίκα (και) ασθενής να σπάσει τον κύκλο σιωπής και να αποζητήσει βοήθεια.

Κλείνοντας, στην εποχή του κορωνοϊού πόσο δύσκολο είναι για τους ασθενείς νακάνουν την θεραπεία τους ή να μπορέσουν να επισκεφτούν το νοσοκομείο για εξετάσεις;

Στην πανδημία μοιάζει ο καρκίνος να έχει «εξαφανισθεί». Παραμελήθηκαν προληπτικές εξετάσεις αλλά και επανέλεγχοι ασθενών. Υπάρχει μερίδιο ευθύνης που αντιστοιχεί στους ασθενείς, όπως υπάρχει μεγαλύτερη ευθύνη και πέρα από μας. Νοσοκομεία υποστελεχωμένα με τεράστιες ανάγκες σε υποδομές, εξοπλισμούς και πόρους, που κατέστησαν αναγκαστικά για διαστήματα νοσοκομεία covid, χειρουργεία αναβλήθηκαν το πρώτο διάστημα, ελλείψεις προσωπικού που νόσησε σε κρίσιμες περιόδους είτε τέθηκε σε αναστολή πρόσφατα, τρόμος διάχυτος του συνόλου των μέσων μαζικής (συχνά άκαιρης υπερπληροφόρησης) επικοινωνίας, πολυγλωσσία και αμφισημία συχνά αναδύθηκαν στο δημόσιο διάλογο αλλά και από μόνη της η πανδημία με τον όλως εξαιρετικό και βίαιο χαρακτήρα της με τους κλυδωνισμούς που δημιούργησε, σε κοινωνίες και περισσότερο εύρωστες από την δική μας, είχαν συνέπειες στην πρόσβαση των ασθενών ενώ παράλληλα η ουσιαστική απουσία Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας συντέλεσε ακόμα περισσότερο σε αυτό.

Ελπίζω να διδαχθήκαμε από όσα αντιμετωπίσαμε και να αποδειχθούμε τελικά αντάξιοι του ρόλου που καθένας καλείται να διαδραματίσει στο κοινωνικό σύνολο ενώ εύχομαι να μπορέσουμε όλοι μας να ανταποκριθούμε σε όσα παραμελήσαμε. Παραμένω αισιόδοξη γιατί αν κάτι ανέδειξε η πανδημία είναι ότι μόνο όλοι ΜΑΖΙ μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την δυστοπία.

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.