Από τις βάρκες των προσφύγων στο Netflix: Η Σάρα Μαρντίνι δικάζεται στη Λέσβο

251

Καλοκαίρι 2015. Δύο νεαρές αδερφές, προσφύγισσες από τη Συρία, επιβιβάζονται με άλλα 18 άτομα σε μια φουσκωτή βάρκα, στα τουρκικά παράλια απέναντι από τη Λέσβο. Στο μέσον της διαδρομής η μηχανή της βάρκας σταματά. Τα δύο κορίτσια, αθλήτριες κολύμβησης μεγάλων αποστάσεων, βουτούν στο νερό και κολυμπούν για ώρες, τραβώντας το φουσκωτό ως την ελληνική ακτή. Καταφέρνουν να φτάσουν στη Γερμανία και η ιστορία τους γίνεται γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η μικρότερη σε ηλικία αδερφή συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίου. Αντίθετα, η μεγάλη επιστρέφει στη Λέσβο για να βοηθήσει τους ανθρώπους που συνεχίζουν να φτάνουν με βάρκες στο νησί.

Η Γιούσρα Μαρντίνι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016/ AP
Η Γιούσρα Μαρντίνι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016/ AP© Lee Jin-man/AP Photo

Συμμετέχει εθελοντικά σε μία οργάνωση, όμως βρίσκεται κατηγορούμενη για συμμετοχή σε εγκληματικό δίκτυο που διακινεί μετανάστες. Οι περισσότεροι συμφωνούν πως είναι μία προσπάθεια ποινικοποίησης του κύματος αλληλεγγύης που είχε αναπτυχθεί στα νησιά.

Η Γιούσρα Μαρντίνι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016/ AP
Η Γιούσρα Μαρντίνι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016/ AP© Michael Sohn/AP Photo

Η ιστορία γίνεται βιβλίο κι επίσης ταινία, με τον τίτλο The Swimmers, η οποία κάνει πρεμιέρα τον περασμένο Σεπτέμβριο στο διεθνές φεστιβάλ του Τορόντο και σήμερα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα του Netflix. Τεσσεράμισι χρόνια μετά τη σύλληψη της μεγάλης αδερφής, η διερεύνηση της υπόθεσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η ίδια και τα υπόλοιπα μέλη της οργάνωσης παραμένουν δικαστικά όμηροι. Υπό τον φόβο παραγραφής, τα πλημμελήματα διαχωρίζονται και η δίκη αναμένεται να ξεκινήσει την προσεχή Τρίτη στη Λέσβο, εκεί από όπου ξεκίνησαν όλα.

Η ιστορία ξεκινά το καλοκαίρι του 2015, όταν χιλιάδες πρόσφυγες έφταναν με βάρκες στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Οι αδερφές Γιούσρα και Σάρα Μαρντίνι, τότε 17 και 20 ετών αντίστοιχα, εγκατέλειψαν την εμπόλεμη Συρία και αναζήτησαν διακινή στην Κωνσταντινούπολη για να περάσουν στην Ευρώπη. Λίγες μέρες μετά, ένα βανάκι τις μετέφερε μαζί με άλλους πρόσφυγες στα παράλια απέναντι από τη Λέσβο. Έμειναν κρυμμένοι στην ακτή ως το βράδυ που μπήκαν 20 άτομα σε μια φουσκωτή βάρκα τεσσάρωνμέτρων.

Στην ανοιχτή θάλασσα, όμως, η μηχανή σταμάτησε και η βάρκα άρχισε να παίρνει νερό. Πέταξαν τα πράγματά τους στη θάλασσα για να μειώσουν το βάρος, όμως δεν άλλαξε κάτι. Οι δύο αδερφές πήραν τότε μια μεγάλη απόφαση. Πήδηξαν στο νερό κι έπειτα δύο άνδρες έκαναν το ίδιο. Έπιασαν τα σχοινιά που ήταν δεμένα στο πλάι της βάρκας κι άρχισαν να κολυμπούν για τρεισήμισι ώρες. Λίγο πριν φτάσουν στις ακτές της Λέσβου, η μηχανή πήρε ξανά μπροστά. Οι 20 πρόσφυγες σώθηκαν χάρη στον ηρωισμό των δύο κοριτσιών.

Από τη Λέσβο οι δύο αδερφές έφτασαν στο Βερολίνο. Η Σάρα γράφτηκε στο πανεπιστήμιο Bard και καμάρωνε για τη μικρότερη, που συμμετείχε στους Ολυμπιακούς του Ρίο με την ομάδα των προσφύγων. Η Σάρα αποφάσισε να επιστρέψει στη Λέσβο, για να βοηθήσει τους ανθρώπους που βρίσκονταν στην ίδια θέση που είχαν βρεθεί κι εκείνη λίγους μήνες νωρίτερα. Εντάχθηκε στην οργάνωση ERCI και άρχισε να δουλεύει εθελοντικά ως ναυαγοσώστρια και μεταφράστρια μέχρι το καλοκαίρι του 2018, οπότε αποφάσισε να επιστρέψει στο Βερολίνο.

Η Γιούσρα και Σάρα Μαρντίνι στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο/ AFP
Η Γιούσρα και Σάρα Μαρντίνι στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο/ AFP© Photo by Jemal Countess / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / Getty Images via AFP

Η ΣΥΛΛΗΨΗ

Στο αεροδρόμιο της Μυτιλήνης, όμως, αστυνομικοί με πολιτικά τη συνέλαβαν. Η αστυνομία είχε συντάξει ένα βαρύ κατηγορητήριο, σύμφωνα με το οποίο συνολικά 24 άτομα δραστηριοποιούνταν «στην κατ’ επάγγελμα διευκόλυνση της διακίνησης μεγάλου αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών προς τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου (Λέσβος και Σάμος) με παράνομες μεθόδους και διαδικασίες». Στον δικαστικό φάκελο, που είδε το Magazine, καταγράφονταν 11 ομαδικές αφίξεις προσφύγων στο νησί, από το 2016 ως το 2018. Η Σάρα και άλλα μέλη της οργάνωσης προφυλακίστηκαν.

Οι ίδιοι λένε από την πρώτη στιγμή ότι δεν έκαναν τίποτα περισσότερο από το να υποδέχονται τις βάρκες στην ακτή και να ενημερώνουν το Λιμενικό. Το παραπάνω επιβεβαίωσε στον ανακριτή ο λιμενικός που ήταν την επίμαχη περίοδο ο σύνδεσμος στη Λέσβο μεταξύ των ελληνικών Αρχών, της Frontex και των οργανώσεων. Στην κατάθεσή του, που θεωρείται κρίσιμη, είπε ότι τα μέλη της ERCI τον ενημέρωναν με μηνύματα σε πραγματικό χρόνο για τις βάρκες, δίνοντας το στίγμα τους όταν αυτές βρίσκονταν στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Ο ίδιος λιμενικός είπε ότι τα μέλη της ERCI ενημερώνονταν για τις αφίξεις είτε μέσω δημόσιων γκρουπ στα σόσιαλ μίντια είτε μέσω ανοιχτών καναλιών στον ασύρματο – επομένως όχι των συχνοτήτων που χρησιμοποιεί ο Στρατός ή η Αστυνομία.

Η Σάρα και οι υπόλοιποι δικάζονται την Τρίτη για πλαστογραφία (αφορά μία πλαστή πινακίδα κυκλοφορίας αυτοκινήτου), παράνομη ακρόαση ραδιοσυχνοτήτων και κατασκοπεία σε βαθμό πλημμελήματος. Το τελευταίο χρεώνεται στα μέλη της οργάνωσης, διότι στις μεταξύ τους επικοινωνίες αναφέρονταν στις θέσεις σκαφών του Λιμενικού, που ήταν πάντως αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Μυτιλήνης και όχι σε κάποιον ναύσταθμο ή απαγορευμένη στρατιωτική ζώνη.

ΤΑ ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΑ

Την ίδια στιγμή, η ουσία της υπόθεσης εκκρεμεί. Ο φάκελος παραμένει στα χέρια του ανακριτή, τεσσεράμισι χρόνια μετά την άσκηση των πρώτων ποινικών διώξεων. Τα μέλη της ERCI διώκονται για τέσσερα κακουργήματα: σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, διακίνηση μεταναστών, απάτη και ξέπλυμα χρήματος. Τα δύο τελευταία αφορούν τα χρήματα που είχε λάβει η οργάνωση μέσω πλατφόρμας crowdfunding που λειτουργούσε στην ιστοσελίδα της, για τα οποία κανείς από τους δωρητές σε Ελλάδα και εξωτερικό δεν φέρεται να έχει υποβάλει έγκληση.

Η Σάρα Μαρντίνι με τον Σιν Μπίντερ, επίσης κατηγορούμενο στην υπόθεση της ERCI, σε παλαιότερη συνέντευξη Τύπου/ AFP
Η Σάρα Μαρντίνι με τον Σιν Μπίντερ, επίσης κατηγορούμενο στην υπόθεση της ERCI, σε παλαιότερη συνέντευξη Τύπου/ AFP© Photo by John MACDOUGALL / AFP

Τον περασμένο Νοέμβριο, σημειολογικά λίγες μέρες προτού η ταινία The Swimmers ανέβει στο Netflix, οι συνήγοροι υπεράσπισης Ζαχαρίας Κεσσές, Κλειώ Παπαπαντολέων και Χάρης Πέτσικος, υπέβαλαν αίτημα ακυρότητας της διαδικασίας, με το επιχείρημα ότι έχει παραβιαστεί το θεμελιώδες δικαίωμα των κατηγορούμενων που ορίζει ότι μια δίκη πρέπει να ολοκληρώνεται εντός «εύλογης διάρκειας». Αυτό φέρεται να προκάλεσε έναν μικρό εκνευρισμό στις τοπικές δικαστικές αρχές, πάντως λίγες μέρες μετά οι εμπλεκόμενοι έλαβαν κλήσεις για συμπληρωματική κατάθεση.

Η αστυνομική έρευνα για την ERCI στηρίχθηκε στις επικοινωνίες των μελών της οργάνωσης μέσω WhatsApp, όταν τα κινητά τους τηλέφωνα κατασχέθηκαν – δεν είναι σαφές αν για την άρση απορρήτου υπάρχουν όλες οι απαιτούμενες διατάξεις. Η ίδια υπόθεση θεωρείται οδηγός για παρόμοιες που εκκρεμούν, επίσης με εμπλεκόμενους μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων στα νησιά (βλ. υπόθεση Mare Liberum ). Σε όλο αυτό η κυβέρνηση έχει επενδύσει σημαντικό επικοινωνιακό κεφάλαιο, με δημόσιες τοποθετήσεις υπουργών πριν καν ξεκινήσει κάθε φορά η κύρια ανάκριση.

Συγκέντρωση αλληλεγγύης στο Σύνταγμα για τη Σάρα και τον Σιν/ AFP
Συγκέντρωση αλληλεγγύης στο Σύνταγμα για τη Σάρα και τον Σιν/ AFP© Louisa GOULIAMAKI/AFP

Η Σάρα Μαρντίνι ζει στο Βερολίνο και πριν τις γιορτές είχε βρεθεί στη Μυτιλήνη για τη συμπληρωματική απολογία. «Κατάφερα να φτάσω στην Ευρώπη, όμως δεν γνώριζα πως ήταν απλώς η αρχή», είχε πει η ίδια σε παλαιότερη συνέντευξή στο BBC. Η αδερφή της, Γιούσρα, έχει γράψει την ιστορία σε βιβλίο και σήμερα ζει στο Λος Άντζελες.Η ταινία The Swimmers, σε σκηνοθεσία Σάλι ελ Χοσεϊνί, ανέβηκε στο Netflix στις 23 Νοεμβρίου.

Ιστορία από Κώστας Κουκουμάκας

Πηγή:http://news247.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.